Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
GÜVENLİ İLAÇ KULLANIMI İkinci Düzey SEÇ 308 6 2.00 2.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri Yok
Eğitimin Dili Türkçe
Koordinatör DOÇ. DR. BURCU ÜNLÜ ENDİRLİK
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı Dr. Öğr. Üyesi Burcu ÜNLÜ ENDİRLİK, Dr. Öğr. Üyesi Eren DEMİRPOLAT
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı -
Dersin Veriliş Şekli Dersler, teorik olarak power-point sunumuyla anlatımın yanısıra, ilaçların güvenli kullanımı ile ilgili örneklerin öğrencilerle değerlendirilmesi şeklinde işlenir.
Dersin Amacı Güvenli ilaç kullanımı ile ilgili temel bilgiler, Eczacının akılcı ve güvenli ilaç kullanımındaki rolü ile ilgili bilgi aktarımı.
Dersin Tanımı Güvenli ilaç kullanımı ile ilgili temel bilgiler, Eczacının akılcı ve güvenli ilaç kullanımındaki rolü, gebelikte ve emzirme döneminde ilaç kullanımı, bebek ve çocuklarda ilaç kullanımı, 65 Yaş üstünde ilaç kullanımı, karaciğer, böbrek hastaları vd kronik durumlarda ilaç kullanımı, ilaç etkileşimleri vd konulara değinilmektedir.

Dersin İçeriği
1 Güvenli İlaç Kullanımı nedir? Akılcı İlaç Kullanımının Tanımı ve Eczacının Rolü
2 Preklinik ve Klinik Çalışmalar
3 Farmakovijilans, Ters İlaç Reaksiyonu, Yan Etki, Ters Olay, Ciddi Ters İlaç Reaksiyonu, Beklenmeyen Ters İlaç Reaksiyonu
4 Farmakovijilansın Tarihçesi, Ters İlaç Reaksiyonu Bildirim Yöntemleri, Ülkemizdeki Bildirim Merkezleri, Toksikovijilans
5 Yenidoğanda ve Pediatrik Popülasyonda Güvenli İlaç Kullanımı
6 Geriatrik Popülasyonda Güvenli İlaç Kullanımı
7 Gebelikte ve Laktasyon Döneminde Güvenli İlaç Kullanımı
8 İlaç-ilaç, ilaç-bitki, ilaç-besin, ilaç-doğal ürün, ilaç-hastalık etkileşimleri
9 Reçetede yer alan bilgiler, manuel ve elektronik reçeteleme, renklerine göre reçete türleri, reçeteleme kuralları, renkli reçete takip sistemi,doktorun gözünden elektronik reçete çalışması
10 Tanımlar ve karşılaştırma, KÜB KT bilgisine interaktif ulaşma yolları, KÜB ve KT'' de yer alan alt başlıkları ve anlamları, Pratik KÜB ve KT çalışması
11 RX media pharma bilgilendirme etiketleri, ilaç tarif etiket sistemi
12 Kontrole tabi ilaç listesi ve dikkat edilmesi gereken hususlar, suistimal riski bulunan etkin maddeler, suistimal edilme sebepleri, yurt dışında reçetesiz ilaç tanımları, ülkemizde reçetesiz olarak değerlendirilen ilaçlara örnekler
13 Akılcı ilaç kullanımı eylem planı, kamu spotları ve popüler konular, antibiyotik direnci, akılcı ilaç kullanım örnekleri, atık ilaçlar
14 Hastanede ilaç güvenliği, muhafaza, istem, hazırlama, transfer, uygulama, hastanın beraberinde getirdiği ilaçlar, ilaç güvenlik sistemleri yüksek riskli ilaç gruplarına örnekler, Türkiye'' deki hastanelerde sık karşılaşılan ilaç güvenliği hataları
15
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Güvenli İlaç Kullanımını tanımlar. Akılcı ilaç kullanımını tanımlar ve ilkelerini uygular. Eczacılık uygulamalarının merkezinde hasta güvenliği ve kalite olduğundan emin olur.
2 In vitro ve in vivo preklinik çalışmaları tanımlar. Faz I, II, III ve IV klinik çalışmaları açıklar.
3 Farmakovijilans, Ters İlaç Reaksiyonu, Yan Etki, Ters Olay, Ciddi Ters İlaç Reaksiyonu, Beklenmeyen Ters İlaç Reaksiyonunu tanımlar ve örnekleriyle açıklar. Ters İlaç Reaksiyonu tiplerini tanımlar ve örneklendirir.
