Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
ÇERKES ETNO-KÜLTÜREL TERMİNOLOJİSİ Birinci Düzey ÇER 351 5 3.00 3.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri
Eğitimin Dili Çerkesçe
Koordinatör DR. ÖĞR. ÜYESİ MADINA PASHTOVA
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı DR. ÖĞR. ÜYESİ MADINA PASHTOVA
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı
Dersin Veriliş Şekli Yüz yüze
Dersin Amacı Dersin amacı Çerkes folklorü, Çerkes etnolojisinin ve diğer bağlantılı disiplinlerinin terminolojiye dair belli başlı araçlarına haiz olma, öğrencilere bilimsel terimler ve halkta kullanılagelen terimlerle, ilgili kavramlarla, kültür ve dille alakalı olaylarla çalışabilme becerilerini aşılamaktır. Ders bir dönem boyunca verilecektir. Ders Edebiyat Fakültesi Çerkes Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı üçüncü sınıfı öğrencilerine verilmektedir. Bir ara sınav (dönem ortasında) ve bir yarı yıl sonu (final) sınavı (dönem sonunda) yapılması planlanmaktadır.
Dersin Tanımı “Çerkes Etno-Kültürel Terminolojisi” dersi müfredat programının diğer dersleri olan “Çerkes Kültür Bilimi”, “Çerkes Folklorü”, “Çerkes Mitolojisi”, “Çerkes Tarihi” vb. dersleriyle ayrılmaz bir bütün içerisinde ele alınmalıdır. “Çerkes Etno-Kültürel Terminolojisi” dersi materyallerin şu alt sistemlere göre öğrenilmesini öngörür: Halk terimleri ve bilimsel terminolojik sistem gibi sistemlerin karşılıklı münasebeti, ritüel terminolojisi (Çerkes oyunu terminolojisi, cenaze merasimi terminolojisi), toplumsal yapıyla alakalı terminoloji, türle alakalı terminoloji vd. Dersin Çerkes diasporasının ikamet ettiği yer olan Türkiye’nin yüksek öğrenim kurumlarında verilmesi hususu göz önünde bulundurularak müfredat programına bahse konu bölgeye ait yerel etnografik ve folklorik materyallerin dahil edilmesi planlanmaktadır.

Dersin İçeriği
1 Kavramsal terminolojik inceleme aracı (terimler derlemi) nedir? (Bilimsel araç, metodolojik araç). Kavramlar dizininin oluşturulması.
2 Bilimsel terminolojinin kullanımına yönelik genel kurallar
3 Bilimsel terminoloji/Halk terimleri. Bilimsel bir incelemede ve materyalin sistematik bir hale getirilmesinde halk terimlerinin kullanılmasının temel prensipleri.
4 Çerkes Folkloristiği ve Etnolojisinin Temel Terminolojik Araçları: Herkesçe bilinegelen terimler ve onların yöresel karşılıkları.
5 Dinî ve mitolojik kült ve ritüellerin terminolojisi
6 Yaşam döngüsünde topluca yapılan ayin, ritüeller ve takvimsel ayin, ritüellere yönelik terminoloji.
7 Çerkes oyunu terminolojisi: Düğün öncesi ve düğün esnasındaki ritüeller. Türle ilgili terminoloji
8 Ara sınav
9 Tanatolojik (ölü gömme) ritüel ve pratiklerinin terminolojisi. Evrensel olan ve yöresel olan. Kadim Çerkes terimleri ve ödünç sözcükler.
10 Toplumsal hiyerarşi ve akrabalık sistemlerine dair terminoloji
11 Toplumsal normatif kültür terminolojisi: Çerkes ahlakı (Adıgage) ve Çerkes adabı muaşereti (Adıge habze)
12 Geleneksel kültürde eril mekanların terminolojisi: Savaş sanatı, erkek konuk evleri
13 Etnobotanik, Etnobiyoloji ve halk tıbbına özgü terimler. Yaralıların acısını unutturmak adına düzenlenen ritüellerin (Çapş’e) terminolojisi
14 Çerkes diasporasının yöresel gelenekleriyle ilgili folk terminolojisi sözlüğü.
15 Yarı yıl sonu (Final) sınavı
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Dersi alan öğrenciler bilimsel terminolojik araçlardan (terimler derleminden) faydalanma becerisi edinir.
2 Ders tamamlandıktan sonra öğrenciler folklor ve etnik kültüre ait başlıca alt sistemlerin temel terminolojisini özümser.
3 Bilimsel bir incelemede halk terimlerinin kullanılmasının prensipleri hakkında fikir edinme.
4 Ders süresince elde edilen bilgi ve becerileri müfredat programının birbiriyle bağlantılı diğer derslerinde (“Çerkes Kültür Bilimi”, “Çerkes Mitolojisi”, “Çerkes Folklorü”, “Sözlükbilim”) kullanabilme.
5
6
7
8
9
10

