Erciyes University - Info Package

Dersin Adı	Dersin Seviyesi	Dersin Kodu	Dersin Tipi	Dersin Dönemi	Yerel Kredi	AKTS Kredisi	Ders Bilgileri
İLETİŞİM ARAŞTIRMALARINDA KARMA YÖNTEMLER	Üçüncü Düzey	HİT 624	Seçmeli	2	7.00	7.00	Yazdır

Dersin Tanımı

Ön Koşul Dersleri	Yok
Eğitimin Dili	Türkçe
Koordinatör	DOÇ. DR. MUSTAFA CINGI
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı	DOÇ. DR. MUSTAFA CINGI
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı	Yok
Dersin Veriliş Şekli	Konferans
Dersin Amacı	Bu dersin temel amacı, doktora öğrencilerinin karma yöntemler (mixed methods) araştırmalarının felsefi temellerini kavrayarak, hem nicel hem de nitel paradigmaların güçlü yönlerini tek bir araştırma tasarımında nasıl entegre edeceklerini öğrenmeleridir. Öğrencilerin; dijital medya kullanımı, bilim iletişimi veya kurum içi kriz yönetimi gibi çok boyutlu iletişim sorunlarını incelerken, doğru araştırma desenini seçme, veri toplama araçlarını geliştirme ve analiz süreçlerini bilgisayar destekli yazılımlar (Jamovi, MAXQDA) aracılığıyla yürütme becerisi kazanmaları hedeflenmektedir. Nihai olarak ders, öğrencilerin teori ile pratiği birleştirerek yüksek etki faktörlü dergiler için özgün bir araştırma önerisi veya makale taslağı üretebilecek akademik yetkinliğe ulaşmalarını amaçlar.
Dersin Tanımı	Bu ders, iletişim bilimlerinde sıklıkla karşılaşılan karmaşık araştırma problemlerine yanıt bulmak amacıyla geliştirilmiş ileri düzey bir metodoloji dersidir. Ders kapsamında, öncelikle nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin ayrı ayrı felsefi kökenleri (ontolojik ve epistemolojik varsayımları) ele alınır; çünkü hangi yöntemin hangi paradigmadan beslendiğini anlamadan bu yöntemleri birleştirmek metodolojik hatalara yol açar. Öğrenciler süreç boyunca tipolojik karma araştırma desenlerini (açıklayıcı, keşfedici, yakınsak, gömülü vb.) ve bu desenlerin sembolik gösterimlerini inceleyeceklerdir. Teorik tartışmaların yanı sıra, nicel analizler için JAMOVI, nitel veri kodlamaları için MAXQDA ve literatür yönetimi için ZOTERO gibi dijital araçların uygulamalı kullanımına odaklanılarak, öğrencilerin bağımsız bir karma yöntem araştırmasını uçtan uca tasarlayıp raporlayabilmeleri sağlanır.

