Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
ANLAMBİLİME GİRİŞ İkinci Düzey RDE 544 Seçmeli 2 7.00 7.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri -
Eğitimin Dili Türkçe-Rusça
Koordinatör DR. ÖĞR. ÜYESİ ARİF YILDIRIM
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı DR. ÖĞR. ÜYESİ ARİF YILDIRIM
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı -
Dersin Veriliş Şekli Yüz yüze. Teorik + Pratik (uygulamalı). Sunum, ödev vb.
Dersin Amacı Dilde anlamın nasıl oluştuğunu, nasıl yorumlandığını ve nasıl analiz edildiğini öğrencilere temel düzeyde öğretmek. Anlam kavramını tanıtmak, Temel kavramları öğretmek, Dil ve anlam ilişkisini incelemek, Analiz becerisi kazandırmak, Diğer dil alanlarına temel oluşturmak.
Dersin Tanımı Dildeki anlamı inceleyen dilbilim dalıdır. Dilde anlamın doğasını, anlam türlerini (sözcük anlamı, cümle anlamı vb.), anlam ilişkilerini (eşanlamlılık, karşıtlık gibi) ve anlamın bağlamla nasıl etkileştiğini inceleyen temel bir dilbilim dersidir.

Dersin İçeriği
1 İleri anlam değişmeleri: Aktarma türleri, anlam iyileşmesi ve anlam kötüleşmesi.
2 Dilbilimsel semantik, Dilbilgisel ve sözlüksel anlam, Dilbilgisel anlamın yapısı, Mantıksal semantik ve onun dilbilimsel semantik ile ilişkisi, Mantıksal semantik.
3 Anlam kuramı, Söz varlığı unsurları bağlamında anlamsal analiz.
4 Modal çerçeve kavramı, İşlev ve anlam. Üst dil (metadil), Evrensel düşünce dili. Semantiğin felsefi sorunları ve bunların dilbilimsel semantik ile ilişkisi.
5 Anlamın ontolojik ve epistemolojik olarak incelenmesi.
6 Dilin temel birimi olarak sözcük. Sözcüğün oluşumu ve sonraki işleyişi. Leksik anlam kavramı. Semasyolojinin bir dalı olarak Göstergebilim (semiyotik).
7 Göstergebilim (semiyotik) ve dilbilimsel semantik ilişkisi bağlamında anlam biliminin incelenmesi.
8 Ara Sınav
9 Gösterge ve anlam ilişkisinin incelenmesi.
10 Sözlüksel-semantik sistem ve sözlüksel anlam. Dilin sözlüksel-semantik sistemi Sözlüksel anlam. Sözlüksel anlamın çeşitli türleri (yönleri). Signifikatif anlam. Yapısal anlam. Syntagmatik yapısal anlam. Paradigmatik yapısal anlam. Pragmatik (duygusal) anlam. Sigmatik anlam.
11 Sözlüksel-semantik sistemin birimleri. emel ve en küçük birimler: sözcük ve sözlüksel-semantik varyant
12 Sözcüğün ve LSV’nin anlam ve gösteren yapısının unsurları olarak Leksem ve sem. Sözlüksel anlamın en küçük bileşeni olarak Sem.
13 Semasyoloji ve onomasyoloji – semantiğin iki yönü. Semasyolojinin bir dalı olarak etimoloji.
14 Sözlüksel-semantik kategorilerin karşılaştırmalı özellikleri.
15 Dönem Sonu Sınavı
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Sosyal bilimler, filoloji ve Rus Dili ve Edebiyatı alanlarında ileri düzey kuramsal ve uygulamalı bilgiye sahiptir; bu bilgiyi eleştirel bir yaklaşımla değerlendirir ve geliştirir.
2 Alanıyla ilgili karmaşık araştırma problemlerini bağımsız olarak tanımlar, yeniden formüle eder ve özgün çözüm önerileri geliştirir.
3 Bilimsel araştırma süreçlerini (problem belirleme, yöntem seçimi, veri toplama ve analiz) ileri düzeyde planlar ve uygular; elde ettiği bulguları akademik ölçütlere uygun biçimde yorumlar.
4 Alanına ilişkin kuramsal ve yöntemsel yaklaşımları karşılaştırır; disiplinlerarası perspektif geliştirerek yeni araştırma açılımları ortaya koyar.
5 Ulusal ve uluslararası akademik yayın, proje ve araştırma ekosistemine etkin biçimde katılır; bilimsel üretim süreçlerinde aktif rol alır.
6 Akademik yazım kurallarına uygun, özgün ve nitelikli bilimsel metinler üretir; çalışmalarını sözlü ve yazılı olarak etkili biçimde sunar.
7 Alanındaki güncel literatürü sistematik biçimde takip eder; yaşam boyu öğrenme ve sürekli akademik gelişim bilinciyle hareket eder.
8 Araştırma ve yayın süreçlerinde etik ilkelere uygun davranır; akademik dürüstlük ve sorumluluk bilinci geliştirir.
9 Alanıyla ilgili özgün bir araştırmayı bağımsız olarak tasarlar, yürütür ve sonuçlandırır.
10 Rusça başta olmak üzere yabancı dil(ler)de akademik kaynakları etkin biçimde kullanır ve bilimsel iletişim kurar.
11 Dijital araştırma araçlarını, veri tabanlarını ve akademik yazılım uygulamalarını (referans yönetimi, metin analizi vb.) etkin biçimde kullanır.
12 Alanına ilişkin veri ve metinleri ileri düzey analiz teknikleriyle inceler; bulguları sistematik ve eleştirel bir biçimde değerlendirir.
13 Akademik tartışmalara aktif katılım gösterir; farklı görüşleri eleştirel bir bakışla analiz eder ve kendi görüşünü temellendirir.
14 Alanıyla ilgili bilgi ve bulguları farklı hedef kitlelere (akademik ve akademi dışı) uygun biçimde aktarır.
15 Bireysel ve ekip çalışmalarında sorumluluk alır; araştırma ve proje süreçlerini planlı ve sürdürülebilir bir şekilde yönetir.
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 0 0 0
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 0 0 0
Ödevler 0 0 0
Sunum / Seminer hazırlama 0 0 0
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 0 0 0
Ara sınavlar 0 0 0
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavı 0 0 0
Araştırma 0 0 0
Toplam iş yükü     0
AKTS     0.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 0 0
Kısa sınav 0 0
Ödev 0 0
Yarıyıl içi toplam   0
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   0
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   0
Genel toplam   0

