Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
GÜVENLİ İLAÇ KULLANIMI Birinci Düzey SEÇ 308 Seçmeli 6 2.00 2.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri Yok
Eğitimin Dili Türkçe
Koordinatör DOÇ. DR. BURCU ÜNLÜ ENDİRLİK
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı Dr. Öğr. Üyesi Burcu ÜNLÜ ENDİRLİK, Dr. Öğr. Üyesi Eren DEMİRPOLAT
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı -
Dersin Veriliş Şekli Dersler, teorik olarak power-point sunumuyla anlatımın yanısıra, ilaçların güvenli kullanımı ile ilgili örneklerin öğrencilerle değerlendirilmesi şeklinde işlenir.
Dersin Amacı Güvenli ilaç kullanımı ile ilgili temel bilgiler, Eczacının akılcı ve güvenli ilaç kullanımındaki rolü ile ilgili bilgi aktarımı.
Dersin Tanımı Güvenli ilaç kullanımı ile ilgili temel bilgiler, Eczacının akılcı ve güvenli ilaç kullanımındaki rolü, gebelikte ve emzirme döneminde ilaç kullanımı, bebek ve çocuklarda ilaç kullanımı, 65 Yaş üstünde ilaç kullanımı, karaciğer, böbrek hastaları vd kronik durumlarda ilaç kullanımı, ilaç etkileşimleri vd konulara değinilmektedir.

Dersin İçeriği
1 Güvenli İlaç Kullanımı nedir? Akılcı İlaç Kullanımının Tanımı ve Eczacının Rolü
2 Preklinik ve Klinik Çalışmalar
3 Farmakovijilans, Ters İlaç Reaksiyonu, Yan Etki, Ters Olay, Ciddi Ters İlaç Reaksiyonu, Beklenmeyen Ters İlaç Reaksiyonu
4 Farmakovijilansın Tarihçesi, Ters İlaç Reaksiyonu Bildirim Yöntemleri, Ülkemizdeki Bildirim Merkezleri, Toksikovijilans
5 Yenidoğanda ve Pediatrik Popülasyonda Güvenli İlaç Kullanımı
6 Geriatrik Popülasyonda Güvenli İlaç Kullanımı
7 Gebelikte ve Laktasyon Döneminde Güvenli İlaç Kullanımı
8 İlaç-ilaç, ilaç-bitki, ilaç-besin, ilaç-doğal ürün, ilaç-hastalık etkileşimleri
9 Reçetede yer alan bilgiler, manuel ve elektronik reçeteleme, renklerine göre reçete türleri, reçeteleme kuralları, renkli reçete takip sistemi,doktorun gözünden elektronik reçete çalışması
10 Tanımlar ve karşılaştırma, KÜB KT bilgisine interaktif ulaşma yolları, KÜB ve KT'' de yer alan alt başlıkları ve anlamları, Pratik KÜB ve KT çalışması
11 RX media pharma bilgilendirme etiketleri, ilaç tarif etiket sistemi
12 Kontrole tabi ilaç listesi ve dikkat edilmesi gereken hususlar, suistimal riski bulunan etkin maddeler, suistimal edilme sebepleri, yurt dışında reçetesiz ilaç tanımları, ülkemizde reçetesiz olarak değerlendirilen ilaçlara örnekler
13 Akılcı ilaç kullanımı eylem planı, kamu spotları ve popüler konular, antibiyotik direnci, akılcı ilaç kullanım örnekleri, atık ilaçlar
14 Hastanede ilaç güvenliği, muhafaza, istem, hazırlama, transfer, uygulama, hastanın beraberinde getirdiği ilaçlar, ilaç güvenlik sistemleri yüksek riskli ilaç gruplarına örnekler, Türkiye'' deki hastanelerde sık karşılaşılan ilaç güvenliği hataları
15
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Güvenli İlaç Kullanımını tanımlar. Akılcı ilaç kullanımını tanımlar ve ilkelerini uygular. Eczacılık uygulamalarının merkezinde hasta güvenliği ve kalite olduğundan emin olur.
2 In vitro ve in vivo preklinik çalışmaları tanımlar. Faz I, II, III ve IV klinik çalışmaları açıklar.
3 Farmakovijilans, Ters İlaç Reaksiyonu, Yan Etki, Ters Olay, Ciddi Ters İlaç Reaksiyonu, Beklenmeyen Ters İlaç Reaksiyonunu tanımlar ve örnekleriyle açıklar. Ters İlaç Reaksiyonu tiplerini tanımlar ve örneklendirir.
4 Farmakovijilansın ve toksikovijilansın tarihçesi hakkında fikir sahibi olur. TÜFAM ve UZEM hakkında bilgi edinir. Advers ilaç reaksiyonu bildirim yöntemlerine hakimdir. Farmakovijilans uygulamalarına katılır ve spontan bildirim yapar. Güvenli ilaç , tıbbi cihaz/malzeme ve kozmetik kullanımını sağlar ve yönetir. İlaç, kozmetik ürün ve tıbbi malzeme/cihazlarla ilgili problemleri çözmek, en aza indirmek, önlemek ve takip etmek için hareket eder. Bildirimler, uyarılar, ilaç bültenleri ve diğer yayınlar aracılığıyla ilaç güvenliği ile ilgili bilgilerini güncel tutar ve mesleki uygulamalarına yansıtır.