Dersin İçeriği

1	Karma Metodolojiye Giriş: Karma araştırma nedir? Doğa bilimleri ve sosyal bilimler ayrımı bağlamında karma yöntemlerin felsefi arka planı ve pragmatizm.
2	Nicel Paradigma: Nicel araştırma yönteminin felsefi temelleri, varsayımları ve iletişim araştırmalarındaki yeri.
3	Nitel Paradigma: Nitel araştırma yönteminin (fenomenoloji, gömülü teori vb.) felsefi arka planı, doğası ve derinlemesine anlamlandırma süreçleri.
4	Karma Yöntem Tasarımları ve Semboller: Karma araştırma metodolojisinde kullanılan temel desenlere giriş, isimlendirme kuralları, ağırlık ve zamanlama sembolleri (NİC+nit, NİT->nic vb.).
5	Açıklayıcı Sıralı (Explanatory Sequential) Desen: Nicel verilerin toplanıp analiz edilmesinin ardından, elde edilen bulguların nitel verilerle derinlemesine açıklanması ve iletişim alanından makale örnekleri.
6	Keşfedici Sıralı (Exploratory Sequential) Desen: Önce nitel verilerle bir olgunun (örneğin yeni bir dijital medya davranışının) keşfedilmesi, ardından nicel araçlarla (anket/ölçek) geniş kitlelerde test edilmesi.
7	Gömülü (Embedded) Karma Tasarım: Temel bir araştırma deseninin (nicel veya nitel) içine, destekleyici ikincil verilerin yerleştirilmesi stratejileri.
8	Yakınsak (Convergent Parallel) Tasarım: Nicel ve nitel verilerin eşzamanlı olarak toplanması, ayrı ayrı analiz edilmesi ve bulguların birleştirilerek (merge) karşılaştırılması.
9	Dönüştürücü (Transformative) ve Çok Aşamalı (Multiphase) Desenler: Sosyal adalet, eşitsizlik odaklı teorik çerçevelerle yürütülen dönüştürücü desenler ile uzun soluklu, çok fazlı araştırma projelerinin kurgulanması.
10	Uygulamalı Veri Analizi I (JAMOVI): İletişim araştırmalarında nicel veri analizi için açık kaynak kodlu JAMOVI yazılımının kullanımı, temel istatistiksel testler ve bulguların yorumlanması.
11	Uygulamalı Veri Analizi II (MAXQDA): Nitel verilerin (görüşme dökümleri, açık uçlu anket yanıtları) analizi, tematik kodlama süreçleri ve MAXQDA programı üzerinden kodlama tablolarının oluşturulması.
12	Akademik Literatür Yönetimi: Araştırma sürecinde ZOTERO kullanarak kaynakça oluşturma, literatür taramasını sistematize etme ve atıf (APA) yönetimi.
13	Entegrasyon ve Yorumlama Teknikleri: Analiz edilen nicel ve nitel bulguların ortak matrislerde nasıl birleştirileceği, tartışma (discussion) bölümünün "karma" bir dille nasıl yazılacağı.
14	Raporlama ve Etik Süreçler: Karma yöntem makalelerinin akademik standartlara göre (örneğin APA stili) raporlanması, geçerlik/güvenirlik ve etik ihlal risklerinin yönetimi.
15	Proje Sunumları: Öğrencilerin dönem boyunca kendi araştırma konularına (halkla ilişkiler, kurumsal iletişim, sosyal medya vb.) uygun olarak geliştirdikleri Karma Yöntem Araştırma Önerilerinin sunulması ve eleştirel analizi.
16	Final Değerlendirmesi: Dönem sonu sınavı veya tam kapsamlı akademik makale/araştırma projesi teslimi.
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları

1	Öğrenci nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin temel felsefi, ontolojik ve epistemolojik farklarını ayırt ederek karma araştırma felsefesini eleştirel bir biçimde sentezler.
2	Öğrenci iletişim bilimlerindeki spesifik bir araştırma problemi için en uygun karma araştırma desenini (açıklayıcı, keşfedici, yakınsak, gömülü) gerekçelendirerek seçer.
3	Öğrenci seçilen araştırma desenine uygun, hem nicel (anket, ölçek) hem de nitel (yarı yapılandırılmış görüşme, odak grup) veri toplama araçlarını eşgüdümlü olarak tasarlar.
4	Öğrenci elde edilen verileri JAMOVI (nicel) ve MAXQDA (nitel) yazılımlarını kullanarak uygulamalı olarak analiz eder ve bulguları akademik düzeyde yorumlar.
5	Öğrenci ZOTERO kullanarak kapsamlı ve sistematik bir literatür taraması yürütür, akademik atıf ilkelerine (APA formlarına) eksiksiz biçimde uyum sağlar.
6	Öğrenci teorik altyapıyı, toplanan verileri ve analiz bulgularını entegre ederek yüksek etki faktörlü dergilerde yayımlanmaya veya bilimsel kurullara (ör. TÜBİTAK projeleri) sunulmaya uygun bağımsız bir karma yöntem araştırma önerisi hazırlar.
7
8
9
10

