ENGLISH
GİRİŞ
  • Ders Bilgi Paketi
  • Doktora >
  • Sosyal Bilimler Enstitüsü >
  • Asya Çalişmalari (doktora)
  • > ESKİ UYGUR TÜRKÇESİ METİN İNCELEMELERİ I
DBP Hakkında
Skip Navigation Links

Ders Hakkında

Bölüm Hakkında
Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
ESKİ UYGUR TÜRKÇESİ METİN İNCELEMELERİ I Üçüncü Düzey TDE 611 1 7.00 7.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri YOK
Eğitimin Dili TÜRKÇE
Koordinatör PROF. DR. HACER TOKYÜREK
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı PROF. DR. HACER TOKYÜREK
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı PROF. DR. HACER TOKYÜREK
Dersin Veriliş Şekli TEORİ
Dersin Amacı Eski Uygurcanın 9–14. yüzyıllar arasındaki Erken, Orta ve Geç dönemlerine ait metinler hakkında bilgi vermek; Eski Uygurların etkileşim içinde bulunduğu kültür ve dinleri tanıtmak ve Eski Uygurcanın fonetik ve morfolojik özellikleri ile genel gramer yapısını öğretmek suretiyle metinlerin okunup anlaşılabilecek düzeyde değerlendirilmesini sağlamak.
Dersin Tanımı Eski Uygurcanın 9.–14. yüzyılları arasındaki Erken, Orta ve Geç dönem Eski Uygurca metinleri ile bu döneme ait dil bilgisi kuralları hakkında bilgi verilmesi; Eski Uygur Türkçesine ait metinlerden seçilmiş örnekler üzerinde okuma ve anlamlandırma çalışmaları yapılması; metinlerin ses ve şekil bilgisi bakımından incelenerek dönemin kendine özgü gramer özelliklerinin ortaya konulması.

Dersin İçeriği
1 Eski Uygur Türkçesi dönemi hakkında tarihî bilgiler edinme.
2 Türk Dilinin tarihî dönemi olan Eski Uygur Türkçesi metinlerini tanıtabilme. Uygur alfabeleri hakkında bilgi edinme.
3 Eski Uygurların girmiş oldukları kültür ve dinler hakkında ayrıntılı bilgi verme.
4 Eski Uygurcanın Erken, Orta ve Geç dönemine ait metinler hakkında ayrıntılı bilgiler verme.
5 Eski Uygurcanın ses ve şekil özellikleri hakkında bilgi edinme.
6 Daśakarmapathāvadānamālā metninden seçilmiş metinler orijinal metninden okuyup anlamlandırma, ses ve şekil bilgisi bakımından inceleme çalışmaları yapılarak metinlerden hareketle devrin kendine has gramer özellikleri anlayabilme.
7 Daśakarmapathāvadānamālā metninden seçilmiş metinler orijinal metninden okuyup anlamlandırma, ses ve şekil bilgisi bakımından inceleme çalışmaları yapılarak metinlerden hareketle devrin kendine has gramer özellikleri anlayabilme.
8 VİZE
9 Daśakarmapathāvadānamālā metninden seçilmiş metinler orijinal metninden okuyup anlamlandırma, ses ve şekil bilgisi bakımından inceleme çalışmaları yapılarak metinlerden hareketle devrin kendine has gramer özellikleri anlayabilme.
10 Daśakarmapathāvadānamālā metninden seçilmiş metinler orijinal metninden okuyup anlamlandırma, ses ve şekil bilgisi bakımından inceleme çalışmaları yapılarak metinlerden hareketle devrin kendine has gramer özellikleri anlayabilme.
11 Altun Yaruk Sudur metninden seçilmiş metinler orijinal metninden okuyup anlamlandırma, ses ve şekil bilgisi bakımından inceleme çalışmaları yapılarak metinlerden hareketle devrin kendine has gramer özellikleri anlayabilme.
12 Altun Yaruk Sudur metninden seçilmiş metinler orijinal metninden okuyup anlamlandırma, ses ve şekil bilgisi bakımından inceleme çalışmaları yapılarak metinlerden hareketle devrin kendine has gramer özellikleri anlayabilme.
13 Altun Yaruk Sudur metninden seçilmiş metinler orijinal metninden okuyup anlamlandırma, ses ve şekil bilgisi bakımından inceleme çalışmaları yapılarak metinlerden hareketle devrin kendine has gramer özellikleri anlayabilme.
14 Altun Yaruk Sudur metninden seçilmiş metinler orijinal metninden okuyup anlamlandırma, ses ve şekil bilgisi bakımından inceleme çalışmaları yapılarak metinlerden hareketle devrin kendine has gramer özellikleri anlayabilme.
15 FİNAL
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Öğrenci Türkçenin Eski Uygurca Dönemi hakkında bilgi verebilir.
2 Öğrenci Uygurların tarihi ve kültürü hakkında bilgi verebilir.
3 Öğrenci Uygurların girmiş oldukları dinler (Budizm, Manihaizm, Nesturi Hristiyanlığı) hakkında bilgi verebilir.
4 Öğrenci Eski Uygurca ses ve şekil bilgisi hakkında açıklama yapabilir.
5 Öğrenci Eski Uygur döneminin Erken, Orta ve Geç dönemindeki metinler hakkında ayrıntılı bilgi verebilir.
6 Öğrenci bu dönemde yazılmış metinler hakkında ayrıntılı bilgi verebilir.
7 Öğrenci Eski Uygurca metinleri orijinal harflerinden okuyup anlayabilir.
8 Öğrenci metinlerde geçen kelimeleri tahlil edebilir.
9 Öğrenci metinlerde geçen terimleri özellikle dinî terimleri açıklayabilir.
10 Öğrenci bu dönemle ilgili yapılan çalışmalar hakkında bilgi verebilir.