5 Yenidoğanda ve pediatride güvenli ilaç kullanımı hakkında hasta/hasta yakını ve sağlık personelini bilgilendirir. Güvenli ilaç kullanımı ile ilgili hataların tanımlanması, kayıt altına alınması ve önlenmesi konusunda hasta/hasta yakını ile net ve açık bir iletişim kurar. Geriatrik popülasyonsda güvenli ilaç kullanımı hakkında hasta/hasta yakını ve sağlık personelini bilgilendirir. Güvenli ilaç kullanımı ile ilgili hataların tanımlanması, kayıt altına alınması ve önlenmesi konusunda hasta/hasta yakını ile net ve açık bir iletişim kurar. Gebelikte ve laktasyon döneminde güvenli ilaç kullanımı hakkında hasta ve sağlık personelini bilgilendirir. Güvenli ilaç kullanımı ile ilgili hataların tanımlanması, kayıt altına alınması ve önlenmesi konusunda hasta/hasta yakını ile net ve açık bir iletişim kurar.
6 İlaç-ilaç, ilaç-bitki, ilaç-besin, ilaç-doğal ürün ve ilaç-hastalık etkileşimi mekanizmalarını tanımlar ve örneklendirir. İnteraktif bilgi kaynaklarını (Rx Media Pharma, MedScape, Drugs.com vb.) kullanarak etkileşmeleri saptar. Hastaları tedavileri hakkında bilgili olmaları konusunda teşvik eder.
7 Reçetede yer alan bilgiler ve yazım kuralları hakkında fikir sahibidir ve eksiklikleri tespit edebilir. Reçete türlerini sınıflandırabilir ve herbirine etkin madde örneği verebilir. Aile hekiminin elektronik reçeteleme süreci ve renkli reçeteleri sisteme kaydetmesi işlemlerini tanır.
8 KÜB ve KT'' yi tanımlayabilir, ilgili bölümler hakkında fikir sahibidir, ihtiyaç duyduğu bilgiye ulaşabilir. KÜB ve KT'' yi elektronik kaynaklar kullanarak elde edebilir ve bilgi kaynağı olarak kullanabilme yetisi kazanır.
9 Etiketlendirme sistemini kullanarak ilaç tarifi yapabilir, etiketlerin kullanılabileceği etkin maddelere ve koşullara örnek verebilir. Güncel etiket sistemleri hakkında fikir sahibi olur. Kontrole tabi ilaçların neden bu kapsamda değerlendirildiği ve yapılması gerekenler hakkında fikir sahibidir, suistimal edilen ilaçlara örnek verebilir ve takip sistemini tanır. Reçetesiz ilaç satılırken dikkat gerektiren uygulamaları tanır.
10 Akılcı ilaç kullanımının sağlanması anlamında yönlendirme yapabilir ve konuyla ilgili temel kavramları tanır. Antibiyotiklerin akılcıl kullanılması konusunda fikir sahibi olur. Akılcı ilaç kullanımına etkin madde-hastalık-uygulama yolu-etkileşim-basamaklı kapsamında örnek verebilir. Atık ilaçlar konusunda yapılması gereken işlemleri tanır. Hastanedeki ilaç güvenliği kılavuzu hakkında fikir sahibi olur ve alt başlıkları tanır. Sık karşılaşılan hataları ve alınması gereken önlemleri tanır. Güvenlik açısından risk oluşturan ilaçlara örnek verebilir ve alınması gereken önlemler hakkında fikir sahibi olur.

