Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
PROGRAM DEĞERLENDİRME YAKLAŞIMLARI İkinci Düzey EGB 602 1 7.00 7.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri
Eğitimin Dili
Koordinatör PROF. DR. SEMRA DEMİR BAŞARAN
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı Prof. Dr. Semra Demir Başaran
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı
Dersin Veriliş Şekli Yüzyüze
Dersin Amacı Bu dersin temel amacı; doktora öğrencilerinin eğitim programı değerlendirme alanındaki ulusal ve uluslararası literatüre, kuramsal modellere ve metodolojik yaklaşımlara üst düzeyde hâkim olmalarını sağlamaktır. Ders; öğrencilerin karmaşık eğitim politikalarını ve programlarını bilimsel kanıtlara dayalı olarak eleştirel bir süzgeçten geçirebilen, özgün ve etik açıdan güçlü program değerlendirme araştırmaları tasarlayıp yürütebilen lider araştırmacılar ve uzmanlar olarak yetişmesini hedefler.
Dersin Tanımı Bu ders; eğitim programlarının etkililiğini, kalitesini ve sürdürülebilirliğini belirlemeye yönelik kuramsal, felsefi ve metodolojik yaklaşımları ileri düzeyde ele alan doktora seviyesinde bir uzmanlık dersidir. Ders kapsamında; tarihsel süreçten günümüze geliştirilen pozitivist, post-pozitivist, pragmatik ve eleştirel program değerlendirme modelleri ( Tyler, Taba, Stufflebeam-CIPP, Stake, Scriven, Eisner vb.) derinlemesine incelenir. Öğrenciler; makro ve mikro düzeydeki eğitim programlarını değerlendirmek için araştırma desenleri geliştirme, karma yöntemleri kullanma, veri toplama araçları tasarlama, politik/etik sorunları yönetme ve değerlendirme sonuçlarını raporlaştırma süreçlerinde uzmanlık kazanırlar.

Dersin İçeriği
1 Program Değerlendirmede Temel Kavramlar ve Tarihsel Gelişim: Değerlendirme, ölçme ve araştırma kavramlarının epistemolojik farkları; program değerlendirmenin tarihsel paradigmaları.
2 Hedefe Dayalı ve Hedef dışı Değerlendirme Yaklaşımları: Ralph Tyler’ın Hedefe Dayalı Modeli ile Michael Scriven’ın Hedef Dışı (Goal-Free) Değerlendirme Yaklaşımı ve Karşılaştırmalı Analizi.
3 Yönetim Odaklı Değerlendirme Yaklaşımları: Daniel Stufflebeam’in CIPP (Bağlam, Girdi, Süreç, Ürün) Modeli ve kurumsal karar alma süreçlerindeki uygulamaları.
4 Katılımcı ve Tüketici Odaklı Değerlendirme Yaklaşımları: Robert Stake’in Uygunluk-Karşılık (Countenance) Modeli ve Müşterek (Responsive) Değerlendirme Yaklaşımı.
5 Uzmanlık ve Sanatsal Odaklı Değerlendirme Yaklaşımları: Elliot Eisner’ın Eğitsel Eleştiri ve Eğitsel Uzmanlık (Connoisseurism) Modeli ile nitel değerlendirme paradigmaları.
6 Program Değerlendirmede Yeni Yönelimler ve Çağdaş Yaklaşımlar: Güçlendirici (Empowerment) değerlendirme, demokratik değerlendirme ve faydalanıcı odaklı yaklaşımlar.
7 Program Değerlendirmede Metodoloji ve Araç Geliştirme: Nicel, nitel ve karma (mixed-method) değerlendirme desenleri; geçerlik, güvenirlik ve otantik veri toplama stratejileri.
8 Program Değerlendirme Sürecinde Politika, Güç İlişkileri ve Etik: Paydaş analizi, değerlendirme standartları (Joint Committee), yanlılık, nesnellik ve etik ikilemlerin yönetimi.
9 Meta-Değerlendirme (Meta-Evaluation): Yapılan program değerlendirme çalışmalarının kalitesini, etkililiğini ve doğruluğunu değerlendirme metodolojisi.
10 Değerlendirme Sonuçlarının Raporlaştırılması ve Eğitime Etkisi: Bulguların farklı paydaşlara (politika yapıcılar, uygulayıcılar) sunulması, veri görselleştirme ve program revizyon stratejileri.
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Program değerlendirme alanındaki geleneksel ve çağdaş modelleri felsefi, epistemolojik ve metodolojik temelleri açısından karşılaştırarak eleştirel olarak sentezler.
2 Ulusal veya uluslararası düzeydeki makro/mikro bir eğitim programının etkililiğini belirlemek amacıyla, kuramsal bir modele dayalı özgün bir program değerlendirme araştırması deseni kurgular.
3 Program değerlendirme süreçlerinde ihtiyaç duyulan karma yöntemleri, nitel/nicel veri toplama araçlarını ve ileri düzey veri analiz tekniklerini akademik standartlara uygun olarak uygular.
4 Program değerlendirme araştırmalarında ortaya çıkabilecek politik baskıları, güç ilişkilerini ve etik ikilemleri uluslararası değerlendirme standartları doğrultusunda profesyonelce yönetir.
5 Program değerlendirme sonuçlarını farklı paydaş kitlelerinin ihtiyaçlarına göre bilimsel bir dille raporlaştırır ve eğitim politikalarının geliştirilmesine yönelik stratejik öneriler sunar.
6
7
8
9
10

