Erciyes University - Info Package

Dersin Adı	Dersin Seviyesi	Dersin Kodu	Dersin Tipi	Dersin Dönemi	Yerel Kredi	AKTS Kredisi	Ders Bilgileri
ÖTEGEZEGENLER I	Birinci Düzey	AUB 553		1	7.50	7.50	Yazdır

Dersin Tanımı

Ön Koşul Dersleri	--
Eğitimin Dili	TÜRKÇE
Koordinatör	PROF. DR. MEHMET TANRIVER
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı	PROF.DR. MEHMET TANRIVER
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı	--
Dersin Veriliş Şekli	Yüz yüze
Dersin Amacı	Modern gökbilimin en popüler konularından biri olan ötegezegenler hakkında bilgi verilmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca yıldız ve gezegen sistemi oluşumu ile ilgili kuramlar incelenecek, basit matematik ve fizik kavramları ötegezegen sistemleri üzerindeki uygulamaları ile anlatılacaktır. Gözlemsel astronominin farklı teknikleri (ışık ölçüm, tayfsal gözlemler gibi) kullanılarak, farklı dalgaboyu aralıklarında elde edilen verilerin nasıl değerlendirildiği hem kavramsal olarak hem de uygulamalarla işlenecektir. Teknolojinin en son olanaklarının kullanıldığı bu alana özgü olarak gelen yeniliklerin öğrencinin bilgi dağarcığına girmesi de hedeflenmektedir.
Dersin Tanımı	Tanımlar, Kepler Yasalarına Giriş, Yıldız Oluşumu, Öngezegen Diskleri, Gezegen Oluşumu, Yörünge Mekaniği, Ötegezegen Keşif Teknikleri, Ötegezegen Araştırmaları ile Ulaşılan Sonuçlar, Ötegezegen Araştırmalarında Ulaşılan Gözlemsel Sonuçlarla Oluşum Senaryolarının Karşılaştırması, Dünya Dışı (Akıllı) Yaşam Arayışları, Ötegezegen Çalışmalarının Geleceği, Genel Değerlendirme.

