Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
UÇUŞ KARARLILIĞI VE OTOMATİK KONTROL Birinci Düzey UÇM702 7 6.00 6.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri Bu ders için herhangi bir ön koşul bulunmamaktadır.
Eğitimin Dili Türkçe
Koordinatör DR. ÖĞR. ÜYESİ HARUN ÇELİK
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı DR. ÖĞR. ÜYESİ HARUN ÇELİK
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı -
Dersin Veriliş Şekli Yüz yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı hava aracının denge noktasını ayarlamak, gerektiğinde değiştirebilmek ve istenen noktada sabit kalmasını sağlamak; böylece kararlı ve kontrol edilebilir hava aracı tasarımı için gerekli şartları öğretmek, ayrıca uçuş kontrolünü otomatik olarak yapmanın yöntemi hakkında bilgiler vermektir.
Dersin Tanımı Hava aracı (özellikle uçak) uçuş kararlılığı, uçuş kontrolü ve otopilot tasarımının temel unsurlarının birlikte değerlendirilerek sunulduğu bir derstir.

Dersin İçeriği
1 Giriş: Uçuşun temelleri, Faydalı bazı temel aerodinamik ön bilgiler
2 Statik kararlılık, Uzunlamasına statik kararlılık, Kanat katkısı
3 Uzunlamasına statik kararlılık, Kuyruk katkısı
4 Uzunlamasına statik kararlılık; gövde, motor katkısı; tarafsız nokta, statik marjin
5 Uzunlamasına kontrol, kontrol yüzeyi menteşe momenti, hava hızı kararlılığı
6 Statik kararlılık ve kontrol: İstikamet kararlılığı ve kontrolü
7 Statik kararlılık ve kontrol: Yanlamasına kararlılık ve kontrol
8 Ara Sınav
9 Uçak hareket bağıntıları, doğrusallaştırma, aerodinamik kuvvet ve moment hesabı
10 Kararlılık türevleri, uzunlamasına, istikamet ve yanlamasına kararlılık katsayıları hesabı
11 Uçuş dinamik kararlılığı; yunuslama, uzunlamasına hareket, uçağın kullanılabilirliği (handling)
12 Uçuş dinamik kararlılığı; yanlamasına hareket, sapma hareketi; yuvarlanma, sarmal ve kayakçı hareketi (Dutch roll) modu
13 Temel otopilot tasarımı, dinamik sistemlerin modellenmesi
14 Dinamik sistemlerin zaman ve frekans alanında yanıtları, otomatik kontrol, uzunlamasına hareket kontrolcüsü
15
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Denge, kararlılık ve kontrol şartlarını bilir.
2 Statik kararlık ile dinamik kararlılık özelliklerini belirleyebilir.
3 Üç boyutlu ve altı serbestlik dereceli hareketi tanımlayabilir.
4 Kararlı bir uçuş için denge noktası ve kontrol yüzeylerinin etkisini matemetiksel olarak hesaplayabilir.
5 Kararlılık ve kontrol türevlerini hesaplayabilir.
6 Hava aracı uçuşu için klasik kontrol, otopilot ve modern kontrol uygulamaları geliştirebilir.
7
8
9
10

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Tarih Bölümü öğrencileri, alanlarında karşılaştıkları ve öngörülemeyen karmaşık sorunları çözmek için bireysel olarak bağımsız çalışır veya ekip üyesi olarak sorumluluk alır.
2 Tarih Bölümü öğrencileri, edindikleri kuramsal ve uygulamalı bilgileri kullanabilirler.
3 Tarih Bölümü öğrencileri, alanları ile ilgili bilgileri toplama, çözümleme, yorumlama ve ilgili kişi, kurum ve kuruluşlarla paylaşma yetisine sahiptir.
4 Tarih Bölümü öğrencileri, alanlarında kazandıkları yeterliliklere dayalı olarak, güncel bilgileri içeren ders materyallerine, uygulamalı araç ve gereçlere, araştırma yöntem ve tekniklerine ve diğer kaynaklarda desteklenen kuramsal ve uygulamalı bilgilere sahiptir.
5 Tarih Bölümü öğrencileri, bir yabancı dili kullanarak Tarih Bilimi alanında kuramsal ve uygulamalı bilgileri izler ve ilgili alandaki uzman ve uzman olmayan kişi ve kuruluşlarla bu bilgileri paylaşır.
6 Tarih Bölümü öğrencileri, alanlarının gerektirdiği bilgisayar yazılımı ile birlikte bilişim ve bilgi teknolojilerini kullanır.
7 Tarih Bölümü öğrencileri, alanı ile ilgili bilgilerin uygulanması sürecinde etik değerleri gözetir.
8 Tarih Bölümü öğrencileri, sosyal adalet bilinci kazanır, tarihi ve kültürel mirasa sahip çıkar.
9 Tarih Bölümü öğrencileri, alanlarında disiplinler arası araştırma ve inceleme yapabilir.
10 Tarih Bölümü öğrencileri, alanlarındaki ilgili kişi ve kurumları bilgilendirir ve onlara düşüncelerini aktarır, sorunlarla ilgili çözüm önerilerini kuramsal ve uygulamalı olarak ortaya koyar.
11 Tarih Bölümü öğrencileri, çeşitli sosyal, kültürel ve sanatsal etkinliklere katılır.
12 Tarih Bölümü öğrencileri, alanlarında edindiği bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla değerlendirme yetisine sahiptir
13 Tarih Bölümü öğrencileri, alanı ile ilgili sorunlara yönelik olarak çözüm önerilerini nicel ve nitel verilerle destekler ve bu verileri ilgili alanda bulunan uzman olan kişi ve kurumlarla çeşitli iletişim araçlarıyla paylaşır
14 Tarih Bölümü öğrencileri,yaşam boyu öğrenmeye ilişkin olumlu tutum geliştirir.
15 Kalite yönetim ve süreçlerine uygun davranır ve katılır.
16 Tarih Bölümü öğrencileri, alanları ile ilgili bilgileri toplar, çözümler, yorumlar.
17 Tarih Bölümü öğrencileri, alanında edindikleri kuramsal ve uygulamalı bilgileri; eğitim-öğretim, araştırma ve topluma hizmet alanlarında kullanır.
18 Tarih Bölümü öğrencileri almış oldukları eğitim sayesinde milli bilinç ve şuura sahip bilinçli bir vatandaş olarak kültürel mirasına sahip çıkar.
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 14 3 42
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 13 2 26
Ödevler 5 3 15
Sunum / Seminer hazırlama 0 0 0
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 1 15 15
Ara sınavlar 1 2 2
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 1 25 25
Yarıyıl sonu sınavı 1 2 2
Araştırma 5 3 15
Toplam iş yükü     142
AKTS     6.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 35
Kısa sınav 3 15
Ödev 4 0
Yarıyıl içi toplam   50
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   50
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   50
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı Çelik, H. (2024). Uçuş Dinamiği ve Kontrolü. Ankara: Nobel Yayınevi.
Yardımcı Kaynaklar 1. Nelson, R. C. (1998). Flight stability and automatic control (Vol. 2). New York: WCB/McGraw Hill. 2. Etkin, B., & Reid, L. D. (1959). Dynamics of flight (Vol. 2). New York: Wiley. 3. Yechout, T. R. (2003). Introduction to aircraft flight mechanics. Aiaa.

Ders İle İlgili Dosyalar