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Türk Dili ve Edebiyatı alanında, edindiği bilgi ve becerileri kullanır. Sosyal bilimlerin diğer alanlarında yürütülen çalışmalarda ekip üyesi olarak sorumluluk alır.
2 Türk Dili ve Edebiyatı sahasına giren eserleri okuma, anlama, inceleme ve yorumlama konusunda kuram ve yöntemleri öğrenir ve bunları eserler üzerinde eleştirel bir bakış açısıyla uygular. Kişisel ve kurumsal gelişimini tamamlayarak planlar.
3 Türk Dili ve Edebiyatı alanında kazandığı bilgi, beceri ve yetkinliklerle yaşam boyu öğrenmeye ilişkin olumlu tutum geliştirir.
4 Türk Dili ve Edebiyatı alanında, bilgi ve internet teknolojilerini kullanarak nicel ve nitel verilerle bilgileri düzenler, iletir, saklar; kişi ve kurumlarla paylaşır.
5 Türk Dili ve Edebiyatı alanında yapılmış güncel araştırmaları takip edebilecek, meslektaşları ile iletişim kurabilecek düzeyde yabancı dil bilgisi edinir. Bu yabancı dil bilgisiyle kendi alanındaki bilgileri takip eder ve kullanır.
6 Beşeri bilimler alanındaki çeşitli sosyal, kültürel ve sanatsal etkinliklere katılır ve bu etkinliklerin düzenlenmesinde etkin rol alır.
7 Beşeri bilimler alanı ile ilgili bilgilerin uygulanması sürecinde etik ve ahlaki değerleri gözeterek kalite yönetim süreçlerine uygun davranır.
8 Beşeri bilimler alanında sosyal, kültürel hakların evrenselliğini destekler, sosyal adalet bilinci kazanır, tarihi ve kültürel mirasa sahip çıkar.
9 Türkçeyi doğru, güzel ve etkin kullanmayı öğrenerek iletişim kurma becerisini geliştirir. Anlama, yorumlama ve çözümleme yetkinliğine sahip olarak bu alandaki bilgisini araştırma ve geliştirme yönünde kullanır.
10 Türk dilinin tarihi lehçelerinin yazıldığı alfabeleri öğrenir. Bu alfabelerle yazılmış olan metinleri çevriyazıya ve Türkiye Türkçesi yazı diline aktararak metinler üzerinde kültürel, dini, dilbilimsel incelemeler ve değerlendirmeler yapar.
11 Türk dilinin çağdaş lehçelerinin yazıldığı alfabeleri öğrenir. Bu alfabelerle yazılmış olan metinleri çevriyazıya ve Türkiye Türkçesi yazı diline aktararak üzerinde dilbilimi ve dilbilgisi incelemeleri yapar.
12 Yeni Türk Edebiyatı alanının tarihi dönemlerine ve edebiyat tarihçiliğine uygun olarak, bilimsel bir şekilde incelemeler ve değerlendirmeler yapar. Dönemlerin tarihini, evrelerini, gelişimini, özelliklerini öğrenerek dönemlere hâkim olan başlıca akım, ekol, edebî çevre, yazar ve şairleri manzum ve mensur eserleriyle açıklar.
13 Eski Türk Edebiyatı tarihini araştırır ve öğrenir. Eski Türk edebiyatı manzum ve mensur metinlerini Osmanlı Türkçesi alfabesiyle okur ve günümüz harflerine aktarır. Bu metinler üzerinde nesre çeviri, şerh, yorum, tahlil ve inceleme çalışmaları yapar ve gerekli yöntemleri öğrenir. Eski Türk edebiyatında kullanılan nazım şekillerini kavrar ve aruz bilgisi edinir.
14 Türk halk edebiyatının ortaya çıkışını sağlayan sözlü, yazılı ve elektronik kültür ortamlarını kavrar; sözlü kültürün temel niteliklerini öğrenerek halk edebiyatı metinleri üzerinde inceleme ve değerlendirme yapar. Bu metinlerin hangi temel esaslar üzerine inşa edildiğini kavrayarak anonim, âşık ve tekke edebiyatı çevresinde şekillenen halk edebiyatının tarihi ve sosyo-kültürel gelişimine vakıf olur.
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 13 2 26
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 13 2 26
Ödevler 13 1 13
Sunum / Seminer hazırlama 0 0 0
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 2 3 6
Ara sınavlar 1 1 1
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 2 2 4
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavı 2 3 6
Araştırma 2 2 4
Toplam iş yükü     86
AKTS     3.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 0 0
Kısa sınav 0 0
Ödev 0 0
Yarıyıl içi toplam   0
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   0
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   0
Genel toplam   0

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı
Yardımcı Kaynaklar

Ders İle İlgili Dosyalar