Dersin İçeriği

1	Giriş: Tanımlar, Tarihçe, Kozmogoni-Kozmoloji Farkı, Kepler Yasalarına Giriş, Newton Çekim Yasası
2	Yıldız Oluşumu: Moleküler Bulutlar, Jeans Kütlesi, Çift Kutuplu Difüzyon (ambipolar diffusion), Bulut Merkezinde Çökme, Yığılma ve Fırlatma (accretion and ejection) Süreçleri, T-Tauri Evresi, Yıldız Oluşumunda 0-I-II-III-IV. Evreler
3	Öngezegen Diskleri (Protoplanetary Disks): Gözlemsel Özellikleri, Disk Yapısı, Disk Kinematiği, Diskin Yaşam Süresi, Disk Evrimi
4	Gezegen Oluşumu: Merkezi Yığılma Teorisi, Disk Kararsızlığı Senaryosu, Disk-Gezegen Etkileşmeleri, Gezegen Göçü, Popülasyon Sentezi
5	Yörünge Mekaniği: Elips Denklemi ve Elips Üzerinde Hareket Kepler Yasaları, Newton Çekim Yasası ve İki Cisim Problemi, Yıldız-Gezegen İkilisinin Kütle Merkezi Merkezli Yörünge (Barycentric Orbit)
6	Ötegezegen Keşif Teknikleri-I, Zamanlama Yöntemi: Pulsar (atarca) Gezegenleri, Yöntemin Temel Matematiği, Yöntemle Keşfedilen Örnekler
7	Ötegezegen Keşif Teknikleri-II, Dikine Hız Yöntemi: Yöntemin Temel Matematiği, Yöntemde Karşılaşılan Güçlükler (Yıldızın Manyetik Etkinliği, Yıldız Zonklamaları, Yakın Çift Bileşen Etkisi) ve Bu Güçlüklerin Aşılması, Yöntemle Keşfedilen Örnekler.
8	ARA SINAV
9	Ötegezegen Keşif Teknikleri-III, Geçiş Yöntemi: Yöntemin Temel Matematiği, Işık Ölçüm Yöntemi ve Işık Eğrisi Analizinin Temelleri.
10	Ötegezegen Keşif Teknikleri-IV, Çekimsel Mercek Yöntemi: Yöntemin Temel Matematiği, Işık Ölçüm Yöntemi ve Işık Eğrisi Analizinin Temelleri, Yöntemle Keşfedilen Örnekler.
11	Ötegezegen Keşif Teknikleri-V, Astrometri ve Doğrudan Görüntüleme Yöntemleri: Yöntemlerin Temel Matematiği, Adaptif Optik, Yöntemlerle Keşfedilen Örnekler.
12	Ötegezegen Araştırmaları ile Ulaşılan Sonuçlar: Tekniklerin Duyarlılık Sınırları, Bulunan Gezegenlerin Kütle, Yarıçap, Yarı-büyük Eksen Uzunluğu, Yoğunluk Dağılımları, Gezegen Barındıran Yıldızların Metal Bolluğu Dağılımı, Çoklu Gezegen Sistemlerinin Özellikleri, Çift Yıldız Gezegenlerinin Özellikleri
13	Ötegezegen Araştırmalarında Ulaşılan Gözlemsel Sonuçlarla Oluşum Senaryolarının Karşılaştırması: Merkezi Yıldız ve Seçim Etkisi Kaynaklı Yanlılıklar ve Bunların Giderilmesi, Kütle-Yarıçap Bağıntısı, Çoklu Gezegen Sistemlerinde Yörünge Büyüklükleri, Gezegen-gezegen Etkileşmeleri, Gezegen Sistemi Evrimi (yörünge şeklinin evrimi, dönme-dolanma senkronizasyonu, dönme-dolanma eksenlerinin hizalanması)
14	Dünya Dışı (Akıllı) Yaşam Arayışları: Gezegen Atmosferleri (gözlemsel özellikleri, kimyasal yapıları, sıcaklık ve basınç gradyentleri), Geçiş Spektroskopisi, Yansıyan Işık, Yaşamın Yapı Taşları, Yaşanabilir Bölge Kavramı. Ötegezegen Çalışmalarının Geleceği: Uzay ve Yer Tabanlı Teleskop Planları, Ötegezegenlerin Uyduları ve Ötegezegen Sistemlerindeki Küçük Cisimlerin Çalışılması.
15	Ötegezegen Çalışmalarının Geleceği: Uzay ve Yer Tabanlı Teleskop Planları, Ötegezegenlerin Uyduları ve Ötegezegen Sistemlerindeki Küçük Cisimlerin Çalışılması.
16	YARIYIL SONU SINAVI
17	--
18	--
19	--
20	--

Dersin Öğrenme Çıktıları

1	Kozmogoni-Kozmoloji Farkı, Kepler Yasalarını, Newton Çekim Yasasını anlar.
2	Yıldız Oluşumu: Moleküler Bulutlar, Öngezegen Disk yapılarını Gezegen Oluşumunu kavrar.
3	Yörünge Mekaniği, İki Cisim Problemini anlar.
4	Ötegezegen Keşif Tekniklerini (Zamanlama Yöntemi, Dikine Hız Yöntemi, Geçiş Yöntemi, Çekimsel Mercek Yöntemi, Astrometri ve Doğrudan Görüntüleme Yöntemleri) kavrar.
5	yörünge şeklinin evrimi, dönme-dolanma senkronizasyonu, dönme-dolanma eksenlerinin hizalanması yapılarını anlar.
6	Yaşanabilir bölgenin ne olduğunu öğrenir.
7	--
8	--
9	--
10	--

