Erciyes University - Info Package

Dersin Adı	Dersin Seviyesi	Dersin Kodu	Dersin Tipi	Dersin Dönemi	Yerel Kredi	AKTS Kredisi	Ders Bilgileri
YAŞAYAN KIRAATLER	Üçüncü Düzey	TİB 0607	Seçmeli	1	7.00	7.00	Yazdır

Dersin Tanımı

Ön Koşul Dersleri
Eğitimin Dili	Türkçe
Koordinatör	DOÇ. DR. ABDULLAH BENLİ
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı	DOÇ. DR. ABDULLAH BENLİ
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı	Prof. Dr. Yavuz FIRAT , Doç. Dr. Ömer ÖZBEK, Doç. Dr. Yakup UZUN
Dersin Veriliş Şekli	Yüz yüze
Dersin Amacı	Bu ders, tarihten günümüze kadar ulaşan ve günümüzde İslam coğrafyasının farklı bölgelerinde (Mağrip, Mısır, Uzak Doğu, Anadolu vb.) fiilen okunan (müttasıl senetle devam eden) kıraatlerin; usul, uygulama ve sosyo-kültürel bağlamlarını incelemeyi amaçlar.
Dersin Tanımı	Sahih ve mütevâtir olarak bilinen on kıraatten günümüzde en çok icrası yapılan kıraatlerin tanıtıldığı bir derstir.

Dersin İçeriği

1	Kıraat İlminin Tarihsel Süreci ve "Yaşayan Kıraat" Kavramı
2	Günümüzde En Yaygın Kıraat: Asım Kıraati ve Hafs Rivayeti (Usul ve Coğrafi Yayılım)
3	Mağrip ve Batı Afrika''da Kıraat: Nafi‘ Kıraati ve Verş Rivayeti
4	Tunus ve Cezayir Ekseni: Nafi‘ Kıraati ve Kalun Rivayeti
5	Sudan ve Çevresi: Ebu Amr Kıraati ve Dûri Rivayeti
6	Mütevâtir Kıraatlerin Güncel Durumu ve Uygulama Farklılıkları
7	Arasınav / Değerlendirme
8	Kıraatlerin Yazım (Resmü’l-Mushaf) ve İşaretleme (Tecdîd) Farklılıkları
9	Şâz Kıraatlerin Literatürdeki Yeri ve "Yaşayan" Kabul Edilmeme Nedenleri
10	Modern Dönem Kıraat Eğitim Merkezleri: Mısır, Türkiye, Suudi Arabistan Ekolleri
11	Kıraat Eğitiminde İcazet Geleneği ve Senetlerin Güncel Durumu
12	Medya ve Teknoloji Çağında Kıraat: Dijital Mushaflar ve Sesli Kayıtların Etkisi
13	Yaşayan Kıraatlerin Tefsir ve Fıkıh Ahkâmına Etkileri
14	Genel Değerlendirme ve Dönem Sonu Sunumları
15
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları

1	Tarihi süreç içerisinde sahih ve mütevatir kıraatleri tanır.
2	Sahih ve mütevatir olarak bilinen kıraatlerden günümüzde İslam coğrafyasında icra edilen kıraatler hakkında bilgi sahibi olur.
3	Mütevâtir kıraatlerin güncel durumu ve uygulama farklılıkları hakkında bilgi sahibi olur.
4	Günümüzde yaygın olarak icra edilen kıraatlerin coğrafi konumunu bilir ve bu bölgelerde yayılma sebepleri hakkında fikir sahibi olur.
5	Modern dönemde farklı ülkelerdeki kıraat eğitim merkezlerini tanır.
6	Şâz kıraatlerin neden yaygınlaşmadığı hakkında fikir sahibi olur.
7	Yaşayan kıraatlerin tefsir ve fıkıh ahkâmına etkileri hakkında bilgi sahibi olur.
8
9
10

