Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
MÜHENDİSLİK SİSMOLOJİSİ Üçüncü Düzey İNŞ 524 1 7.50 7.50 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri Yüksek Lisans ve Doktora Öğrencileri
Eğitimin Dili Türkçe
Koordinatör ARAŞTIRMA GÖREVLİSİ AYKUT EROL
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı ARŞ. GÖR. DR. AYKUT EROL
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı ARŞ. GÖR. DR. AYKUT EROL
Dersin Veriliş Şekli Teorik açıklamalar ve çeşitli örnek problemler haftada 3 saatlik derslerde işlenmektedir.
Dersin Amacı Bu dersin amacı, mühendislik sismolojisi ve geoteknik deprem mühendisliği alanlarında lisansüstü düzeyde teorik ve uygulamalı bilgi kazandırmaktır. Ders kapsamında deprem oluşum mekanizmaları, sismik dalga yayılımı, deprem parametrelerinin belirlenmesi ve kuvvetli yer hareketi kayıtlarının analizi ele alınacaktır. Ayrıca deprem etkisi altında zemin davranışı, zemin büyütmesi, sıvılaşma potansiyeli, mikrobölgeleme çalışmaları ve zemin–yapı etkileşimi gibi geoteknik deprem mühendisliği konularının anlaşılması hedeflenmektedir. Ders sonunda öğrencilerin deprem verilerini yorumlayabilme, zemin kaynaklı deprem etkilerini değerlendirebilme ve mühendislik uygulamalarında sismolojik verileri kullanabilme yetkinliğine sahip olmaları amaçlanmaktadır.
Dersin Tanımı Bu ders, mühendislik sismolojisinin temel prensipleri ile geoteknik deprem mühendisliği konularını kapsamaktadır. Ders kapsamında yerin iç yapısı, levha tektoniği ve fay sistemleri, deprem oluşum mekanizmaları ve deprem parametreleri ele alınmaktadır. Sismik dalgaların özellikleri, deprem kayıtlarının elde edilmesi ve kuvvetli yer hareketi verilerinin analizi incelenmektedir. Ayrıca deprem hareketinin zemin ortamındaki yayılımı, zemin dinamik özellikleri, zemin büyütmesi, sıvılaşma ve zemin–yapı etkileşimi gibi konular geoteknik bakış açısıyla değerlendirilmektedir. Ders kapsamında deprem tehlike analizi, mikrobölgeleme çalışmaları ve deprem verilerinin analizi ile mühendislik uygulamalarına yönelik değerlendirmeler yapılmaktadır. Ayrıca Türkiye’de meydana gelen önemli depremler ve bu depremlerin zemin davranışı üzerindeki etkileri incelenmektedir.

Dersin İçeriği
1 Yerin iç yapısı ve tektonik yapı. Levha tektoniği ve fay sistemleri. Depremlerin oluşum mekanizması. Deprem büyüklüğü, şiddeti ve sismik enerji kavramları. Deprem parametreleri ve temel sismolojik kavramlar.
2 Sismik dalgalar ve yayılım mekanizmaları. P, S ve yüzey dalgalarının özellikleri. Sismik dalga yayılımının jeolojik ortama bağlı değişimi. Sismik dalgaların zemin ortamında yayılımı.
3 Deprem kayıtları ve kuvvetli yer hareketi ölçümü. Sismometreler ve ivmeölçerler. Kuvvetli yer hareketi kayıtlarının işlenmesi ve yorumlanması. Deprem ivmesi, hız ve yer değiştirme parametreleri.
4 Deprem spektrumları ve spektral analiz. Tepki spektrumu kavramı. Zemin koşullarının spektrum üzerindeki etkileri. Yerel zemin sınıfları ve spektral büyütme etkileri.
5 Zemin dinamiğinin temel prensipleri. Zeminlerin dinamik özellikleri (Gmax, sönüm oranı vb.). Küçük deformasyon modülü ve sismik dalga hızları. Laboratuvar ve arazi deneyleri (resonant column, cross-hole vb.).
6 Zemin büyütmesi ve saha etkileri. Yerel zemin koşullarının deprem hareketine etkisi. Mikrobölgeleme çalışmaları ve deprem tehlike analizi.
7 Zemin sıvılaşması. Sıvılaşma mekanizması ve oluşum koşulları. SPT, CPT ve Vs temelli sıvılaşma değerlendirme yöntemleri.
8 Deprem etkisinde zemin davranışı. Döngüsel yükleme altında zemin davranışı. Dinamik zemin parametrelerinin belirlenmesi.
9 Zemin–yapı etkileşimi (Soil–Structure Interaction). Temel sistemlerinin deprem davranışı. Sığ ve derin temellerde sismik etkiler.
10 Deprem etkisinde şev stabilitesi ve zemin deformasyonları. Sismik şev stabilitesi. Newmark kayma bloğu yöntemi.
11 Deprem tehlike analizi. Olasılıksal deprem tehlike analizi (PSHA). Deterministik deprem tehlike analizi (DSHA).
12 Deprem verilerinin analizi ve yorumlanması. Deprem katalogları. Sismik parametrelerin istatistiksel analizi.
13 Deprem tahmini ve erken uyarı çalışmaları. Makine öğrenmesi ve veri analizi yaklaşımları ile deprem verilerinin değerlendirilmesi.
14 Türkiye’de önemli depremler ve zemin etkileri. Geoteknik açıdan deprem hasarlarının değerlendirilmesi. Deprem sonrası zemin problemleri ve mühendislik çözümleri.
15
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Deprem oluşum mekanizmaları, levha tektoniği ve fay sistemleri ile ilgili temel sismolojik kavramları açıklayabilme.
2 Sismik dalgaların özelliklerini, yayılım mekanizmalarını ve zemin ortamındaki davranışlarını analiz edebilme.
3 Kuvvetli yer hareketi kayıtlarını yorumlayabilme ve deprem ivmesi, hız ve yer değiştirmesi gibi parametreleri değerlendirebilme.
4 Deprem spektrumları ve spektral analiz yöntemlerini kullanarak deprem hareketinin mühendislik açısından değerlendirilmesini yapabilme.
5 Zeminlerin dinamik özelliklerini ve deprem etkisi altındaki davranışlarını geoteknik bakış açısıyla değerlendirebilme.
6 Deprem etkisi altında oluşabilecek zemin problemlerini (zemin büyütmesi, sıvılaşma, zemin deformasyonları vb.) analiz edebilme.
7 Zemin–yapı etkileşimini ve temel sistemlerinin deprem davranışını mühendislik prensipleri çerçevesinde değerlendirebilme.
8 Deprem tehlike analizi ve mikrobölgeleme çalışmalarının temel prensiplerini yorumlayabilme.
9 Deprem katalogları ve sismik verileri kullanarak deprem parametrelerinin analizini gerçekleştirebilme.
10 Deprem kaynaklı zemin hasarlarını ve mühendislik problemlerini değerlendirerek uygun çözüm yaklaşımları geliştirebilme.