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi

1	İnsan vücudunun temel yapısı, organ ve sistemlerine ait tanım ve terimleri, yerleşimleri, komşulukları ve işleyişleri bilir.
2	Sağlığın korunması, sistemlere ait hastalıklar ve ilk yardım bilgisine sahiptir.
3	Laboratuvar güvenliği ve laboratuvarda uyulması gereken kuralları bilir. Laboratuvarda oluşabilecek riskleri belirler, bunlara karşı önlem alır, güvenli laboratuvar ortamı oluşturur.
4	Tıbbi laboratuvar uygulamalarında çevre sağlığı ve atık yönetimi ile ilgili bilgi sahibidir ve gerekli tedbirleri uygular.
5	Tıbbi laboratuvarın işleyişi ve yönetimi hakkında bilgi sahibidir ve uygulamaları yürütebilme becerisine sahiptir.
6	Laboratuvarda kullanılan cihazları, aletleri ve malzemeleri bilir. Bunları uygun olarak kullanır, bakım ve temizliğini yapar.
7	Tıbbi laboratuvar testleri için uygun örneği kuralına uygun şekilde alır. Örneklerin uygun şekilde transferini sağlar. Örnek kabul ve ret kriterlerini uygular, temel testleri yapabilir ve muhafazası gerekli olan örnekleri usulüne uygun saklar.
8	Test öncesi örnek hazırlama işlemlerini yapar, preparat hazırlar, mikroskop kullanır ve mikrobiyolojik ekim yapar. Tıbbi laboratuvar testleri sırasında ortaya çıkabilecek hataları tespit eder ve onları düzeltir.
9	Kimyasal çözelti hazırlar, laboratuvar kimyası ile ilgili temel tanımları ve özellikleri bilir.
10	Sterilizasyon - dezenfeksiyon bilgisine sahiptir ve bunları uygular.
11	Laboratuvar istatistik çalışmaları, malzeme ve kit sayımı ile miad kontrollerini yapar.
12	Birey ve halk sağlığı, iş güvenliği ve çevre koruma konularında yeterli bilince sahiptir.
13	Alanıyla ilgili konularda bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanır ve mesleki bilgilerini yazılı ve sözlü iletişim yoluyla aktarır.
14	Bir yabancı dilde temel düzeyde iletişim kurar ve mesleki uygulamalarda kullanır.
15	Alanı ile ilgili bilgi, beceri ve yetkinlikleri yaşam boyu öğrenme bilinciyle güncelleyip kendini kişisel ve mesleki olarak geliştirir.
16	Alanıyla ilgili temel mesleki yasal mevzuatı anlar. Sosyal, kültürel ve hukuksal hak ve sorumluluklara uygun hareket eder.
17	Kalite yönetimi ve süreçlerine katılır.
18	Diğer sağlık disiplinleri ile çalışır.
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü

	Sayısı	Süresi (saat)	Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim	14	3	42
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme)	10	3	30
Ödevler	5	1	5
Sunum / Seminer hazırlama	5	3	15
Kısa sınavlar	3	3	9
Ara sınavlara hazırlık	3	3	9
Ara sınavlar	1	2	2
Proje (Yarıyıl ödevi)	2	7	14
Laboratuvar	0	0	0
Arazi çalışması	0	0	0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık	2	5	10
Yarıyıl sonu sınavı	1	2	2
Araştırma	10	5	50
Toplam iş yükü			188
AKTS			7.50

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler

Yarıyıl içi değerlendirme	Sayısı	Katkı Yüzdesi
Ara sınav	1	50
Kısa sınav	2	20
Ödev	14	30
Yarıyıl içi toplam		100
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı		40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı		60
Genel toplam		100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri

Ders kitabı	Ders notları
Yardımcı Kaynaklar	--

Ders İle İlgili Dosyalar

DBP Hakkında

Ders Hakkında

Bölüm Hakkında