Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
SİYASET BİLİMİNDE ÇAĞDAŞ YAKLAŞIMLAR Birinci Düzey F-SKY406 Zorunlu 8 5.00 5.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri N/A
Eğitimin Dili Türkçe
Koordinatör PROF. DR. HAKKI BÜYÜKBAŞ
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı PROF. DR. HAKKI BÜYÜKBAŞ
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı N/A
Dersin Veriliş Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin temel amacı; dünya siyasetine yön veren Liberalizm, Muhafazakârlık, Sosyalizm ve Milliyetçilik gibi temel siyasal akımların teorik kökenlerini, tarihsel evrimlerini ve modern dönemin karmaşık politik dinamikleri üzerindeki etkilerini eleştirel bir analize tabi tutarak öğretmek ve tartışmaktır. Sekizinci yarıyıl öğrencilerinin halihazırda edindikleri teorik altyapıyı pratik vakalarla birleştirmesini hedefleyen bu ders, söz konusu ideolojilerin günümüzün küresel krizlerine, politika yapım süreçlerine ve devlet-toplum ilişkilerine nasıl yaklaştığını inceleyerek; öğrencilere güncel siyasal olguları farklı ideolojik merceklerden okuma, karşılaştırmalı olarak değerlendirme ve akademik bir zeminde tartışma yetkinliği kazandırmayı amaçlamaktadır.
Dersin Tanımı Bu ders; 20. yüzyıldan günümüze kadar dünya siyasetine yön veren temel siyasal akımların dönemsel özelliklerini, ortaya çıkış dinamiklerini ve kurucu ilkelerini eleştirel bir yaklaşımla irdelemektedir. Ders kapsamında, söz konusu siyasal ideolojilerin salt teorik doğuş süreçleri değil; aynı zamanda tarihsel evrimleri, birbirleriyle olan çatışma ve uzlaşma zeminleri, modern devlet-toplum ilişkileri ile güncel küresel krizler (küreselleşme, kimlik siyaseti, eşitsizlik vb.) üzerindeki somut etkileri incelenmektedir. Böylece, öğrencilerin çağdaş siyasal olguları tarihsel ve ideolojik bir derinlikle okuyarak çok boyutlu analiz edebilmeleri için gerekli akademik zemin oluşturulmaktadır.

Dersin İçeriği
1 Siyaset Biliminde "Çağdaş" Olanı Anlamak: Yöntem ve Kapsam. Dersin genel çerçevesinin çizilmesi. Klasik siyaset teorisinin sınırları ve çağdaş siyasal sorunları analiz etmek için neden yeni kavramsal araçlara ihtiyaç duyduğumuzun tartışılması.
2 Klasik İdeolojilerin Dönüşümü I: Liberalizmden Neo-liberalizme. Klasik liberalizmin krizleri ve neo-liberal dönüşüm. Devletin küçülmesi, piyasa aklı, yönetişim kavramı ve rasyonel birey (homo economicus) kurgusunun çağdaş siyasete etkileri.
3 Klasik İdeolojilerin Dönüşümü II: Muhafazakârlıktan Neo-muhafazakârlığa. Geleneksel muhafazakârlık ile yeni sağ politikaların (Yeni Sağ/New Right) sentezi. Güvenlikçi politikalar, otorite arayışı ve neo-muhafazakârlığın dış politikaya yansımaları.
4 Klasik İdeolojilerin Dönüşümü III: Marksizm, Neo-Marksizm ve Eleştirel Teori. Ortodoks Marksizmin ekonomik indirgemeciliğine yönelik eleştiriler. Frankfurt Okulu, Gramsci''nin hegemonya kavramı ve kültür endüstrisi üzerinden çağdaş kapitalizm analizi.
5 Epistemolojik Kopuş: Moderniteden Postmoderniteye. Aydınlanma aklının, büyük anlatıların (üst-anlatı) ve ilerlemeci tarih anlayışının çöküşü. Postmodern siyasetin temelleri: Söylem, yapıbozum ve görecelilik.
6 İktidarın Yeni Yüzleri: Post-Yapısalcılık, Biyoiktidar ve Hakikat-Ötesi. Foucault''nun iktidar analizi. İktidarın sadece baskıcı (devlet aygıtı) değil, üretken doğası. Nüfusun yönetimi (biyopolitika) ve günümüzün "hakikat-ötesi" (post-truth) siyasal iklimi.