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 İnşaat mühendisliği alanında ileri düzey kuramsal ve uygulamalı bilgiye sahip olur ve bu bilgileri özgün problemlerin çözümünde etkin biçimde kullanır.
2 Mühendislik problemlerinin çözümünde disiplinler arası bilgi ve yaklaşımları etkin biçimde kullanır.
3 Güncel mühendislik teknolojilerini, hesaplama yöntemlerini ve sayısal analiz araçlarını etkin biçimde kullanır.
4 Dijital dönüşüm kapsamında gelişen bilgi teknolojilerini, yapay zeka, büyük veri, yapı bilgi modelleme ve benzeri yenilikçi yaklaşımları mühendislik uygulamalarına entegre eder.
5 Bilimsel ve teknolojik gelişmeleri sürekli takip ederek mesleki bilgi ve becerilerini yaşam boyu öğrenme anlayışı doğrultusunda geliştirir.
6 Ulusal ve uluslararası standartlar, teknik şartnameler ve yasal düzenlemeleri değerlendirerek mühendislik uygulamalarında etkin biçimde uygular.
7 Mühendislik uygulamalarında kalite, güvenlik, sürdürülebilirlik ve çevresel etkileri bütüncül bir yaklaşımla değerlendirir.
8 Kaynakların etkin kullanımı, ekonomik analiz ve risk değerlendirmesi ilkelerini dikkate alarak mühendislik kararları alır.
9 Karmaşık mühendislik projelerini planlama, yürütme, izleme ve değerlendirme süreçlerini etkin şekilde yönetir.
10 Belirsizlik içeren problemlerde analitik düşünme, eleştirel değerlendirme ve bilimsel karar verme becerilerini kullanır.
11 Bireysel ve disiplinler arası ekiplerde etkin görev alır; liderlik, koordinasyon ve iş birliği becerilerini kullanır.
12 Bilimsel araştırma ve mühendislik uygulamalarında yenilikçi, sürdürülebilir ve toplumsal fayda odaklı çözümler geliştirerek mesleğin ilerlemesine katkıda bulunur.
13 Yapım, ihale ve sözleşme süreçlerini etkin biçimde uygular.
14 Alanındaki karmaşık mühendislik problemlerini bilimsel yöntemlerle tanımlar, analiz eder, değerlendirir ve yenilikçi çözüm önerileri geliştirir.
15 Bilimsel araştırma yöntemlerini kullanarak bağımsız araştırmalar planlar, yürütür ve sonuçlarını bilimsel ölçütlere uygun şekilde yorumlar.
16 Deneysel, analitik ve sayısal yöntemlerle veri üretir, analiz eder ve elde edilen bulguları mühendislik karar süreçlerine aktarır.
17 Bilimsel ve mesleki çalışmalarında etik ilkelere bağlı hareket eder; toplumsal, çevresel ve mesleki sorumluluklarının bilincinde olur.
18 Alanına ilişkin bilimsel bilgi üretir, araştırma çıktılarının uygulamaya aktarılmasına katkı sağlar ve özgün çalışmalar geliştirir.
19 Ulusal ve uluslararası düzeyde bilimsel araştırma projelerinde etkin görev alır ve araştırma süreçlerini yönetir.
20 Bilimsel bulgularını sözlü, yazılı ve görsel iletişim araçlarını kullanarak etkili biçimde sunar ve paylaşır.
21 Türkçe ve en az bir yabancı dili kullanarak bilimsel kaynakları takip eder, bilimsel iletişim kurar ve akademik yayın hazırlayabilir.
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 6 36 216
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 3 3 9
Ödevler 2 1 2
Sunum / Seminer hazırlama 1 3 3
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 0 0 0
Ara sınavlar 0 0 0
Proje (Yarıyıl ödevi) 1 7 7
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavı 1 1 1
Araştırma 0 0 0
Toplam iş yükü     238
AKTS     9.50

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 0 0
Kısa sınav 0 0
Ödev 0 0
Yarıyıl içi toplam   0
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   0
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   0
Genel toplam   0

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı
Yardımcı Kaynaklar

Ders İle İlgili Dosyalar