Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
YAŞAYAN KIRAATLER İkinci Düzey TİB 0607 1 7.00 7.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri
Eğitimin Dili Türkçe
Koordinatör DOÇ. DR. ABDULLAH BENLİ
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı DOÇ. DR. ABDULLAH BENLİ
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı Prof. Dr. Yavuz FIRAT , Doç. Dr. Ömer ÖZBEK, Doç. Dr. Yakup UZUN
Dersin Veriliş Şekli Yüz yüze
Dersin Amacı Bu ders, tarihten günümüze kadar ulaşan ve günümüzde İslam coğrafyasının farklı bölgelerinde (Mağrip, Mısır, Uzak Doğu, Anadolu vb.) fiilen okunan (müttasıl senetle devam eden) kıraatlerin; usul, uygulama ve sosyo-kültürel bağlamlarını incelemeyi amaçlar.
Dersin Tanımı Sahih ve mütevâtir olarak bilinen on kıraatten günümüzde en çok icrası yapılan kıraatlerin tanıtıldığı bir derstir.

Dersin İçeriği
1 Kıraat İlminin Tarihsel Süreci ve "Yaşayan Kıraat" Kavramı
2 Günümüzde En Yaygın Kıraat: Asım Kıraati ve Hafs Rivayeti (Usul ve Coğrafi Yayılım)
3 Mağrip ve Batı Afrika''da Kıraat: Nafi‘ Kıraati ve Verş Rivayeti
4 Tunus ve Cezayir Ekseni: Nafi‘ Kıraati ve Kalun Rivayeti
5 Sudan ve Çevresi: Ebu Amr Kıraati ve Dûri Rivayeti
6 Mütevâtir Kıraatlerin Güncel Durumu ve Uygulama Farklılıkları
7 Arasınav / Değerlendirme
8 Kıraatlerin Yazım (Resmü’l-Mushaf) ve İşaretleme (Tecdîd) Farklılıkları
9 Şâz Kıraatlerin Literatürdeki Yeri ve "Yaşayan" Kabul Edilmeme Nedenleri
10 Modern Dönem Kıraat Eğitim Merkezleri: Mısır, Türkiye, Suudi Arabistan Ekolleri
11 Kıraat Eğitiminde İcazet Geleneği ve Senetlerin Güncel Durumu
12 Medya ve Teknoloji Çağında Kıraat: Dijital Mushaflar ve Sesli Kayıtların Etkisi
13 Yaşayan Kıraatlerin Tefsir ve Fıkıh Ahkâmına Etkileri
14 Genel Değerlendirme ve Dönem Sonu Sunumları
15
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Tarihi süreç içerisinde sahih ve mütevatir kıraatleri tanır.
2 Sahih ve mütevatir olarak bilinen kıraatlerden günümüzde İslam coğrafyasında icra edilen kıraatler hakkında bilgi sahibi olur.
3 Mütevâtir kıraatlerin güncel durumu ve uygulama farklılıkları hakkında bilgi sahibi olur.
4 Günümüzde yaygın olarak icra edilen kıraatlerin coğrafi konumunu bilir ve bu bölgelerde yayılma sebepleri hakkında fikir sahibi olur.
5 Modern dönemde farklı ülkelerdeki kıraat eğitim merkezlerini tanır.
6 Şâz kıraatlerin neden yaygınlaşmadığı hakkında fikir sahibi olur.
7 Yaşayan kıraatlerin tefsir ve fıkıh ahkâmına etkileri hakkında bilgi sahibi olur.
8
9
10

