Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
İSLAM MEZHEPLERİ TARİHİNE GİRİŞ Birinci Düzey TİB 525 1 7.00 7.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri YOK
Eğitimin Dili TÜRKÇE
Koordinatör PROF. DR. MUHARREM AKOĞLU
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı PROF. DR. MUHARREM AKOĞLU
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı -
Dersin Veriliş Şekli YÜZ YÜZE
Dersin Amacı İslam Mezhepleri alanında uzmanlık çalışmaları yapacak olan yüksek lisans öğrencilerinin, İslam Mezhepleri Tarihi bilim alanının usul ve yöntemlerini kazanmasını sağlamak dersin en önemli amacıdır.
Dersin Tanımı İslam Mezhepleri Tarihine Giriş Dersi İslam Mezhepleri Tarihi araştırmalarının yöntemlerini belirlemekte, araştırmacıların takip etmesi gereken usulleri irdelemektedir.

Dersin İçeriği
1 Bilim, Bilim Tarihi, İslami Bilimler, Tarih Olgusu
2 İslam Mezhepleri Tarihi ve İslami Bilimlerdeki Yeri
3 Metodoloji ve Usul
4 İslam Araştırmalarında Yöntem
5 İslam Mezhepleri Tarihi Araştırmalarında Yöntem
6 İslam Mezhepleri Tarihi Araştırmalarında Yöntem
7 İslam Mezhepleri Tarihi Araştırmalarında Metodolojik Sorunlar
8 İslam Mezhepleri Tarihinde Makalat Geleneği
9 İslam Mezhepleri Tarihinde Fırak Geleneği
10 İslam Mezhepleri Tarihinde Milel-Nihal Geleneği
11 İslam Mezhepler Tarihi Yazıcılığı
12 Çağdaş Dini Akımlar ve Yöntem
13 Çağdaş Dini Akımlar ve Yöntem
14 Tarih, Değişim, Medeniyet ve İslam Mezhepleri Tarihi
15
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Bilim, Bilim Tarihi ve İslami Bilimlerin yerini kavrar
2 İslam Mezhepleri Tarihi Metotlarını öğrenir
3 İslam Mezhepleri Tarihi Metodolojik Sorunları kavrar
4 Makalat, Fırak, milel-nihal geleneğini tanır
5 Mezhepler Tarihi yazıcılığı sorunlarını bilir
6 Çağdaş yöntemleri ve Mezhepler Tarihi açısından değerini kavrar
7
8
9
10

