Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
CAM FÜZYON İkinci Düzey SERU016 4 4.00 4.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri SERU004 VİTRAY UYGULAMALARI
Eğitimin Dili TÜRKÇE
Koordinatör DOÇ. AYŞENUR CEREN ASMAZ
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı DOÇ. AYŞENUR CEREN ASMAZ
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı
Dersin Veriliş Şekli TEORİK/UYGULAMA (Ders süreç takibi ve sonuç değerlendirmesi şeklinde teorik bilgi ve uygulamaya dayalı yürütülecektir. Süreç takibi ve haftalık çalışmalar gerektirdiğinden devam zorunluluğu vardır.)
Dersin Amacı Bu dersin amacı, öğrencilere camın ısıl davranışına dayalı biçimlendirme yöntemlerini kazandırmaktır. Öğrencilerin ısıl genleşme katsayısı ve cam uyumluluğu kavramlarını anlayarak malzeme seçimini gerekçelendirebilmesi, kendi ısıl işlem programlarını yazabilmesi, çok katmanlı füzyon ve kalıpla slumping uygulamalarını denetimli biçimde gerçekleştirebilmesi ve ısıl işlem sonrası ortaya çıkan sonuçları teknik olarak çözümleyebilmesi hedeflenir. Teknik yeterliliğin yanı sıra, malzemenin kendine özgü sınırları içinde özgün tasarım geliştirme becerisinin kazandırılması amaçlanır.
Dersin Tanımı Bu ders, düz camın fırında ısıtılarak birleştirilmesi ve biçimlendirilmesi üzerine kurulu uygulamalı bir atölye dersidir. Dönemin ilk yarısında camın sıcaklığa bağlı davranışı, ısıl genleşme katsayısı, cam uyumluluğunun sınanması ve ısıl işlem programının yazılması ele alınır; öğrenciler seçtikleri bir örnek tasarımı iki ya da üç kat üst üste cam kullanarak füzyonla üretir ve ardından kalıpla slumping uygulamasını gerçekleştirir. İkinci yarıda, edindikleri teknik bilgiyle özgün bir tasarım geliştirerek füzyon ve slumping aşamalarını planlar, uygular ve soğuk işlemle tamamlarlar. Süreç boyunca yapılan uyumluluk testleri ile yazılan ısıl işlem programları teknik dosya olarak biriktirilir ve dönem sonunda işle birlikte sunulur.

