Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
MİSTİSİZM VE FELSEFE II Üçüncü Düzey FDB704 Seçmeli 2 7.00 7.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri Yok
Eğitimin Dili Türkçe
Koordinatör DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH AKGÜL
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH AKGÜL
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı -
Dersin Veriliş Şekli Yüz yüze
Dersin Amacı Bu dersin temel amacı, mistik deneyimin modern din felsefesi literatüründeki konumunu ve epistemolojik statüsünü eleştirel biçimde incelemektir. Öğrenciler, dini tecrübe tartışmalarının felsefi zeminini kavrayacak; İslam tasavvufunun geç klasik ve modern dönemdeki dönüşümünü takip ederek mistisizme yönelik çağdaş eleştiri ve savunuları değerlendirebilecektir.
Dersin Tanımı Ders, birinci derste inşa edilen kavramsal ve tarihsel temeller üzerine modern bir eleştirel katman ekleyerek ilerlemektedir. İlk bölümde dini tecrübenin felsefi statüsü, William James''in pragmatist çerçevesinden Rudolf Otto''nun numinous kavramına, oradan Walter Stace''in mistik deneyim tipolojisine kadar sistematik biçimde ele alınacaktır. Perennial felsefe geleneği ile Steven Katz''ın inşacı eleştirisi arasındaki köklü tartışma, dersin epistemolojik omurgasını oluşturmaktadır. İkinci bölümde İslam tasavvufunun geç klasik dönemine ait seçilmiş figürler (Mevlânâ, Yûnus Emre, İbn Atâullah el-İskenderî) ele alınacak; tasavvufun dil, şiir ve estetik boyutları felsefî açıdan sorgulanacaktır. Dersin son bölümünde ise mistisizme yönelik nörobilimsel, psikolojik ve seküler eleştiriler değerlendirilecek; İslam düşüncesinden geliştirilen modern savunular ve güncel din felsefesi tartışmalarıyla dönem kapanacaktır.

Dersin İçeriği
1 Giriş: Modern Din Felsefesinde Mistisizmin Yeri ve Birinci Dersten Devreden Sorunlar
2 William James ve Dini Tecrübenin Pragmatist Analizi: The Varieties of Religious Experience
3 Rudolf Otto ve Numinous Kavramı: Kutsalın Fenomenolojisi
4 Walter Stace ve Mistik Deneyimin Tipolojisi: İçe Dönük ve Dışa Dönük Mistisizm
5 Perennial Felsefe: Aldous Huxley, Frithjof Schuon ve Gelenekler Arası Vahdet Tezi
6 İnşacı Eleştiri: Steven Katz ve Mistik Deneyimin Kültürel Belirlenimciliği
7 İslam Tasavvufunda Dil ve Estetik: Mevlânâ''da Aşk Metafiziği ve Şiirsel Ontoloji
8 Ara Sınav
9 Yûnus Emre ve Anadolu Tasavvuf Geleneği: Halk Mistisizminin Felsefi Boyutları
10 İbn Atâullah el-İskenderî ve Şâzelî Geleneği: Tevekkül, Rızâ ve Marifet
11 Mistisizme Psikolojik ve Nörobilimsel Yaklaşımlar: Eleştirel Bir Değerlendirme
12 Seküler Mistisizm ve Dini Olmayan Aşkınlık Deneyimleri: Felsefi Sınır Sorunları
13 Modern İslam Düşüncesinde Tasavvuf Eleştirisi ve Savunusu
14 Dönem Sonu Sentezi: Mistisizmin Felsefi Meşruiyeti ve Çağdaş Din Felsefesindeki Konumu
15
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Dini tecrübenin felsefi statüsünü James, Otto ve Stace ekseninde sistematik biçimde açıklar.
2 Perennial felsefe ile inşacı eleştiri arasındaki tartışmayı epistemolojik argümanlar düzeyinde karşılaştırmalı olarak değerlendirir.
3 İslam tasavvufunun geç klasik dönemini dil, estetik ve ontoloji perspektifinden çözümler.
4 Mistisizme yönelik nörobilimsel ve psikolojik yaklaşımları felsefi açıdan sorgular.
5 Güncel din felsefesi literatüründe mistisizm tartışmalarını takip edebilecek kavramsal donanımı edinir.
6
7
8
9
10

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Bilim alanının, kavram, konu, yöntem ve sorunlarına hakim olur.
2 Bilim alanıyla ilgili yeni ve karmaşık fikirlerin analiz, sentez ve değerlendirmesini yapar.
3 Bilim alanındaki yeni gelişmeleri tanır.
4 Bilim alanı ile ilgili yerli ve yabancı kaynakları tanır, çalışmalarında etkili bir şekilde kullanır.
5 Bilim alanının ilişkili olduğu disiplinler arası etkileşimi kavrar.
6 Bilim alanına yenilik getirecek özgün düşünce, yöntem, uygulama ve araştırmalar geliştirir.
7 Alanıyla ilgili ulusal ve uluslar arası projelerde görev alır veya yeni projeler geliştirir.
8 Alanındaki bilimsel çalışmalarda bilişim ve iletişim teknolojilerini etkili şekilde kullanır.
9 Alanının gerektirdiği dilleri (Arapça ve Batı dilleri) ileri düzeyde bilir ve kullanır.
10 Bilimsel ve meslekî etiğe sahip olur.
11 Alanıyla ilgili akademik kurum ve kuruluşların çalışmalarına katkıda bulunur.
12 Alanı ile ilgili konularda ilgili kişi ve kurumlarla işbirliği yaparak ortak projeler geliştirir.
13 Ulaştığı sonuçları ulusal ve uluslar arası düzeydeki akademik platformlarda paylaşır
14 Uzmanlık alanıyla ilgili konularda bilimsel, toplumsal, kültürel vb. strateji geliştirilmesinde rol alır.
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 14 3 42
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 12 4 48
Ödevler 12 3 36
Sunum / Seminer hazırlama 3 5 15
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 1 10 10
Ara sınavlar 1 3 3
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 1 15 15
Yarıyıl sonu sınavı 1 3 3
Araştırma 0 0 0
Toplam iş yükü     172
AKTS     7.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 1 100
Kısa sınav 0 0
Ödev 0 0
Yarıyıl içi toplam   100
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı İbn Sina, Metafizik I-II, çev. E. Demirli-Ö. Türker, Litera yay. İstanbul 2004. İbn Sina, Fizik I-II, çev. M. Macit-F. Pilavcı, Litera yay. İstanbul 2004. İbn Sina, İşaretler ve Tembihler, çev. A. Durusoy-M. Macit-E. Demirli, Litera yay. İstanbul 2005. İbn Sina, Kitabü’n-Necat, Beyrut 1985.
Yardımcı Kaynaklar Fazlurrahman, Avicenna’s Psychology, London 1952. A. Kamil Cihan, İbn Sina ve Gazali’de Bilgi Problemi, İstanbul 1998.

Ders İle İlgili Dosyalar