Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
ÇELİK TAŞIYICI SİSTEMLERİN DÜZENLENMESİ İkinci Düzey İNŞ 505 Seçmeli 1 7.50 7.50 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri
Eğitimin Dili Türkçe
Koordinatör
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı DOÇ. DR. OĞUZ DÜĞENCİ
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı
Dersin Veriliş Şekli Yüz yüze / Teorik ve Uygulama (Proje çalışması ile desteklenir). Öğrenciler ders kapsamında verilen konularda sunun yaparlar.
Dersin Amacı Öğrencilerin karmaşık çelik taşıyıcı sistemleri analiz etme, en uygun sistem çözümünü seçme, bu sistemleri yürürlükteki standartlara uygun olarak düzenleme ve ileri düzeyde yapısal detaylandırma yeteneğini geliştirmektir.
Dersin Tanımı Bu ders, çelik yapıların tasarım ilkeleri ve yönetmelik esasları çerçevesinde, farklı taşıyıcı sistemlerin (uzay kafesler, çerçeveler, endüstriyel yapılar) düzenlenmesi, sistem seçimi, optimizasyonu ve detaylandırma yöntemlerini kapsar.

Dersin İçeriği
1 Giriş ve Sistem Kavramları: Çelik yapılarda sistem düzenlemesinin önemi, yüksek lisans düzeyinde beklenen bilgi/yeterlilikler.
2 Yapısal Stabilite ve Global Sistem Davranışı: Burkulma etkileri (P-$\Delta$ etkisi), stabilite sistemlerinin belirlenmesi ve önemi.
3 Çerçeve Sistemlerin Detaylı İncelemesi: Basit, Yarı-rijit ve Rijit çerçeve sistemlerin karşılaştırılması, moment aktarma yeteneği.
4 Yanal Yük Taşıyıcı Sistemlerin Seçimi: Rüzgar ve deprem yükleri için sistem seçimi (Çaprazlı sistemler, Moment Aktaran Çerçeveler).
5 Çaprazlı Sistemlerin Düzenlenmesi ve Analizi: Farklı tipte çaprazların sistem davranışına etkisi, uygun yerleşim ve BRB.
6 Yüksek Yapılarda Çelik Sistemler: Tüp sistemler, Çekirdekli sistemler ve Outrigger sistemlerinin düzenlenmesi ve karşılaştırmalı analizi.
7 Özel Amaçlı Çelik Sistemler: Endüstriyel yapılar, köprüler ve taşıyıcı çatılarda kullanılan özel çelik sistem düzenlemeleri.
8 Vize Sınavı ve Proje Danışmanlık Haftası.
9 Döşeme Sistemlerinin Taşıyıcı Sisteme Entegrasyonu: Kompozit döşemeler, metal zemin kaplamaları ve titreşim kontrolü.
10 Temel Bağlantıları ve Ankraj Düzenlemeleri: Çelik kolonların temele bağlantısı, ankraj detayı seçimi ve tasarım ilkeleri.
11 İleri Düzey Birleşim Detayları: Kolon-kiriş birleşimlerinin detayı, kaynak ve cıvata birleşimlerinde karmaşık sistem gereksinimleri.
12 Optimizasyon ve Ekonomi: Taşıyıcı sistemin geometrisi, malzeme seçimi ve eleman boyutlandırmasında maliyet optimizasyonu yöntemleri.
13 Yapı Yönetmeliklerine Uygun Sistem Düzenlemesi: Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY) ve diğer standartlara göre sistem kontrolleri.
14 Proje Sunumları ve Dersin Genel Değerlendirmesi.
15
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Gelişmiş Sistem Seçimi: Yüksek yapılar ve endüstriyel tesisler gibi karmaşık projeler için en uygun çelik taşıyıcı sistemi seçebilir ve seçimini gerekçelendirebilir.
2 Stabilite Analizi: Yapısal elemanlar ve tüm sistem düzeyindeki global ve lokal stabilite sorunlarını (burkulma ve P-$\Delta$ etkileri) analiz edebilir, bu etkileri tasarım sürecine dahil edebilir.
3 Yanal Yük Düzenlemesi: Rüzgar ve deprem yüklerine karşı yapının rijitlik merkezi ve kütle merkezi arasındaki ilişkiyi optimize ederek burulma etkilerini minimize edecek sistem düzenlemesi yapabilir.
4 Optimal Eleman Boyutlandırma: Seçilen taşıyıcı sistemin ekonomik ve güvenilir olması için eleman boyutlandırmasında kullanılan optimizasyon yaklaşımlarını uygulayabilir.
5 İleri Düzey Birleşim Detayı: Karmaşık yük aktarım mekanizmalarına sahip kolon-kiriş ve çapraz-kolon birleşimlerinin teorisini anlayabilir ve yönetmeliklere uygun detaylandırmasını yapabilir.
6 Yönetmelik Uygulama: Mevcut ulusal ve uluslararası çelik yapı yönetmeliklerini sistem düzeyinde yorumlayabilir ve tasarladığı sistemin uygunluğunu denetleyebilir.
7 Sistem Modelleme Yetkinliği: Çelik taşıyıcı sistemlerin yapısal analiz yazılımlarında doğru şekilde modellenmesi için gerekli giriş parametrelerini belirleyebilir.
8 Proje Yönetimi ve Raporlama: Bir çelik yapı projesinin sistem düzenlemesi aşamalarını yönetebilir, teknik detayları içeren bir mühendislik raporunu akademik standartlara uygun olarak hazırlayıp sunabilir.
9
10

