Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
GIDA HİJYENİ VE KONTROLÜ Birinci Düzey 4.1.06 7 4.00 4.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri Önkoşul yoktur.
Eğitimin Dili Türkçe
Koordinatör DOÇ. DR. SERHAT AL
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı DOÇ. DR. SERHAT AL, Doç. Dr. Harun HIZLISOY
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı Arş. Gör. Kürşat KÖŞKEROĞLU (Pratik derslerin uygulamalarına doktora öğrencileri de katılmaktadır).
Dersin Veriliş Şekli Yüz yüze & Online (Pandemiye bağlı yasal kısıtlamaların olması halinde)
Dersin Amacı Bu dersin amacı, gıda maddelerinin bileşimi, gıda hijyeninin genel ilkeleri, gıdaların mikrobiyal ekolojisi, hayvansal kaynaklı gıdaların sağlık riskleri, gıda kaynaklı enfeksiyonların patogenezi, immünolojik reaksiyonlar ve gıda enfeksiyonları ve zehirlenmeleri hakkında bilgi vermektir.
Dersin Tanımı Bu ders, gıdaların bileşimi, gıda hijyeni prensipleri, konak savunma mekanizmaları, olası gıda kontaminasyonları, risk faktörleri ve korunma/kontrol yaklaşımları gibi konuları kapsar.

Dersin İçeriği
1 Teorik: Ders dönemi sonunda dersin öğrenciye kazandıracağı bilgi beceri ve kazanımların vurgulanması. Ders kaynaklarının ve derse ilişkin uygulama ve değerlendirme yöntemlerinin tanıtılması. Pratik: Uygulama dersleri kapsamında işletme ziyaretleri esnasında uyulması gereken biyogüvenlik kurallarının belirtilmesi. Söz konusu uygulama alanlarında olası biyolojik ve kimyasal tehlikeler ve önlemler konusunda bilgi aktarımı. Uygulama derslerinde not tutulması ve ders takibinin öneminin vurgulanması.
2 Teorik: Gıda Kimyası I (su ve suyun gıda bileşenleri ile etkileşimi ve gıda stabilitesi) Pratik: pH, asitlik, nem ve su aktivitesinin belirlenmesi.
3 Teorik: Gıda Kimyası II (Proteinler, amino asit kimyası, protein yapısı, işleme sırasında protein değişiklikleri, sebze, süt, peynir ve et/balık proteinleri). Pratik: Hayvansal gıdalarda protein tayini.
4 Teorik: Gıda Kimyası III (Lipidler: yağ asitleri ve trigliseritler, fosfolipidler, lipid oksidasyonu (ransidite), Asitlik - hidrolitik ve oksidatif, Hidrojenasyon - mekanizmalar ve katalizörler, trans yağ asitleri). Pratik: Hayvansal gıda maddelerinde yağ tayini.
5 Teorik: Gıda Kimyası IV (Karbonhidratlar: Mono-, di-, oligo- ve polisakkaritler, Dekompozisyon – indirgen ve indirgen olmayan şekerler, Nişasta - granül yapısı ve özellikleri, doğal ve modifiye, Heteropolisakkaritler - pektik maddeler ve tohum zamkları, Tatlandırıcılar, Esmerleşme reaksiyonları: Maillard reaksiyonu - oluşumu ve kontrolü, Enzimatik esmerleşme): Pratik: Hayvansal gıda maddelerinde karbonhidrat tayinİ.
6 Teorik: Gıda Kimyası V (Gıdalardaki vitamin ve mineraller). Pratik: Vitamin ve kül tayini
7 Teorik: Seminer ve ev ödevi, sunumlar Pratik: Denetimli kendi kendine öğrenme (SSL) Sınavlara hazırlık.
8 Teorik: Gıda muhafazası ve Gıda Güvenliği Yönetim Sistemleri (GMP, HACCP, ISO 22000:2005, Erken uyarı sistemleri ve RASFF) Pratik: Proses kontrolleri, numune alma ve izleme planları, HACCP prosedürleri.
9 Teorik: Gıdaların mikrobiyal ekolojisi, gıda maddelerinin ayrışması, gıda işleme ve muhafazasının temel ilkeleri. Gıda maddelerinde mikroorganizmaların büyümesini etkileyen faktörler, gıda maddelerinin mikrobiyal kontaminasyonu. Pratik: Gıda mikrobiyolojisi laboratuvarı tanıtımı. Gıda maddelerinin genel mikrobiyolojik analiz yöntemleri, En muhtemel sayı (EMS) yöntemi ve ATP biyolüminesans yöntemi.
10 Teorik: Gıdalarda saprofit mikroorganizmalar, Gıdalarda fermentatif mikroorganizmalar ve fermentasyon. Pratik: Sütte plate sayma yönteminin uygulanması.
11 Teorik: Gıdalarda ve insan yutma ve sindirim sistemlerinde bulunan probiyotik mikroorganizmalar. Pratik: Yoğurtta laktik asit mikroorganizmasının izolasyonu.
12 Teorik: İnsanlarda gıda kaynaklı patojenler ve gıda kaynaklı mikrobiyal toksikasyonlar. Pratik: Gıda maddelerinde Staphylococcus aureus izolasyon prosedürü.
13 Teorik: İnsanlarda gıda kaynaklı mikrobiyal enfeksiyonlar. Pratik: Salmonella spp. gıda maddelerinde izolasyon prosedürü
14 Teorik: İnsanlarda gıda kaynaklı mikrobiyal toksin enfeksiyonları. Pratik: Gıda maddelerinde Escherichia coli izolasyon prosedürü.
15 Teorik: Gıda maddelerinde prionlar, virüsler ve parazitler. Pratik: Sığır kesimhane ziyareti (Fascioliasis, Tapeworms, Cysticercus bovis)/ Denetimli kendi kendine öğrenme (SSL) Sınavlara hazırlık.
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Öğrenci derse katılımı halinde kazanacağı bilgi, beceri ve kazanımları, İşletmelerde ve laboratuvarlarda uyulması gereken biyogüvenlik kuralları bilgisi
2 Gıdaların mikrobiyel ekolojisi, hayvansal gıdalardan kaynaklanan sağlık riskleri bilgisi
3 Gıda işletmelerinde hijyen ve sanitasyon ve HACCP konuları
4 Gıdaların dayanıklılığını etkileyen teknolojik uygulamaların belirlenmesi
5 Gıda kontaminasyonları ile gıda maddelerindeki sağlığa zararlı etkenlerin ve maddelerin bilgisi
6 Gıda kaynaklı infeksiyonların patogenezinde immun reaksiyonların bilgisi
7 Gıdaların bileşimi, bileşenlerin yapıları hakkında bilgi
8 Gıdaların muhafaza yöntemleri hakkında bilgi
9 Hayvan bakımı ve veteriner halk sağlığının kalitesini iyileştirmek için veteriner hekimliği bilgilerinin ilerlemesine katkıda bulunan profesyonel yeteneklerin kullanımı
10 Numunelerin toplanması, korunması ve taşınması, uygun teşhis testlerinin seçilmesi, test sonuçlarının sınırlamalarının yorumlanması ve anlaşılması, Muhtemel ihbarı zorunlu, ihbarı zorunlu ve zoonotik hastalıkların şüpheli belirtilerinin tespit edilmesi ve ilgili makamları bilgilendirmek de dahil olmak üzere uygun önlemlerin alınması