7 Ara Sınava Hazırlık ve Vaka Analizi: İlk 6 haftada işlenen kuramsal çerçevenin somut bir siyasal krize (örneğin güncel bir seçim süreci veya ekonomik kriz) farklı ideolojik merceklerle uygulanması. Sınav stratejileri.
8 Ara Sınav
9 Siyasal Öznenin Dönüşümü: Sınıf Siyasetinden Kimlik Siyasetine Geçiş. Soğuk Savaş sonrası dönemde "işçi sınıfı" odaklı analizlerin yetersiz kalması. Kültürel tanınma talepleri, çokkültürlülük tartışmaları ve kimlik siyasetinin yükselişi.
10 Yeni Toplumsal Hareketler I: Çağdaş Feminizm ve Kesişimsellik. Geleneksel siyaset biliminin cinsiyet körlüğüne yönelik eleştiriler. Kamusal alan/özel alan ayrımının yapıbozumu ve farklı tahakküm biçimlerinin kesişimselliği (intersectionality).
11 Yeni Toplumsal Hareketler II: Ekolojik Kriz ve Yeşil Siyaset Teorisi. İklim krizinin siyasallaşması. İnsan-merkezci (antroposentrik) politikaların eleştirisi, ekolojik vatandaşlık ve büyüme karşıtı (degrowth) çağdaş argümanlar.
12 Küreselleşme Paradoksu ve Ulus-Devletin Yapısal Dönüşümü. Küreselleşmenin ekonomik (finans-kapital), politik ve kültürel boyutları. Ulus-devletin egemenlik sınırlarının aşınması ve "devletin sonu" tezlerinin eleştirel değerlendirmesi.
13 Küresel Yönetişim ve Çağdaş Krizler: Göç, Eşitsizlik, Hegemonya. Ulusötesi kurumların (BM, AB, IMF) meşruiyet krizleri. Küresel göç hareketlerinin ulusal güvenlikçi politikalara ve sağ popülizme yakıt sağlama mekanizmaları.
14 Demokrasinin Çağdaş Çıkmazları: Popülizm, İlliberalizm ve Otoriterleşme. Temsili demokrasinin yorgunluğu. Kurumların içinin boşaltılması, sandık odaklı rekabetçi otoriter rejimler (illiberal demokrasiler) ve "halk vs. elitler" söyleminin analizi.
15 Dönem Sentezi ve Genel Değerlendirme. İşlenen tüm çağdaş yaklaşımların Türkiye siyasi tarihine ve güncel küresel politikalara toplu uyarlaması. Final sınavı için analitik soru çözümlemeleri.
16 Final Sınavı
17 Final Sınavı
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Temel İdeolojilerin Güncel Analizi: Liberalizm, Muhafazakârlık, Sosyalizm ve Milliyetçilik gibi klasik siyasal akımların tarihsel evrimini inceler ve bu akımların çağdaş siyaset teorisindeki güncel formlarını (Neo-liberalizm, Neo-muhafazakârlık vb.) karşılaştırmalı olarak analiz eder.
2 Moderniteden Postmoderniteye Geçişi Kavrama: Modernist siyasal kurgular ile postmodern yaklaşımlar arasındaki epistemolojik kopuşu değerlendirerek, postmodern siyaset anlayışının (söylem, yapıbozum, hakikat-ötesi) temel argümanlarını ve siyasete getirdiği dönüşümü tartışır.
3 Yeni Toplumsal Hareketler ve Kimlik Siyaseti: Geleneksel sınıf temelli siyasetten kimlik siyasetine geçiş dinamiklerini inceler; feminizm, çevrecilik ve diğer yeni toplumsal hareketlerin politika yapım süreçlerine ve devlet-toplum ilişkilerine etkilerini eleştirel bir perspektifle değerlendirir.
4 Küreselleşme ve Ulus-Devletin Dönüşümü: Küreselleşme süreçlerinin ekonomik, kültürel ve politik boyutlarını ayırt eder; bu süreçlerin ulus-devlet egemenliği, küresel yönetişim ve hegemonya üzerindeki dönüştürücü etkilerini vaka analizleri üzerinden inceler.