4 Farmakovijilansın ve toksikovijilansın tarihçesi hakkında fikir sahibi olur. TÜFAM ve UZEM hakkında bilgi edinir. Advers ilaç reaksiyonu bildirim yöntemlerine hakimdir. Farmakovijilans uygulamalarına katılır ve spontan bildirim yapar. Güvenli ilaç , tıbbi cihaz/malzeme ve kozmetik kullanımını sağlar ve yönetir. İlaç, kozmetik ürün ve tıbbi malzeme/cihazlarla ilgili problemleri çözmek, en aza indirmek, önlemek ve takip etmek için hareket eder. Bildirimler, uyarılar, ilaç bültenleri ve diğer yayınlar aracılığıyla ilaç güvenliği ile ilgili bilgilerini güncel tutar ve mesleki uygulamalarına yansıtır.
5 Yenidoğanda ve pediatride güvenli ilaç kullanımı hakkında hasta/hasta yakını ve sağlık personelini bilgilendirir. Güvenli ilaç kullanımı ile ilgili hataların tanımlanması, kayıt altına alınması ve önlenmesi konusunda hasta/hasta yakını ile net ve açık bir iletişim kurar. Geriatrik popülasyonsda güvenli ilaç kullanımı hakkında hasta/hasta yakını ve sağlık personelini bilgilendirir. Güvenli ilaç kullanımı ile ilgili hataların tanımlanması, kayıt altına alınması ve önlenmesi konusunda hasta/hasta yakını ile net ve açık bir iletişim kurar. Gebelikte ve laktasyon döneminde güvenli ilaç kullanımı hakkında hasta ve sağlık personelini bilgilendirir. Güvenli ilaç kullanımı ile ilgili hataların tanımlanması, kayıt altına alınması ve önlenmesi konusunda hasta/hasta yakını ile net ve açık bir iletişim kurar.
6 İlaç-ilaç, ilaç-bitki, ilaç-besin, ilaç-doğal ürün ve ilaç-hastalık etkileşimi mekanizmalarını tanımlar ve örneklendirir. İnteraktif bilgi kaynaklarını (Rx Media Pharma, MedScape, Drugs.com vb.) kullanarak etkileşmeleri saptar. Hastaları tedavileri hakkında bilgili olmaları konusunda teşvik eder.
7 Reçetede yer alan bilgiler ve yazım kuralları hakkında fikir sahibidir ve eksiklikleri tespit edebilir. Reçete türlerini sınıflandırabilir ve herbirine etkin madde örneği verebilir. Aile hekiminin elektronik reçeteleme süreci ve renkli reçeteleri sisteme kaydetmesi işlemlerini tanır.
8 KÜB ve KT'' yi tanımlayabilir, ilgili bölümler hakkında fikir sahibidir, ihtiyaç duyduğu bilgiye ulaşabilir. KÜB ve KT'' yi elektronik kaynaklar kullanarak elde edebilir ve bilgi kaynağı olarak kullanabilme yetisi kazanır.
9 Etiketlendirme sistemini kullanarak ilaç tarifi yapabilir, etiketlerin kullanılabileceği etkin maddelere ve koşullara örnek verebilir. Güncel etiket sistemleri hakkında fikir sahibi olur. Kontrole tabi ilaçların neden bu kapsamda değerlendirildiği ve yapılması gerekenler hakkında fikir sahibidir, suistimal edilen ilaçlara örnek verebilir ve takip sistemini tanır. Reçetesiz ilaç satılırken dikkat gerektiren uygulamaları tanır.
10 Akılcı ilaç kullanımının sağlanması anlamında yönlendirme yapabilir ve konuyla ilgili temel kavramları tanır. Antibiyotiklerin akılcıl kullanılması konusunda fikir sahibi olur. Akılcı ilaç kullanımına etkin madde-hastalık-uygulama yolu-etkileşim-basamaklı kapsamında örnek verebilir. Atık ilaçlar konusunda yapılması gereken işlemleri tanır. Hastanedeki ilaç güvenliği kılavuzu hakkında fikir sahibi olur ve alt başlıkları tanır. Sık karşılaşılan hataları ve alınması gereken önlemleri tanır. Güvenlik açısından risk oluşturan ilaçlara örnek verebilir ve alınması gereken önlemler hakkında fikir sahibi olur.