Dersin İçeriği
1 Cam füzyonuna giriş: tekniğin tanımı, tarihsel gelişimi ve çağdaş uygulamaları; dersin kapsamı, takvimi ve gerekli malzeme ile ekipmanın bildirilmesi. Atölye ve fırın güvenliği: sıcak fırın ve raf taşıma, cam kesikleri ve kırıkları, ayırıcı (kiln wash) tozu ile seramik fiber malzemelerin solunum riski, havalandırma ve kişisel koruyucu donanım. Ölçme ve değerlendirme ölçütlerinin aktarılması.
2 Camın ısıl davranışı: sıcaklığa bağlı viskozite değişimi ve füzyon sürecinin aşamaları. Isıl genleşme katsayısı (COE) kavramı; farklı genleşme katsayılarına sahip camların bir arada kullanıldığında ortaya çıkan iç gerilme ve çatlama mekanizması.
3 Uyumluluk denetimi: uyumluluk test çubuğunun hazırlanması, pişirilmesi ve polariskop ile gerilme gözlemi yoluyla yorumlanması. Aynı üreticiye ait, test edilmiş cam kullanmanın gerekçesi; kaynağı bilinmeyen ve hurda camların neden bir arada eritilemeyeceği.
4 Isıl işlem programının yazılması: ısıtma hızı ve ısıl şok sınırı, kabarcık bekleme sıcaklığı, tack fuse ile full fuse arasındaki fark, tavlama (annealing) aralığı ve cam kalınlığına bağlı bekleme süresi, denetimli soğutma. Devitrifikasyonun nedenleri ve önlenmesi. Öğrencilerin kendi programlarını yazması.
5 Örnek tasarımın seçilmesi ve füzyon için planlanması: iki ya da üç kat üst üste cam kurgusu; camın ısıl işlem sırasında 6 mm denge kalınlığına yönelmesi ve bunun kenar çekilmesi ile ölçü değişimine etkisi. Kesim ve dizilim planının hazırlanması.
6 Cam kesimi ve katmanların dizilmesi; fırın rafının hazırlanması (ayırıcı uygulaması veya fiber kâğıt), yerleşim planının uygulanması. Yazılan program ile füzyon pişiriminin yapılması.
7 Slumping: kalıp türleri (seramik, paslanmaz çelik, ateşe dayanıklı kalıplar), kalıp yüzeyine ayırıcı uygulanması, hava firar deliklerinin gerekçesi, kalıp derinliği ile cam kalınlığı arasındaki ilişki. Slumping programının yazılması ve pişirimin yapılması. Vize teslim koşullarının hatırlatılması.
8 VİZE — Füzyon ve slumping aşamaları tamamlanmış örnek çalışmanın, uyumluluk testi sonuçlarının ve yazılan ısıl işlem programlarının teslimi ve değerlendirilmesi. Bu hafta ders yapılmaz.
9 Vize değerlendirmesi ve ısıl işlem sonuçlarının çözümlenmesi: uyumsuzluk çatlağı, hapsolmuş hava kabarcıkları, kenar çekilmesi ve katman kayması, devitrifikasyon, yetersiz tavlamadan doğan iç gerilme, kalıp izi. Özgün tasarım için kavramsal çerçevenin belirlenmesi ve eskiz çalışmasına başlanması.
10 Özgün tasarımın teknik planlaması: füzyon teknikleri (tack fuse, full fuse, frit ve toz kullanımı, stringer, murrini, denetimli kabarcık, pot melt) arasından seçim yapılması; katman kurgusu, renk ve saydamlık planı ile ısıl işlem programının yazılması.
11 Cam hazırlığı: kesim ve rodaj; frit, toz ve stringer gibi ek malzemelerin hazırlanması. Renk ve katman etkilerinin küçük deneme parçaları üzerinde sınanması.
12 Katmanların dizilmesi, fırın rafı hazırlığı ve birinci füzyon pişiriminin yapılması.
13 Pişirim sonucunun değerlendirilmesi; gerekli düzeltmelerin yapılması, ek katman veya yüzey müdahalesinin uygulanması ve gerekiyorsa ikinci füzyon pişirimi.
14 Slumping kalıbının hazırlanması veya seçilmesi; ayırıcı uygulaması, yerleşim ve slumping pişiriminin yapılması.
15 Soğuk işlem: kenar taşlama ve rodaj, kademeli zımpara ve cilalama; gerekli görülürse ateş cilası (fire polish) pişirimi.
16 Belgeleme ve sunum: çalışmaların fotoğraflanması; uyumluluk testi sonuçları ile dönem boyunca yazılan tüm ısıl işlem programlarını içeren teknik dosyanın hazırlanması. Sunum provası.
17 FİNAL — Özgün tasarımın füzyon ve slumping aşamaları tamamlanmış hâli ile teknik dosyanın komisyon önünde sunulması ve değerlendirilmesi.
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Camın sıcaklığa bağlı viskozite davranışını ve füzyon sürecinin aşamalarını açıklar.
2 Isıl genleşme katsayısı (COE) kavramını tanımlar ve camların birbiriyle uyumluluğunu değerlendirir.
3 Uyumluluk testi uygular ve sonucunu gerilme gözlemi yoluyla yorumlar.
4 Verilen bir iş için ısıtma, işlem, tavlama ve denetimli soğutma aşamalarını içeren ısıl işlem programı yazar.
5 Cam kalınlığının ısıl işlem programına, kenar davranışına ve sonuç ölçüsüne etkisini öngörür.
6 Çok katmanlı füzyon uygulamasını planlar ve gerçekleştirir.
7 Slumping için uygun kalıbı seçer veya hazırlar; ayırıcı ve hava firarı çözümlerini uygular.
8 Isıl işlem sonrası ortaya çıkan hataları (uyumsuzluk çatlağı, kabarcık, devitrifikasyon, tavlama gerilimi, kalıp izi) tanımlar, nedenlerini çözümler ve sonraki uygulamada düzeltici karar alır.
9 Özgün bir tasarımı füzyon teknikleriyle üretir ve soğuk işlem aşamalarını tamamlar.
10 Cam atölyesinde ve fırın çevresinde iş güvenliği kurallarını uygular.

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 mesleki rol ve işlevlerini yerine getirmek için gerekli kuramsal ve uygulama bilgilerine sahiptir.
2 Mesleki etik ilke ve değerlere uygun davranır
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 15 4 60
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 15 1 15
Ödevler 0 0 0
Sunum / Seminer hazırlama 0 0 0
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 1 10 10
Ara sınavlar 1 2 2
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 1 9 9
Yarıyıl sonu sınavı 1 2 2
Araştırma 1 2 2
Toplam iş yükü     100
AKTS     4.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 100
Kısa sınav 0 0
Ödev 0 0
Yarıyıl içi toplam   100
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı
Yardımcı Kaynaklar

Ders İle İlgili Dosyalar