5 Kavramsal Uygulama ve Sorun Çözme: Güncel küresel krizleri (popülizm, göç, ekolojik kriz, eşitsizlik vb.), öğrenilen farklı ideolojik ve çağdaş siyasal mercekleri (örn. liberal vs. sosyalist yaklaşımlar) kullanarak çok boyutlu ve akademik bir dille analiz eder.
6
7
8
9
10

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Siyaset bilimi, kamu yönetimi, hukuk, yönetim bilimleri ve kentleşme-çevre alanlarına ilişkin temel kavram, kuram ve yaklaşımları açıklar; siyaset biliminin temel kuramlarını, kavramlarını ve teorilerini anlar ve değerlendirir. Siyasi düşünceler tarihi, siyasi sistemler, siyasi iktisat, anayasa hukuku, maliye politikaları, mahalli idareler, idari yargı, Türkiye ekonomisi ve Avrupa Birliği ilişkileri gibi programa özgü temel alan bilgilerine sahip olur.
2 Kamu politikası oluşturma, uygulama ve değerlendirme süreçleri ile yönetişim modellerini tanımlar ve karşılaştırır. Farklı siyasal sistemleri, kamu yönetimi modellerini ve güncel siyasi gelişmeleri karşılaştırmalı bir perspektifle değerlendirir.
3 Kamu politikalarına ilişkin sorunları analitik yöntemlerle tanımlar, analiz eder ve çözüm önerileri geliştirir. Güncel sosyal, ekonomik ve siyasi olayları çok boyutlu biçimde analiz ederek farklı siyasal ve yönetsel yapıların etkilerini değerlendirir.
4 Nicel ve nitel veri toplama, analiz ve yorumlama yöntemlerini kullanarak politika değerlendirmesi yapar. Siyasal, toplumsal ve yönetsel süreçlere ilişkin verileri bilimsel yöntemlerle yorumlayarak akademik ve mesleki analizler gerçekleştirir.
5 Hukuki metinleri yorumlayarak kamu yönetimi uygulamalarına ilişkin değerlendirmeler geliştirir. Anayasa hukuku, idare hukuku ve idari yargı alanındaki temel düzenlemeleri siyasal ve yönetsel süreçlerle ilişkilendirerek analiz eder.
6 Yerel, ulusal ve uluslararası düzeyde siyasal ve idari süreçleri çok boyutlu olarak analiz eder. Siyaset biliminin iktisat, diplomasi, kamu yönetimi ve sosyoloji gibi disiplinlerle etkileşimini kavrayarak disiplinler arası bir bakış açısıyla değerlendirme yapar.
7 Hem bireysel çalışmalar hem de ekip çalışmaları kapsamında görev ve sorumlulukları etkin biçimde yerine getirir.
8 Düşünce ve analizlerini yazılı ve sözlü olarak açık, tutarlı ve akademik standartlara uygun biçimde ifade eder.
9 Kamu yararı, etik ilkeler, insan hakları ve demokratik değerler doğrultusunda karar alır ve davranır.
10 Bilgi ve becerilerini güncelleme ihtiyacını fark ederek yaşam boyu öğrenme yaklaşımını benimser ve uygular.
11 Küresel gelişmeleri, uluslararası ilişkileri ve çok düzeyli yönetişim süreçlerini değerlendirir.
12 Sürdürülebilir kalkınma, çevresel politikalar ve toplumsal etki boyutlarını kamu yönetimi perspektifiyle analiz eder.
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 14 3 42
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 14 2 28
Ödevler 5 2 10
Sunum / Seminer hazırlama 0 0 0
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 1 16 16
Ara sınavlar 1 1 1
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 1 16 16
Yarıyıl sonu sınavı 1 1 1
Araştırma 0 0 0
Toplam iş yükü     114
AKTS     5.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 100
Kısa sınav 0 0
Ödev 0 0
Yarıyıl içi toplam   100
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı Andrew Heywood, Siyaset - Siyasi İdeolojiler.
Yardımcı Kaynaklar Talal Asad, Sekülerliğin Biçimleri: Hıristiyanlık, İslam ve Modernite. - İsmail Kara, Türkiye’de İslamcılık Düşüncesi.

Ders İle İlgili Dosyalar