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Eczacılık mesleğini, mevcut yasalar ve mevzuat doğrultusunda, etik ve deontolojik ilkeler çerçevesinde uygulayabilme ve gerektiğinde bu anlamda inisiyatif kullanabilme
2 Edinmiş olduğu bilgileri toplumun sağlık düzeyinin ve yaşam kalitesinin yükseltilmesi için kullanabilme
3 Eczacılık meslek uygulamalarındaki süreçleri ve kişiler arası ilişkileri yönetebilme ve iletişim yeteneklerini kullanabilme
4 Meslek uygulama alanlarındaki çalışma süreçlerini planlayabilme, ekip üyesi olabilme, ortak çalışmalara katılabilme ve bu çalışmaları yönetebilme
5 Evrensel ve ulusal sağlık sorunlarının farkında olarak sağlık hizmet kalitesinin artırılmasına yönelik politikalar üretebilme
6 İnsan sağlığının temelini oluşturan biyolojik sistemlerin işleyişi, sürdürülmesi ve patolojisine yönelik kavramlara sahip olabilme
7 Temel ve uygulamalı fen bilimlerini eczacılık meslek uygulamaları ile birleştirerek eczacılık alanında kullanabilme
8 Eczacılık alanında sahip olduğu bilgileri, farklı disiplinlerden gelen bilgilerle bütünleştirip yorumlayabilme, analiz edebilme ve çözüm önerileri getirebilme
9 Doğal, sentetik ve biyolojik kaynaklı ilaç etkin ve yardımcı maddelerinin araştırılması, geliştirilmesi ve üretilmesi konularında yeterli bilgi ve uygulama becerilerine sahip olabilme
10 Farmasötik preparatların ve tıbbi ürünlerin araştırılması, geliştirilmesi ve üretilmesi konularında yeterli bilgi ve uygulama becerilerine sahip olabilme
11 İlaç etkin ve yardımcı maddelerinin, farmasötik preparatların ve tıbbi ürünlerin fiziksel, kimyasal, biyolojik, mikrobiyolojik ve toksikolojik analizleri konusunda yeterli bilgi ve uygulama becerisine sahip olabilme
12 Birinci basamak sağlık hizmetinin gerektirdiği eczacılık hizmetlerini sunabilme
13 İlaçların hastaya sunulmasından önce, reçeteyi oluşturan ilaçların en uygun dozu, uygulama yolları ve geçimsizlikleri konusunda gerekli bilgiye sahip olma ve bu bilgileri kullanabilme
14 İlaçların ve tıbbi ürünlerin metabolizmaları, etkileri ve kullanımları ile ilgili bilgileri kullanarak hastaların reçetelerini doğru ve uygun olarak karşılayabilme
15 İlaçların en uygun şekilde kullanımını sağlamak ve teşvik etmek amacıyla farmasötik bakım ve klinik eczacılık uygulamaları çerçevesinde hasta kayıtlarını yönetebilme; hasta, hekim ve diğer sağlık personeline ilaçlar konusunda danışmanlık hizmeti verebilme
16 İlaçların en uygun şekilde kullanımını sağlamak ve teşvik etmek amacıyla, farmasötik bakım ve klinik eczacılık uygulamaları çerçevesinde ilaç tedavisinin hasta boyutunda değerlendirilmesi, değiştirilmesi ve karar verilmesi aşamalarına katılabilme ve bu alanda yeterli bilgi ve uygulama becerilerine sahip olabilme
17 Doğru ilaç kullanımını teşvik etmek üzere kullanımındaki eğilimleri izleme, değerlendirme ve çözüm geliştirebilme becerilerine sahip olabilme
18 İlaçlar ve sağlık alanında eğitim verebilme, danışmanlık ve denetim yapabilme
19 Eczacılık meslek uygulama alanlarının gerektirdiği çeşitli teknolojik araçlar, bilgi kaynakları ve yazılımlar konusunda yeterli bilgi ve uygulama becerilerine sahip olabilme
20 En az bir yabancı dili kullanarak eczacılık uygulama alanlarındaki bilgi ve gelişmeleri izleyebilme ve meslektaşları ile iletişim kurabilme Yaşam boyu öğrenmenin bilincinde olarak, eczacılık meslek uygulamaları, bilim, teknoloji, çağdaş düşünce ve davranış boyutunda güncel bilgilere sahip olabilme, bu bilgileri geliştirebilme ve derinleştirebilme
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 13 2 26
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 0 0 0
Ödevler 0 0 0
Sunum / Seminer hazırlama 1 5 5
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 1 3 3
Ara sınavlar 1 1 1
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 1 4 4
Yarıyıl sonu sınavı 1 1 1
Araştırma 1 4 4
Toplam iş yükü     44
AKTS     2.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 20
Kısa sınav 0 0
Ödev 1 20
Yarıyıl içi toplam   40
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı -
Yardımcı Kaynaklar 1- Choe, JY (2011) Drug Actions and Interactions. McGraw Hill Medical. 2- Dasgupta, A, and Hammett-Stabler, CA (2011) Herbal Supplements: Efficacy, Toxicity, Interactions with Western Drugs, and Effects on Clinical Laboratory Tests. Wiley. 3- Demirezer LÖ (Ed.) (2011) FFD Monografları “Tedavide Kullanılan Bitkiler” Nobel Tıp Kitabevleri, Ankara. 4- Kayaalp, S.O. (Ed.) (2012) Akılcıl Tedavi Yönünden Tıbbi Farmakoloji, Pelikan Yayıncılık, Ankara. 5- Lexicomp (2013) Drug Information Handbook: A Comprehensive Resource for all Clinicians and Healthcare Professionals. Wolter Kluwer Health. 6- Rodrigues, AD (2008) Drug-Drug Interactions. Informa Healthcare. 7- Vural, N (2005) Toksikoloji. Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Yayınları No:73. 8- http://reference.medscape.com/drug-interactionchecker 9-RxMediaPharma vd.

Ders İle İlgili Dosyalar