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Sanat ve tasarım bilgilerini tanımlama, çözümleme ve grafik tasarım alanında uygulayabilme becerilerine sahip olabilmek.
2 Alanla ilgili yazılım bilgisine sahip olabilme, çağın gerektirdiği teknolojik yeniliklere ayak uydurabilmek.
3 Yaşam boyu eğitimin önemini kavrama ve gerekliliklerinin yerine getirebilme becerisine sahip olabilmek.
4 Çağın sorunlarını, toplumun değişen dinamiklerini takip edebilmek.
5 Etkili iletişim kurabilmek, ikna becerisine sahip olabilmek.
6 Fikir ve sanat eserleri hakkında mesleki ve etik sorumluluk bilincine sahip olabilmek.
7 Araştırma, deneyimleme, analiz, değerlendirme ve yorumla becerilerine sahip olabilmek.
8 Sorun ve gereksinimleri karşılayacak, hedef kitleye ulaşabilecek tasarımlar üretebilmek.
9 Disiplinler arası ortak çalışabilmek.
10 Sanat ve tasarım problemlerinin çözümünde gerekli malzemeleri kullanabilme yetkinliğine sahip olabilmek.
11 Ekip ve bireysel olarak çalışabilmek.
12 Zamanlama, sabır, iş bilinci, uzlaşmacılık, özgüven ve düzenlilik becerilerine sahip olabilmek.
13 Tasarım problemlerini çözümlemede kullanılan malzemelerin seçiminde çevreye karşı duyarlı olabilmek.
14 Toplumsal, kültürel, bilimsel ve sanatsal değerler karşı sorumluluk sahibi olabilmek.
15 Dilini doğru kullanmak ve tasarımlarda bu konuda sorumluluk göstermek.
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 15 2 30
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 0 0 0
Ödevler 0 0 0
Sunum / Seminer hazırlama 10 4 40
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 0 0 0
Ara sınavlar 0 0 0
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 10 3 30
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavı 0 0 0
Araştırma 0 0 0
Toplam iş yükü     100
AKTS     4.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 70
Kısa sınav 1 20
Ödev 2 10
Yarıyıl içi toplam   100
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı Erol İ. (2007). Gıda Hijyeni ve Mikrobiyolojisi. Ankara.
Yardımcı Kaynaklar Doyle, M.P., Beuchat, L.R., Montville, T.J. (1997). Food Microbiology : Fundamentals and Frontiers. ASM Pres, Washington

Ders İle İlgili Dosyalar