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi

1	Alan ile ilişkili teorik yaklaşımlara dair temel bir bilginin edinilmesi
2	Alan ile ilgili uygulamalara (pratiğe) yönelik temel bir bilginin edinilmesi
3	Teori ve pratikte dünya çapında meydana gelen gelişmelerin takip edilebilmesi
4	Ekip çalışması becerisinin kazanılması
5	İnisiyatif alma, kreatif çözümler geliştirebilme ve analitik düşünce yeteneğinin kazanılması
6	Alanda, araştırmalarını ve/veya pratiklerini yürüten kişiler veya gruplarla iletişimde bulunmak için gerekli becerilerin kazanılması
7	Bir yabancı dili kullanarak alanda, araştırmalarını ve/veya pratiklerini yürüten yabancı kişiler veya gruplarla iletişimde bulunmak için gerekli becerilerin kazanılması
8	Alandaki çeşitli yazılımları ve/veya teknik ekipmanları kullanabilme yeteneğinin kazanılması
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü

	Sayısı	Süresi (saat)	Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim	16	3	48
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme)	16	3	48
Ödevler	1	5	5
Sunum / Seminer hazırlama	1	5	5
Kısa sınavlar	0	0	0
Ara sınavlara hazırlık	1	6	6
Ara sınavlar	1	3	3
Proje (Yarıyıl ödevi)	1	5	5
Laboratuvar	0	0	0
Arazi çalışması	3	10	30
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık	1	6	6
Yarıyıl sonu sınavı	1	3	3
Araştırma	2	10	20
Toplam iş yükü			179
AKTS			7.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler

Yarıyıl içi değerlendirme	Sayısı	Katkı Yüzdesi
Ara sınav	1	40
Kısa sınav	0	0
Ödev	0	0
Yarıyıl içi toplam		40
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı		40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı		60
Genel toplam		100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri

Ders kitabı	Designing and Conducting Mixed Methods Research; John W. Creswell, Vicki L. Plano Clark; SAGE Publications, Inc.; Mixed Methods Research: A Guide to the Field (Mixed Methods Research Series); Vicki L. Plano Clark, Nataliya V. Ivankova; SAGE Publications, Inc;
Yardımcı Kaynaklar	Research Design: Qualitative, Quantitative, and Mixed Methods Approaches; John W. Creswell; SAGE Publications, Inc.; Becoming Qualitative Researchers: An Introduction; Corrine Glesne; Pearson; 30 Essential Skills for the Qualitative Researcher; John W. Creswell; 2019; SAGE Publications, Inc.; Eğitim Araştırmacıları İçin Spss Uygulamalı İstatistik; Sevilay Kilmen; Edge Akademi Yayınları; Jamovi – Uygulamalı İstatistik Analizleri – Sosyal Bilimcilere Yönelik Araştırma Hikayeleri ile Anlatım; Ömer Lütfi Antalyalı, Ali Murat Alparslan; Nobel Akademik Yayıncılık; Learning Statistics with Jamovi: A Tutorial for Psychology Students and Other Beginners; Danielle J. Navarro, David R. Foxcroft; Doğan ÖZLEM; Doğa Bilimleri ve ‘Sosyal Bilimler’ Ayrımının Dünü ve Bugünü Üzerine; 1998, Toplum ve Bilim Dergisi (76); s.7-40; Beylü DİKEÇLİGİL; Sosyolojide Metodolojik Farklılaşma Ve Metodlar Arası İşbirliği; III. Ulusal Sosyoloji Kongresi Bildirileri; s.97-126; Sabahattin Zaim; Genç İlim Adamına Nasihatler; 2007; I. Genç Akademisyenler Buluşması Açılış Konuşması; F. Beylü DİKEÇLİGİL; Ontolojiyi Hatırlamak Sosyolojide Yöntem Sorunu; 2017; Çizgi Kitabevi; Ninarva (Qualitative research designs): https://www.youtube.com/c/NinarvaTR/featured; Zeynep Kurnaz (Qualitative data analysis on MaxQDA): https://www.youtube.com/c/ZeynepKurnaz/featured; Akademiklink (Quantitative data analysis on SPSS): https://www.youtube.com/c/istatistikveanaliz; Datalabcc (Quantitative data analysis on Jamovi): https://www.youtube.com/playlist?list=PLkk92zzyru5OAtc_ItUubaSSq6S_TGfRn

Ders İle İlgili Dosyalar

DBP Hakkında

Ders Hakkında

Bölüm Hakkında