Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
YABAN HAYVANLARINDA İLAÇ UYGULAMALARI Üçüncü Düzey VİH 552 1 4.00 4.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri Veteriner Hekim olmak
Eğitimin Dili Türkçe
Koordinatör DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE TÜFEKÇİ
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE TÜFEKÇİ
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı
Dersin Veriliş Şekli Yüz yüze eğitim (Teorik)
Dersin Amacı Bu dersin amacı; yaban hayvanlarında ilaç uygulamalarının farmakolojik temellerini öğretmek, türler arası farmakokinetik ve farmakodinamik farklılıkları kavratmak, güvenli doz hesaplama yöntemlerini açıklamak ve immobilizasyon, sedasyon, anestezi ve acil durum ilaç uygulamalarında bilimsel ve etik yaklaşımlar kazandırmaktır. Öğrencilerin yaban hayvanlarında ilaç seçimi, uygulama yolu, doz ayarlaması ve olası komplikasyonları yönetebilme becerisi kazanmaları hedeflenmektedir.
Dersin Tanımı Bu ders; serbest yaşayan ve egzotik yaban hayvanlarında ilaç uygulama prensiplerini, türlere özgü farmakolojik farklılıkları, uzaktan ilaç uygulama tekniklerini (dart sistemi vb.), immobilizasyon ve anestezi protokollerini, antidot kullanımını, stres fizyolojisini, yakalama sonrası komplikasyonları ve saha koşullarında güvenli uygulama yöntemlerini kapsar. Ayrıca koruma hekimliği, zoonotik riskler ve yasal düzenlemeler çerçevesinde ilaç kullanım esasları ele alınır.

Dersin İçeriği
1 Yaban hayvanı hekimliğinde farmakolojik uygulamaların temel prensipleri ve türler arası fizyolojik farklılıkların önemi ele alınır.
2 Yaban hayvanlarında farmakokinetik ve farmakodinamik farklılıklar ile doz belirleme esasları incelenir.
3 Serbest yaşayan memelilerde sedatif ve trankilizan ilaçların kullanım prensipleri değerlendirilir.
4 Yaban hayvanlarında genel anestezi protokolleri ve güvenli uygulama kriterleri açıklanır.
5 Uzaktan ilaç uygulama teknikleri (dart tabancası, üfleme borusu vb.) ve saha güvenliği kuralları ele alınır.
6 İmmobilizasyon sırasında stres fizyolojisi ve yakalama miyopatisi gibi komplikasyonlar tartışılır.
7 Antidot kullanımı ve anestezi sonrası uyanma sürecinin yönetimi değerlendirilir.
8 Yırtıcı türlerde (örn. büyük kediler ve kanidler) ilaç uygulama protokolleri incelenir.
9 Yabani otçul türlerde (örn. geyikler) farmakolojik yaklaşımlar ele alınır.
10 Yaban kuşlarında sedasyon ve anestezi uygulamalarının özel yönleri açıklanır.
11 Sürüngen ve amfibilerde ilaç uygulama farklılıkları ve metabolik özellikler değerlendirilir.
12 Egzotik ve doğa parklarındaki hayvanlarda koruyucu hekimlik kapsamında ilaç uygulamaları incelenir.
13 Saha koşullarında acil müdahale gerektiren durumlarda (travma, zehirlenme vb.) ilaç seçimi ve uygulama esasları tartışılır.
14 Zoonotik riskler, insan güvenliği ve yasal düzenlemeler çerçevesinde ilaç kullanımı değerlendirilir.
15 Vaka analizleri üzerinden yaban hayvanlarında ilaç uygulamalarında etik, bilimsel ve pratik yaklaşımlar bütüncül olarak ele alınır.
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Yaban hayvanlarında ilaç uygulamalarının farmakolojik temellerini ve türler arası fizyolojik farklılıkları açıklar.
2 Farklı yaban hayvanı türlerinde farmakokinetik ve farmakodinamik değişkenleri analiz eder ve uygun doz hesaplaması yapar.
3 Sedasyon, immobilizasyon ve genel anestezi için uygun ilaç kombinasyonlarını seçer ve uygulama protokolü oluşturur.
4 Uzaktan ilaç uygulama tekniklerini (dart sistemi vb.) güvenli ve etik kurallar çerçevesinde planlar.
5 Yakalama ve immobilizasyon sürecinde gelişebilecek komplikasyonları (ör. yakalama miyopatisi, solunum depresyonu) öngörür ve yönetir.
6 Antidot kullanımını ve anestezi sonrası iyileşme sürecini bilimsel esaslara göre planlar.
7 Türlere özgü (memeli, kuş, sürüngen vb.) ilaç uygulama farklılıklarını değerlendirir ve uygun yaklaşımı belirler.
8 Saha koşullarında acil durumlarda ilaç seçimi ve uygulama kararını hızlı ve doğru şekilde verir.
9 Yaban hayvanlarında ilaç kullanımına ilişkin yasal düzenlemeleri, etik ilkeleri ve zoonotik riskleri değerlendirir.
10 Vaka temelli değerlendirme yaparak yaban hayvanlarında ilaç uygulamalarına ilişkin bilimsel problem çözme becerisi geliştirir.

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 13 2 26
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 0 0 0
Ödevler 0 0 0
Sunum / Seminer hazırlama 0 0 0
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 1 2 2
Ara sınavlar 1 2 2
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavı 1 2 2
Araştırma 0 0 0
Toplam iş yükü     32
AKTS     1.50

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 40
Kısa sınav 0 0
Ödev 0 0
Yarıyıl içi toplam   40
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı Miller, R. E., Lamberski, N., & Calle, P. P. (Eds.). (2022). Fowler''s Zoo and Wild Animal Medicine Current Therapy, Volume 10-E-Book: Fowler''s Zoo and Wild Animal Medicine Current Therapy, Volume 10-E-Book. Elsevier Health Sciences.
Yardımcı Kaynaklar Kreeger, T. J., & Arnemo, J. M. (1996). Handbook of wildlife chemical immobilization (p. 175). Laramie, Wyoming, USA: International Wildlife Veterinary Services.

Ders İle İlgili Dosyalar