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi

1	Kuranın manasını kavrar,yorumu hakkında söz sahibi olur.
2	Kuran ilimleri ve tefsir metinleri hakkında vukufiyetli bilgi sahibi olur, bu metinler hakkında yorum ve değerlendirme yapabilme becerisi kazanır.
3	Geniş ve derin bir Kuran kültürüne sahip olur, uluslararası düzeyde bilimsel toplantılara katılır, alanı ile ilgili tezler ileri sürüp savunabilir.
4	Hadislerin İslam’daki yerini bilir, Sünnetin Kur’ân-ı Kerim ışığında anlaşılacağını, lafız ve maksat arasındaki ilişkiyi kavrar, gaybî olanla olmayanları birbirinden ayırt eder, çelişki görülen hadisleri uzlaştırır.
5	İsnadın ortaya çıkışını, yerleşmesini, ravilerde aranan özellikleri ve ravilerin nasıl tenkid edildiğini bilir. Hadisin farklı rivayetlerini toplayıp sened ağını ortaya çıkararak onu değerlendirme yeteneğini kazanır.
6	Hadis değerlendirmelerinde bütünlüğün sağlanması gerektiğini bilir, sened ve metin tenkidinde bütünlüğü sağlama prensiplerini bilir, Hadisi anlama ve anlatmada bütünlüğün nasıl sağlanacağını bilir ve Hadisleri bütünlük esaslarına göre değerlendirebilme yeteneğini kazanır.
7	Klasik hadis ve tarih kaynaklarını, zihniyet yapılarını objekitif bir bakış açısıyla değerlendirir
8	XIX. ve XX. yüzyıllarda İslâm âlemindeki ihya hareketlerini doğuran nedenleri ve günümüz İslâm dünyasındaki ana dini akımları tanır.
9	İlk Dönemde ortaya çıkan Haricilik, şia, Mutezile, Mürcie gibi mezhepleri tanır.
10	Teolojik tartışmaların metodolojik ve tarihsel yönlerini kavrar ve değerlendirir.
11	İslam düşüncesinin güncel problemlerini tespit ve değerlendirme kabiliyetini kazanır.
12	Çağdaş teolojik problemlere çözüm önerebilme becerisini kazanır.
13	Dinî konularda alanında uzman akademisyenlerle çeşitli sempozyum, konferans, açık oturum ve panellerde bilgi paylaşımı kabiliyet ve becerisini geliştirme yeteneğine sahip olur.
14	Çağdaş değer ve ilkeler bazında, kazanılan bilimsel değer ve persfektif çerçevesinde insanlığa faydalı olma ilkesine bağlı kalınarak düzgün, tutarlı ve iyi bir vatandaş olma düşüncesini yaşatmaya çalışmak.
15	Din alanının kapsamı temel alınarak bilgilendirilme ihtiyacının gerekli ve lüzumlu olduğu kişi ve tüzel kişilerin ihtiyacı olan yazılı, sözlü ve görsel alanda sunum tecrübelerinin kazandırılması.
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü

	Sayısı	Süresi (saat)	Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim	14	3	42
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme)	14	5	70
Ödevler	1	5	5
Sunum / Seminer hazırlama	0	0	0
Kısa sınavlar	0	0	0
Ara sınavlara hazırlık	1	8	8
Ara sınavlar	1	2	2
Proje (Yarıyıl ödevi)	0	0	0
Laboratuvar	0	0	0
Arazi çalışması	0	0	0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık	1	10	10
Yarıyıl sonu sınavı	1	2	2
Araştırma	4	10	40
Toplam iş yükü			179
AKTS			7.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler

Yarıyıl içi değerlendirme	Sayısı	Katkı Yüzdesi
Ara sınav	1	30
Kısa sınav	0	0
Ödev	1	10
Yarıyıl içi toplam		40
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı		40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı		60
Genel toplam		100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri

Ders kitabı	KARAÇAM, İsmail, Kur’ân-ı Kerîm’in Nüzûlü ve Kıraati, Nedve Yayınları, Konya 1974; MÜİFV. Yay., İstanbul, 1995.
Yardımcı Kaynaklar	İBN MÜCÂHİD, Ebû Bekr (ö. 324/935), Kitabü’s-Seb’a. DÂNÎ, Ebû Amr Osman b. Saîd (ö. 444/1052) , Câmiu’l- Beyân fî Kırââti’s-Seb’i’l- Meşhûra, Dâru’l-Kütübi’l- İlmiye, Beyrut, 2005. İBN CEZERÎ, Şemsüddîn Ebu’l- Hayr Muhammed(ö. 833/1429), en-Neşr fi’l- Kırââti’l-Aşr, I, II Mısır, trz. İBN HÂLEVEYH, Ebû Abdillâh el-Hüseyn b. Ahmed b. Hamdân el-Hemedânî (ö. 370/981), el- Kırââtü’ş- Şâzze, Muḫtaṣar fî Şevâẕẕi’l-Ḳurʾân min Kitâbi’l-Bedî, .el-Matbaatü’r- Rahmâniyye, Mısır, 1934. HÂRÛF, MUHAMMED FEHD, El Müyesser fi’l- Kırââti’l -Aşri’l- Mütevatira min Tarîk-ı Tayyibeti’n- Neşr ve’l- Kırââtü’l- Erbaa eş-Şâzze. Dâru İbn Kesîr. ÇOLLAK, Fatih, Hafs Rivâyetiyle Gelen Muhtelif Vecihler ve Hüccetleriyle Asım Kıraatı, Üsküdar Yayınevi, İstanbul, 1997. TETİK, Necati, Başlangıçtan IX. Hicrî Asra Kadar Kıraat İlminin Talimi, İşaret Yayınları, İstanbul, 1990. TETİK, İbrahim. Tarihsel, Bilimsel ve Siyasal Boyutlarıyla – Asım Kıraati Hafs Rivayetinin Şöhret Bulma Nedenleri, İlahiyat Yayn., Ankara, 2021 MAŞALI, Mehmet Emin, Tarihi ve Temel Meseleleriyle Kıraat İlmi, Otto Yayınları, Ankara, 2016. BİRIŞIK, Abdülhamit, Kıraat İlmi ve Tarihi, Emin Yayınları, Bursa, 2004.

Ders İle İlgili Dosyalar

DBP Hakkında

Ders Hakkında

Bölüm Hakkında