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Etik değerler ve kalite bilinci çerçevesinde ulusal ve uluslararası taleplere cevap verecek nitelikte mühendisler yetiştirmek.
2 Endüstride ve araştırma kuruluşlarında, uygulama ve araştırma alanında kariyer hedeflerine uygun planlama yeteneğine sahip mühendisler yetiştirmek.
3 Teknik, ekonomik ve sosyolojik faktörleri dikkate alarak, mühendislik tasarım ve uygulamalarında özgün fikirler geliştirebilen, farklı disiplinlerle ortak çalışabilen, girişimci/yenlikçi mühendisler yetiştirmek.
4 Küresel boyutta bilimsel ve teknolojik gelişmelere uyum sağlayabilen, etkin iletişim kurma becerisi kazanmış mühendisler yetiştirmektir.
5 Matematik, fen ve mühendislik bilgilerini uygulama becerisi
6 Deney tasarımlama ve yapma ile deney sonuçlarını analiz etme ve yorumlama becerisi
7 İstenen gereksinimleri karşılayacak biçimde bir sistemi, parçayı ya da süreci tasarlama becerisi
8 Disiplinler arası takımlarda çalışabilme becerisi
9 Mühendislik problemlerini tanımlama, formüle etme ve çözme becerisi
10 Mesleki ve etik sorumluluk bilinci
11 Etkin iletişim kurma becerisi
12 Mühendislik çözümlerinin, evrensel ve toplumsal boyutlarda etkilerini anlamak için gerekli genişlikte eğitim
13 Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği bilinci ve bunu gerçekleştirebilme becerisi
14 Çağın sorunları hakkında bilgi
15 Mühendislik uygulamaları için gerekli olan teknikleri ve modern araçları kullanma becerisi
16 Bilim ve teknolojideki gelişmeleri izleyebilecek temel alt yapıya sahip mühendis
17 Ulusal ve uluslararası taleplere uygun olarak uygulanabilir teknolojiler geliştiren mühendislik yeteneği
18 Mevcut ürün ve teknolojilerin her türlü verimliliğini geliştirici özgün fikirler geliştirme ve uygulama
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 14 3 42
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 14 5 70
Ödevler 1 5 5
Sunum / Seminer hazırlama 0 0 0
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 1 8 8
Ara sınavlar 1 2 2
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 1 10 10
Yarıyıl sonu sınavı 1 2 2
Araştırma 4 10 40
Toplam iş yükü     179
AKTS     7.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 30
Kısa sınav 0 0
Ödev 1 10
Yarıyıl içi toplam   40
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı KARAÇAM, İsmail, Kur’ân-ı Kerîm’in Nüzûlü ve Kıraati, Nedve Yayınları, Konya 1974; MÜİFV. Yay., İstanbul, 1995.
Yardımcı Kaynaklar İBN MÜCÂHİD, Ebû Bekr (ö. 324/935), Kitabü’s-Seb’a. DÂNÎ, Ebû Amr Osman b. Saîd (ö. 444/1052) , Câmiu’l- Beyân fî Kırââti’s-Seb’i’l- Meşhûra, Dâru’l-Kütübi’l- İlmiye, Beyrut, 2005. İBN CEZERÎ, Şemsüddîn Ebu’l- Hayr Muhammed(ö. 833/1429), en-Neşr fi’l- Kırââti’l-Aşr, I, II Mısır, trz. İBN HÂLEVEYH, Ebû Abdillâh el-Hüseyn b. Ahmed b. Hamdân el-Hemedânî (ö. 370/981), el- Kırââtü’ş- Şâzze, Muḫtaṣar fî Şevâẕẕi’l-Ḳurʾân min Kitâbi’l-Bedî, .el-Matbaatü’r- Rahmâniyye, Mısır, 1934. HÂRÛF, MUHAMMED FEHD, El Müyesser fi’l- Kırââti’l -Aşri’l- Mütevatira min Tarîk-ı Tayyibeti’n- Neşr ve’l- Kırââtü’l- Erbaa eş-Şâzze. Dâru İbn Kesîr. ÇOLLAK, Fatih, Hafs Rivâyetiyle Gelen Muhtelif Vecihler ve Hüccetleriyle Asım Kıraatı, Üsküdar Yayınevi, İstanbul, 1997. TETİK, Necati, Başlangıçtan IX. Hicrî Asra Kadar Kıraat İlminin Talimi, İşaret Yayınları, İstanbul, 1990. TETİK, İbrahim. Tarihsel, Bilimsel ve Siyasal Boyutlarıyla – Asım Kıraati Hafs Rivayetinin Şöhret Bulma Nedenleri, İlahiyat Yayn., Ankara, 2021 MAŞALI, Mehmet Emin, Tarihi ve Temel Meseleleriyle Kıraat İlmi, Otto Yayınları, Ankara, 2016. BİRIŞIK, Abdülhamit, Kıraat İlmi ve Tarihi, Emin Yayınları, Bursa, 2004.

Ders İle İlgili Dosyalar