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Kuranın manasını kavrar,yorumu hakkında söz sahibi olur.
2 Kuran ilimleri ve tefsir metinleri hakkında vukufiyetli bilgi sahibi olur, bu metinler hakkında yorum ve değerlendirme yapabilme becerisi kazanır.
3 Geniş ve derin bir Kuran kültürüne sahip olur, uluslararası düzeyde bilimsel toplantılara katılır, alanı ile ilgili tezler ileri sürüp savunabilir.
4 Hadislerin İslam’daki yerini bilir, Sünnetin Kur’ân-ı Kerim ışığında anlaşılacağını, lafız ve maksat arasındaki ilişkiyi kavrar, gaybî olanla olmayanları birbirinden ayırt eder, çelişki görülen hadisleri uzlaştırır.
5 İsnadın ortaya çıkışını, yerleşmesini, ravilerde aranan özellikleri ve ravilerin nasıl tenkid edildiğini bilir. Hadisin farklı rivayetlerini toplayıp sened ağını ortaya çıkararak onu değerlendirme yeteneğini kazanır.
6 Hadis değerlendirmelerinde bütünlüğün sağlanması gerektiğini bilir, sened ve metin tenkidinde bütünlüğü sağlama prensiplerini bilir, Hadisi anlama ve anlatmada bütünlüğün nasıl sağlanacağını bilir ve Hadisleri bütünlük esaslarına göre değerlendirebilme yeteneğini kazanır.
7 Klasik hadis ve tarih kaynaklarını, zihniyet yapılarını objekitif bir bakış açısıyla değerlendirir
8 XIX. ve XX. yüzyıllarda İslâm âlemindeki ihya hareketlerini doğuran nedenleri ve günümüz İslâm dünyasındaki ana dini akımları tanır.
9 İlk Dönemde ortaya çıkan Haricilik, şia, Mutezile, Mürcie gibi mezhepleri tanır.
10 Teolojik tartışmaların metodolojik ve tarihsel yönlerini kavrar ve değerlendirir.
11 İslam düşüncesinin güncel problemlerini tespit ve değerlendirme kabiliyetini kazanır.
12 Çağdaş teolojik problemlere çözüm önerebilme becerisini kazanır.
13 Dinî konularda alanında uzman akademisyenlerle çeşitli sempozyum, konferans, açık oturum ve panellerde bilgi paylaşımı kabiliyet ve becerisini geliştirme yeteneğine sahip olur.
14 Çağdaş değer ve ilkeler bazında, kazanılan bilimsel değer ve persfektif çerçevesinde insanlığa faydalı olma ilkesine bağlı kalınarak düzgün, tutarlı ve iyi bir vatandaş olma düşüncesini yaşatmaya çalışmak.
15 Din alanının kapsamı temel alınarak bilgilendirilme ihtiyacının gerekli ve lüzumlu olduğu kişi ve tüzel kişilerin ihtiyacı olan yazılı, sözlü ve görsel alanda sunum tecrübelerinin kazandırılması.
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 14 3 42
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 14 3 42
Ödevler 2 5 10
Sunum / Seminer hazırlama 1 5 5
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 1 5 5
Ara sınavlar 1 2 2
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 1 10 10
Yarıyıl sonu sınavı 1 2 2
Araştırma 0 0 0
Toplam iş yükü     118
AKTS     4.50

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 50
Kısa sınav 0 0
Ödev 1 50
Yarıyıl içi toplam   100
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı DBYBHY (2007) yönetmeliği*Zekai Celep, Nahit Kumbasar; Deprem Mühendisliğine Giriş, İstanbul 1992, 2000.*Steven L.Kramer; Geoteknik Deprem Mühendisliği , Gazi Kitabevi, 2003, Ankara
Yardımcı Kaynaklar

Ders İle İlgili Dosyalar