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Türk Dili ve Edebiyatı alanında, edindiği bilgi ve becerileri kullanır. Sosyal bilimlerin diğer alanlarında yürütülen çalışmalarda ekip üyesi olarak sorumluluk alır.
2 Türk Dili ve Edebiyatı sahasına giren eserleri okuma, anlama, inceleme ve yorumlama konusunda kuram ve yöntemleri öğrenir ve bunları eserler üzerinde eleştirel bir bakış açısıyla uygular. Kişisel ve kurumsal gelişimini tamamlayarak planlar.
3 Türk Dili ve Edebiyatı alanında kazandığı bilgi, beceri ve yetkinliklerle yaşam boyu öğrenmeye ilişkin olumlu tutum geliştirir.
4 Türk Dili ve Edebiyatı alanında, bilgi ve internet teknolojilerini kullanarak nicel ve nitel verilerle bilgileri düzenler, iletir, saklar; kişi ve kurumlarla paylaşır.
5 Türk Dili ve Edebiyatı alanında yapılmış güncel araştırmaları takip edebilecek, meslektaşları ile iletişim kurabilecek düzeyde yabancı dil bilgisi edinir. Bu yabancı dil bilgisiyle kendi alanındaki bilgileri takip eder ve kullanır.
6 Beşeri bilimler alanındaki çeşitli sosyal, kültürel ve sanatsal etkinliklere katılır ve bu etkinliklerin düzenlenmesinde etkin rol alır.
7 Beşeri bilimler alanı ile ilgili bilgilerin uygulanması sürecinde etik ve ahlaki değerleri gözeterek kalite yönetim süreçlerine uygun davranır.
8 Beşeri bilimler alanında sosyal, kültürel hakların evrenselliğini destekler, sosyal adalet bilinci kazanır, tarihi ve kültürel mirasa sahip çıkar.
9 Türkçeyi doğru, güzel ve etkin kullanmayı öğrenerek iletişim kurma becerisini geliştirir. Anlama, yorumlama ve çözümleme yetkinliğine sahip olarak bu alandaki bilgisini araştırma ve geliştirme yönünde kullanır.
10 Türk dilinin tarihi lehçelerinin yazıldığı alfabeleri öğrenir. Bu alfabelerle yazılmış olan metinleri çevriyazıya ve Türkiye Türkçesi yazı diline aktararak metinler üzerinde kültürel, dini, dilbilimsel incelemeler ve değerlendirmeler yapar.
11 Türk dilinin çağdaş lehçelerinin yazıldığı alfabeleri öğrenir. Bu alfabelerle yazılmış olan metinleri çevriyazıya ve Türkiye Türkçesi yazı diline aktararak üzerinde dilbilimi ve dilbilgisi incelemeleri yapar.
12 Yeni Türk Edebiyatı alanının tarihi dönemlerine ve edebiyat tarihçiliğine uygun olarak, bilimsel bir şekilde incelemeler ve değerlendirmeler yapar. Dönemlerin tarihini, evrelerini, gelişimini, özelliklerini öğrenerek dönemlere hâkim olan başlıca akım, ekol, edebî çevre, yazar ve şairleri manzum ve mensur eserleriyle açıklar.
13 Eski Türk Edebiyatı tarihini araştırır ve öğrenir. Eski Türk edebiyatı manzum ve mensur metinlerini Osmanlı Türkçesi alfabesiyle okur ve günümüz harflerine aktarır. Bu metinler üzerinde nesre çeviri, şerh, yorum, tahlil ve inceleme çalışmaları yapar ve gerekli yöntemleri öğrenir. Eski Türk edebiyatında kullanılan nazım şekillerini kavrar ve aruz bilgisi edinir.
14 Türk halk edebiyatının ortaya çıkışını sağlayan sözlü, yazılı ve elektronik kültür ortamlarını kavrar; sözlü kültürün temel niteliklerini öğrenerek halk edebiyatı metinleri üzerinde inceleme ve değerlendirme yapar. Bu metinlerin hangi temel esaslar üzerine inşa edildiğini kavrayarak anonim, âşık ve tekke edebiyatı çevresinde şekillenen halk edebiyatının tarihi ve sosyo-kültürel gelişimine vakıf olur.
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 14 2 28
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 14 2 28
Ödevler 14 2 28
Sunum / Seminer hazırlama 14 2 28
Kısa sınavlar 10 2 20
Ara sınavlara hazırlık 2 2 4
Ara sınavlar 1 1 1
Proje (Yarıyıl ödevi) 1 1 1
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 1 1 1
Yarıyıl sonu sınavı 1 2 2
Araştırma 5 2 10
Toplam iş yükü     151
AKTS     6.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 30
Kısa sınav 0 0
Ödev 1 10
Yarıyıl içi toplam   40
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı [1] Abdurrahman Bedevi, Mezâhibul-İslâmiyyîn, Beyrut 1996. [2] Bağdadî, Mezhepler Arasındaki Farklar, çev. Ethem Ruhi Fığlalı, İstanbul 1991. [3] E. Ruhi Fığlalı, İmâmiyye Şîası, İstanbul 1984. [4] Eşârî, Makalâtül-İslâmiyyîn ve İhtilafül-Musallîn, thk.Helmut Ritter, Weisbaden 1980. [5] Hasan Onat, Emeviler Devri Şii Hareketleri ve Günümüz Şiiliği, Ankara 1993. [6] İbn Hazm, el-Fasl Fîl-Milel vel-Ehvâ ven-Nihal, Beyrut 1986. [7] İmam Maturidi ve Maturidilik, (ed. Sönmez Kutlu), Ankara 2003. [8] Kummî ve Nevbahtî, Kitâbul-Makâlât vel-Fırak ve Fırakuş-Şîa, çev. Hasan Onat-Sabri Hizmetli-Sönmez Kutlu-Ramazan Şimşek, Ankara 2004; [9] Muharrem Akoğlu, Mihne Sürecinde Mu’tezile, İstanbul 2006 [10] Sönmez Kutlu, Türklerin İslâmlaşma Sürecinde Mürcie ve Tesirleri, Ankara 2000. [11] Şehristani, el-Milel ven-Nihal, tahik. Abdulemir Ali Mehna- Ali Hasan Faur, Beyrut 1993. [12] W. Montgomery Watt, İslam Düşüncesinin Teşekkül Devri, Çev. E.Ruhi Fığlalı, Ankara 1981. [13] Fazlurrahman, İslam, Çev. Mehmet Aydın-Mehmet Dağ, Ankara 2000. [14] İ. Abdulhamid, İslamda İtikâdî Mezhepler ve Akâid Esasları, M. Saim Yeprem, İstanbul 1983. [15] M.Saffet Sarıkaya, İslam Düşünce Tarihinde Mezhepler, İsparta 2001. [16] Mustafa Akçay-Bulut, H.İbrahim, Siyasî-İtikâdî İslam Mezhepleri Tarihi(Giriş), İzmir, 2005.
Yardımcı Kaynaklar W. Montgomery Watt, İslam Düşüncesinin Teşekkül Devri, Çev. E. Ruhi Fığlalı, Ankara 1981.

Ders İle İlgili Dosyalar