Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
DİN VE FELSEFEDE İNSAN TASAVVURLARI II İkinci Düzey FDB606 Seçmeli 2 7.00 7.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri
Eğitimin Dili
Koordinatör DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH AKGÜL
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH AKGÜL
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı -
Dersin Veriliş Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin temel amacı, modern dönemde insan tasavvurunun metafizik merkezli bir yapıdan özerk özneye, tarihsel failliğe, biyolojik varlık anlayışına ve varoluşsal sorumluluk bilincine yönelen dönüşümünü din ve felsefe bağlamında sistematik biçimde incelemektir. Bu çerçevede öğrencilerin, modern düşüncede insanın kutsal referanslardan kopuş sürecini, bu kopuşun yol açtığı anlam krizlerini ve söz konusu krizlere geliştirilen felsefî ve dinî cevapları eleştirel bir bakışla analiz edebilmeleri hedeflenmektedir.
Dersin Tanımı Bu ders, modern dönemde insan tasavvurunun geçirdiği köklü dönüşümü felsefe ve din felsefesi bağlamında ele alan lisansüstü düzeyde bir inceleme sunmaktadır. Çalışma, modern öznenin kuruluş sürecini René Descartes ve Blaise Pascal üzerinden tartışarak başlamakta; insanın metafizik merkezli bir varlık anlayışından doğa yasaları içinde konumlandırılan bir varlığa dönüşümünü Baruch Spinoza ve David Hume çerçevesinde irdelemektedir. Bu dönüşümün ahlâkî, tarihsel ve toplumsal boyutları sırasıyla Immanuel Kant’ın özerk ahlâk anlayışı, Georg Wilhelm Friedrich Hegel’in tarihsellik kavrayışı ve Karl Marx’ın toplumsal yabancılaşma çözümlemeleri üzerinden ele alınmakta; insanın biyolojik bir varlık olarak yeniden tanımlanması süreci Charles Darwin bağlamında değerlendirilmektedir. Dersin ilerleyen aşamalarında modern insanın anlam krizi, bilinçdışı dinamikleri, varoluşsal sorumluluk anlayışı ve etik ilişki boyutları Friedrich Nietzsche, Sigmund Freud, Søren Kierkegaard, Martin Heidegger, Jean-Paul Sartre ve Emmanuel Levinas’ın düşünceleri çerçevesinde tartışılmaktadır. Son bölümde ise modern insan tasavvuruna İslam düşüncesi içerisinden yöneltilen eleştiriler ve yeniden inşa çabaları Muhammed İkbal üzerinden ele alınarak bütüncül bir değerlendirme yapılmaktadır.

Dersin İçeriği
1 Giriş: Modernliğe Geçiş ve İnsan Tasavvurunda Kopuş Problemi
2 Modern Öznenin Doğuşu: Akıl ve Trajik Bilinç (Descartes–Pascal)
3 İnsanın Doğallaştırılması: Tutkular, Algılar ve Benliğin Çözülüşü (Spinoza–Hume)
4 Özerk Ahlâkî Özne ve İnsan Onuru (Kant)
5 Tarihselleşen İnsan ve Tin Süreci (Hegel)
6 Toplumsal İnsan ve Yabancılaşma (Marx)
7 Biyolojik Kırılma ve Ontolojik Ayrıcalığın Çöküşü (Darwin)
8 Ara Sınav
9 Değerlerin Yıkımı ve Anlam Krizi (Nietzsche)
10 Bilinçdışı ve Parçalanmış Benlik (Freud)
11 Kaygı, İman ve Varoluşsal Sorumluluk (Kierkegaard)
12 Fırlatılmışlık ve Özgürlük Problemi (Heidegger – Sartre)
13 Etik İlişkide Kurulan İnsan (Levinas)
14 Moderniteyle İslamî Hesaplaşma ve Dönem Sonu Sentezi (İkbal – Post-hümanizm tartışmaları)
15
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Modern dönemde insan tasavvurunun metafizik merkezli yapıdan özerk, tarihsel, toplumsal ve biyolojik temelli yaklaşımlara dönüşümünü açıklar.
2 Modern düşüncede insanın kutsal referanslardan kopuş sürecini ve bunun doğurduğu epistemolojik, etik ve varoluşsal krizleri analiz eder.
3 Ahlâkî özerklik, tarihsel bilinç, yabancılaşma, anlam kaybı ve sorumluluk kavramlarının insan anlayışını nasıl dönüştürdüğünü karşılaştırmalı biçimde değerlendirir.
4 Modern insan tasavvuruna yönelik dinî ve felsefî eleştirileri ve özellikle İslam düşüncesinde geliştirilen alternatif insan anlayışlarını tartışır.
5 Güncel post-hümanizm ve teknoloji merkezli insan tartışmalarını din felsefesi perspektifinden eleştirel biçimde yorumlar.
6
7
8
9
10

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Felsefe ve Din Bilimleri alanındaki temel bilgi, kuram ve yaklaşımları öğrenir.
2 Felsefe ve Din bilimlerinin meselelerini bilimsel araştırma metotlarını esas alarak inceleme becerisi kazanır.
3 Felsefe ve din bilimlerinin verileri ile ilahiyat alanının diğer disiplinleri arasında yeterli ilişkileri kurar.
4 Felsefe ve Din Bilimlerinin temel kaynaklarını bilimsel çalışmalarda kullanacak düzeyde tanır.
5 Felsefe ve Din Bilimleri alanında ulusal ve uluslar arası çalışmalar hakkında birikim edinir.
6 Alanının gerektirdiği düzeyde bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanır.
7 Felsefe ve Din Bilimleri alanında özgün araştırmalar yapabilir.
8 Felsefe ve Din Bilimleri alanında ulaştığı sonuçları ulusal ve uluslar arası düzeydeki akademik ortamlarda paylaşabilir.
9 Bilimsel ve meslekî etiğe sahip olur.
10 Alanıyla ilgili kaynakları kullanacak derecede Arapça ve Batı dillerine sahip olur.
11 Alanında edindiği birikimi toplumun ihtiyaçlarını karşılamada kullanır.
12 Alanıyla ilgili çeşitli organizasyonlara katılır ve katkıda bulunur.
13 Uzmanlık alanıyla ilgili konularda strateji geliştirilmesine yardımcı olur.
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 14 3 42
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 13 2 26
Ödevler 13 2 26
Sunum / Seminer hazırlama 13 6 78
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 0 0 0
Ara sınavlar 0 0 0
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavı 0 0 0
Araştırma 0 0 0
Toplam iş yükü     172
AKTS     7.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 0 0
Kısa sınav 0 0
Ödev 10 60
Yarıyıl içi toplam   60
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   60
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   40
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı
Yardımcı Kaynaklar

Ders İle İlgili Dosyalar