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Matematik, fen ve Mühendislik bilgilerini uygulama becerisi
2 Deney tasarlama ve yapma ile deney sonuçlarını yorumlama becerisi
3 İstenen gereksinimleri karşılayacak biçimde bir sistemi, parçayı veya süreci tasarımlama
4 Disiplinler arası takımlarda çalışabilme becerisi
5 Mühendislik problemleri tanımlama, formüle etme ve çözme becerisi
6 Mesleki ve etik sorumluluk bilinci
7 İngilizce ve Türkçe etkin iletişim kurma becerisi
8 Mühendislik çözümlerinin evrensel ve toplumsal boyutlarda etkinliklerini anlamak için gerekli genişlikte eğitim
9 Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği bilinci
10 Çağın sorunları hakkında bilgi
11 Mühendislik uygulamaları için gerekli teknikleri, yetenekleri ve modern araçları kullanma becerisi
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 14 3 42
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 14 4 56
Ödevler 0 0 0
Sunum / Seminer hazırlama 0 0 0
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 1 12 12
Ara sınavlar 1 2 2
Proje (Yarıyıl ödevi) 1 60 60
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 1 16 16
Yarıyıl sonu sınavı 1 2 2
Araştırma 0 0 0
Toplam iş yükü     190
AKTS     7.50

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 50
Kısa sınav 0 0
Ödev 1 50
Yarıyıl içi toplam   100
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı Uluslararası Ders Kitapları / Kaynaklar • Salmon, C. G., Johnson, J. E., & Malhas, F. A. (2009). Steel structures: Design and behavior (5th ed.). Pearson Education. • Galambos, T. V., & Surovek, A. E. (2008). Structural stability of steel: Concepts and applications for structural engineers. John Wiley & Sons. • Chen, W. F., & Lui, E. M. (2005). Plasticity for structural engineers (2nd ed.). Springer. • Bresler, B., Lin, T. Y., & Scalzi, J. B. (1987). Design of steel structures (3rd ed.). John Wiley & Sons. • ASCE/SEI 7. (2022). Minimum design loads and associated criteria for buildings and other structures. American Society of Civil Engineers. Türkçe Kitaplar • Özmen, G. (2018). Çelik yapılar. Birsen Yayınevi. • Çalı, Ş. (2015). Çelik yapılar: Taşıyıcı sistemlerin analizi ve tasarımı. Literatür Yayıncılık. • Vatan, M. (2017). Çelik yapılar ders notları. Nobel Akademik Yayıncılık.
Yardımcı Kaynaklar Uluslararası Yönetmelik ve Şartnameler • AISC. (2022). Specification for structural steel buildings (ANSI/AISC 360-22). American Institute of Steel Construction. • AISC. (2022). Seismic provisions for structural steel buildings (ANSI/AISC 341-22). American Institute of Steel Construction. • Eurocode 3. (2005). EN 1993-1-1: Design of steel structures – Part 1-1: General rules and rules for buildings. European Committee for Standardization (CEN). • Eurocode 8. (2004). EN 1998-1: Design of structures for earthquake resistance – Part 1: General rules, seismic actions and rules for buildings. European Committee for Standardization (CEN). • AISC. (2018). Code of standard practice for steel buildings and bridges (ANSI/AISC 303-16). American Institute of Steel Construction. Ulusal Yönetmelikler • Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2018). Türkiye bina deprem yönetmeliği (TBDY 2018). Resmî Gazete. • Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2016). Çelik yapılar tasarım, hesap ve yapım kuralları. Türk Standartları Enstitüsü.

Ders İle İlgili Dosyalar