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Asya çalışmaları alanına ilişkin ileri düzey kuramsal, kavramsal ve metodolojik bilgiye sahiptir.
2 Asya toplumlarının tarihsel, kültürel, politik ve ekonomik yapılarını disiplinlerarası bir perspektifle açıklar.
3 Asya bölgesine ait dil, edebiyat, kültür ve düşünce geleneklerini karşılaştırmalı olarak analiz eder.
4 Asya çalışmalarında kullanılan temel kuramsal yaklaşımları (postkolonyal teori, kültürel çalışmalar, vb.) ileri düzeyde değerlendirir.
5 Asya kültürlerini şekillendiren inanç sistemleri, felsefi gelenekler ve ideolojik yapıların toplumsal etkilerini açıklar.
6 Alanına ilişkin birincil ve ikincil kaynakları ileri düzeyde analiz eder, eleştirel olarak yorumlar ve akademik üretime dönüştürür.
7 Bağımsız ve özgün araştırma tasarlar, yürütür ve sonuçlandırır.
8 Nitel ve nicel araştırma yöntemlerini kullanarak veri toplar, analiz eder ve yorumlar.
9 Alanına özgü kavram, teori ve yöntemleri kullanarak yeni araştırma soruları geliştirir.
10 Akademik yazım kurallarına uygun özgün bilimsel metinler üretir.
11 Ulusal ve uluslararası akademik ortamlarda bilimsel bulgularını sözlü ve yazılı olarak sunar.
12 Alanında özgün bir çalışmayı bağımsız olarak gerçekleştirir ve bilimsel bilgiye katkı sağlar.
13 Disiplinlerarası araştırma ve projelerde aktif rol alır ve sorumluluk üstlenir.
14 Alanındaki güncel gelişmeleri ve literatürü eleştirel bir yaklaşımla takip eder ve değerlendirir.
15 Yaşam boyu öğrenme anlayışı doğrultusunda akademik ve mesleki gelişimini sürdürülebilir biçimde yönetir.
16 Alanındaki bilgi ve bulguları farklı hedef kitlelere açık, anlaşılır ve bilimsel biçimde aktarır.
17 En az bir yabancı dili akademik düzeyde kullanarak bilimsel iletişim kurar.
18 Asya toplumlarına ilişkin kültürel, sosyal ve politik sorunları eleştirel biçimde analiz eder ve çözüm önerileri geliştirir.
19 Kültürel farklılıkları nesnel ve karşılaştırmalı bir bakış açısıyla değerlendirir, kültürlerarası etkileşimi analiz eder.
20 Araştırma ve uygulama süreçlerinde bilimsel etik, toplumsal sorumluluk ve akademik dürüstlük ilkelerine uygun hareket eder.
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 14 3 42
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 14 3 42
Ödevler 5 7 35
Sunum / Seminer hazırlama 0 0 0
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 1 10 10
Ara sınavlar 1 1 1
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 1 10 10
Yarıyıl sonu sınavı 1 1 1
Araştırma 5 8 40
Toplam iş yükü     181
AKTS     7.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 40
Kısa sınav 0 0
Ödev 0 0
Yarıyıl içi toplam   40
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı Arat, Reşit Rahmeti (1991). Eski Türk Şiiri. Ankara: TTK Yayınları. Elmalı, Murat (2017). Eski Uygurca Dil Bilgisi Terimleri vibakti-samaz. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Elmalı, Murat (2019). Eski Uygurca Altı Dişli Fil Hikâyesi. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Elmalı, Murat 2022. Daśakarmapathāvadānamālā, Giriş-MetinÇeviri-Notlar-Dizin. Ankara: TDK Yay. Eraslan, Kemal (2023). Eski Uygur Türkçesi Grameri. Ankara: TDK Yay. Gabain, A. Von (2000). Eski Türkçenin Grameri. (Çeviren: Mehmet Akalın). Ankara: TDK Yay. Kaya, Ceval (2021). Uygurca Altun Yaruk, Giriş, Metin ve Dizin. Ankara: TDK Yay. Oda, Juten (2015). A Study of the Buddhist Sūtra called Säkiz Yükmäk Yaruq or Säkiz Törlügin Yarumïš Yaltrïmïš in Old Turkic. Akademienvorhaben Turfanforschung, Brepols: Turnhout (Belgien). BT33 Ölmez, Mehmet (2018). Uygur Kağanlığı Yazıtları. İstanbul: Bilgesu Yay. Özbay, Betül (2019). Huastuanift Manihaist Uygurların Tövbe