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Kültürel Çalışmalar alanında uygulanan araştırma yöntem ve tekniklerini kullanır, kuramsal ve uygulamalı bilgilere sahip olur.
2 Kültürel Çalışmalar alanında yerli/yabancı yazılı kaynakları etkin bir şekilde kullanır.
3 Kültürel Çalışmalar alanının ilişkili olduğu disiplinler arası etkileşimi kavrar ve farklı disiplinlerle ortak çalışmalar yürütür.
4 Kültürel Çalışmalar alanında edindiği uzmanlık düzeyindeki kuramsal ve uygulamalı bilgilerle; alanında karşılaşılan sorunları, ileri düzeyde yöntem/teknikler ve bilişim/iletişim teknolojilerini kullanarak çözümler.
5 Alanında edindiği bilgileri farklı disiplin alanlarından gelen bilgilerle bütünleştirerek yorumlar, çözümler ve yeni bilgiler üretir. Alanında edindiği uzmanlık bilgisini, sorun çözme ve uygulama becerilerini kullanarak farklı disiplinlerle ortak çalışmalar yürütür.
6 Alanıyla ilgili uzmanlık gerektiren bir çalışmada bağımsız olarak çalışır. Sorunların çözümlenmesini gerektiren ortamlarda liderlik yapar; kişisel, kurumsal ve ekip çalışmalarını uzmanlık düzeyinde organize eder.
7 Kültürel Çalışmalar alanında edindiği uzmanlığı kullanarak sorumluluğu altındaki kişi ve grupların öğrenmesini teşvik eder. Toplumun siyasi, iktisadi, ahlaki duyarlılığı hakkında çözümlemeler yapar.
8 Kültürel Çalışmalar alanıyla ilgili verileri toplar, yorumlar, çalışmalarına uygular. Tarihi-kültürel çevrenin korunmasıyla ilgili çalışmaları, bilimsel, kültürel, sanatsal, toplumsal ve etik değerleri gözeterek denetler ve bu değerleri yayar.
9 Alanında edindiği kuramsal ve uygulamalı uzmanlık düzeyindeki bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla inceler, geliştirir, değerlendirir ve gerektiğinde değiştirmek üzere harekete geçer.
10 Alanında yeni fikirlerin analizini, sentezini ve eleştirel değerlendirmesini yapar. Özgün bir çalışmayı, programı veya projeyi bağımsız olarak zamanında ve istenilen nitelikte gerçekleştirerek ilgili alanda bilimsel çalışmalara katkıda bulunur.
11 Kültürel Çalışmalar alanındaki güncel gelişmeleri ve yürütülen projeleri, nicel ve nitel verilerle destekleyerek alanındaki ve alan dışındaki gruplara iletişim araçlarıyla aktarır. Alanında strateji belirler, politika geliştirir, uygulama aşamalarını planlar ve elde edilen sonuçları paylaşır.
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 13 2 26
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 0 0 0
Ödevler 0 0 0
Sunum / Seminer hazırlama 1 5 5
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 1 3 3
Ara sınavlar 1 1 1
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 1 4 4
Yarıyıl sonu sınavı 1 1 1
Araştırma 1 4 4
Toplam iş yükü     44
AKTS     2.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 20
Kısa sınav 0 0
Ödev 1 20
Yarıyıl içi toplam   40
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı -
Yardımcı Kaynaklar 1- Choe, JY (2011) Drug Actions and Interactions. McGraw Hill Medical. 2- Dasgupta, A, and Hammett-Stabler, CA (2011) Herbal Supplements: Efficacy, Toxicity, Interactions with Western Drugs, and Effects on Clinical Laboratory Tests. Wiley. 3- Demirezer LÖ (Ed.) (2011) FFD Monografları “Tedavide Kullanılan Bitkiler” Nobel Tıp Kitabevleri, Ankara. 4- Kayaalp, S.O. (Ed.) (2012) Akılcıl Tedavi Yönünden Tıbbi Farmakoloji, Pelikan Yayıncılık, Ankara. 5- Lexicomp (2013) Drug Information Handbook: A Comprehensive Resource for all Clinicians and Healthcare Professionals. Wolter Kluwer Health. 6- Rodrigues, AD (2008) Drug-Drug Interactions. Informa Healthcare. 7- Vural, N (2005) Toksikoloji. Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Yayınları No:73. 8- http://reference.medscape.com/drug-interactionchecker 9-RxMediaPharma vd.

Ders İle İlgili Dosyalar