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı Новиков Л.А. Семантика русского языка. – Москва : Высшая школа, 1982. – 272 с. А. А. Миронова, Семантика и семасиология в современной научной парадигме/ Учебно-практическое пособие, Челябинск, 2021.
Yardımcı Kaynaklar Очерки исторической семантики русского языка раннего нового времени / [В. М. Живов и др.] ; под ред. В. М. Живова ; Институт русского языка им. В. В. Виноградова Российской академии наук. –Москва : Языки славянской культуры, 2009. – 430 с. Виноградов, В. В. Избранные труды. Лексикология и лексикография / В. В. Виноградов. – Москва : Наука, 1977. – 312 с. Почепцов, Г. Г. Русская семиотика : Идеи и методы, пер- соналии, история / Г. Г. Почепцов. – М. : Рефл-бук ; Киев : Ваклер, 2001. – 763 с. Соссюр, Ф. де. Заметки по общей лингвистике / Ф. де Соссюр – Москва : Прогресс, 2000. – 274 с. Степанов, Ю. С. Семиотика / Ю. С. Степанов / АН СССР. Институт языкознания. – Москва : Наука, 1971. –167 с. Степанова, Г. В., Шрамм, А. Н. Введение в семасиологию русского языка. – Калининград: Калининградский государствен- ный университет, 1980. – 72 с. – Стернин, И. А., Саломатина, М. С. Семантический анализ слова в контексте / И. А. Стернин, М. С. Саломатина. – Воронеж : «Истоки», 2011. – 150 с. Шанский, Н. М. Лексикология современного русского языка : учебное пособие для студентов педагогических институтов по специальности "Русский язык и литература" / Н. М. Шанский ; предисл. Т. А. Бобровой. – 4-е изд., доп. – Москва : URSS : Либроком, 2009. – 305 с. Шахматов, А. А. Очерк древнейшего периода истории русского языка / А. А. Шахматов. – Репр. изд. – Москва : Индрик, 2002. –XXVIII, L, 367 c. Шмелев, Д. Н. Современный русский язык. Лексика / Д. Н. Шмелева. – Москва : Просвещение, 1977. – 335 с. Фомина, М. И. Современный русский язык. Лексикология / М. И. Фомина. – Москва : Высшая школа, 2003. – 414 с. Фомина, М. И. Современный русский язык. Лексикология / М. И. Фомина. – Москва : Высшая школа, 2003. – 414 с.

Ders İle İlgili Dosyalar