Duası. Ankara: TDK Yay. Soothill, William Edward ve Lewis Hodus (1937). A Dictionary of Chinese Buddhist Terms. London. Taşağıl, Ahmet (2022). Uygurlar -840’tan Önce-. İstanbul: Bilge Kültür Sanat Yay. Tekin, Şinasi (2019). Uygurca Metinler II, Maytrısimit, Burkancıların mehdisi Maitreya ile buluşma Uygurca ibtidai bir dram (Burkancılığın Vaibhāṣika tarikatına ait bir eserin Uygurcası), Ankara: TDK Yay. Tokyürek, Hacer (2018). Altun Yaruk Sudur IV. Tegzinç. Ankara: TDK Yay. Tokyürek, Hacer (2019). Eski Uygur Türkçesinde Budizm ve Manihaizm Terimleri. Ankara: TDK Yay. Wilkens, Jens (2001). Die drei Körper des Buddha (Trikāya). Das dritte Kapitel der uigurischen Fassung des Goldglanz–Sūtras (Altun Yaruk Sudur) eingeleitet, nach den Handschriften aus Berlin und St. Petersburg herausgegeben, übersetzt und kommentiert. Turnhout (Belgien). BT21 Wilkens, Jens (2007). Das Buch von der Sündentilgung, Edition des alttürkisch–buddhistischen Kšanti Kılguluk Nom Bitig, Teil I–II. Turnhout (Belgien). BT25 Wilkens, Jens (2016), Buddhistische Erzählungen aus dem alten Zentralasien Edition der altuigurischen Daśakarmapathāvadānamālā (3 Teil). Brepols Publishers, Turnhout (Belgium). BT37 Wilkens, Jens (2021). “Batı Uygur Kağanlığı Ve Ötesinde Budizm”, (Çev. Buket N. Kırmızıgül, Arzu Arıcan, Kerime Çalış), Bitig Türkoloji Araştırmaları Dergisi, Bahar 2021 / 1: 103-152. Yakup, Abdurreşit (2010). Prajñāpāramitā Literature In Old Uyghur. Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften, Akademienvorhaben Turfanforschung, Turnhout (Belgien). BT28 Yakup, Abdurreşit (2016). Altuigurische Aparimitāyus-Literatur und kleinere tantrische Texte. Berlin-Brandenburgische Akademie Der Wissenschaften Akademienvorhaben Turfanforschung, Berlin: Brepols. BT36 Yakup, Abdurreşit (2021). Buddhāvataṃsaka literature in Old Uyghur. Berlin-Brandenburgische Akademie Der Wissenschaften Akademienvorhaben Turfanforschung, Berlin: Brepols. BT44 Yıldırım, Fikret (2017). Irk Bitig ve Orhon Yazılı Metinlerin Dili, Ankara: TDK Yay. Zieme, Peter, Kara, Georg (1978). Ein uigurisches Totenbuch, Nāropas lehre in uigrischer übersetzung. Budapest: Akademiai Kiado. Zieme, Peter (1975). Manichaisch-Türkische texte. Berlin Akademie-Verlag, 1975, (Schriften zur Geschichte und Kultur des Alten Orients. BT5 Zieme, Peter (1985). Budistische Stabreimdichtungen der Uiguren. Berlin. (Deutsche Akademie der Wissenschaften der DDR. Zentralinstitut für Alte Geschichte und Archeologie. Schriften zur Geschichte und Kultur des Alten Orients.) BT13 Zieme, Peter (1996). Altun Yaruq sudur Vorworte und das erste buch edition und Übersetzung der alttürkischen version des Goldglanzsutra Suvarnaprabhasottamasutra. Turnhout Brepols. BT18 Zieme, Peter (2000). Vimalakīrtinirdeśasūtra. Edition alttürkischer Übersetzungen nach Handschriftenfragmenten von Berlin und Kyoto, Mit einem Appendix von Jorinde Ebert Ein Vimalakīrti-Bildfragment aus Turfan, Brepols. BT20 Zieme, Peter (2005). Magische Texte des Uigurischen Buddhismus. Berlin. BT23 Zieme, Peter (2020). Minora fragmenta veterorvm vigvrorvm. Berlin-Brandenburgische Akademia Der Wissenschaften, Akademienvorhaben Turfanforschung, Brepols: Turnhout (Belgien). BT47 Zieme, Peter, Kara, Georg (1978). Ein uigurisches Totenbuch, Nāropas lehre in uigrischer übersetzung. Budapest: Akademiai Kiado.
Yardımcı Kaynaklar Clauson, Sir Gerard (1972). An Etymological Dictionary of prethirteenth-century Turkish, Oxford. Wilkens, J. (2021). Handwörterbuch des Altuigurischen Altuigurisch - Deutsch - Türkisch, Eski Uygurcanın El Sözlüğü Eski Uygurca - Almanca – Türkçe. Universitätsverlag Göttingen.

Ders İle İlgili Dosyalar