Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
MİMARLIĞIN ELEŞTİREL AÇILIMLARI İkinci Düzey MİM 581 1 7.50 7.50 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri
Eğitimin Dili Türkçe
Koordinatör DR. ÖĞR. ÜYESİ DUYGU OVACIK ÇORUH
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı
Dersin Veriliş Şekli Teorik
Dersin Amacı Üzerine düşünülen teorik yaklaşımlar aracılığıyla özne ve nesne, tarih ve hakikat kavramlarını ele almak; mimarlık bilgi alanında tarihsel koşullara ve pratiklere yönelen bir bakışı geliştirmek amaçlanmaktadır. Ontolojik düzeyde işleyen mimarlığın tarihsel hakikatle ilişkisini sorunsallaştırmak ve aynı zamanda bu sınırlara eleştirel bir pratik biçiminde ele almak; güncel eğilimleri değerlendirmek için eleştirinin mümkün olduğu bir çerçeveyi sağlamak amaçlanmaktadır.
Dersin Tanımı Modernlik öznenin merkezinde olduğu bir paradoks olarak çözümlenir. Bu çerçevede mimarlık deneyimin tarihsel sınırlarını yapılandıran söylem-pratik alanı olarak tartışılırken; eleştirel açılımları değerlendirilir. Savaş-sonrası dönemde ortaya çıkan eleştirel düşünce ortamının sağladığı yeni yaklaşım ve kavramsal araçlar bu bağlamda ele alınır. 1960’lı yıllarda başlayıp 1990’lı yıllara uzanan süreçte, soyut kavramsal araçlarla başka bir mimarlık olanağını ortaya koymaya yönelen eleştirel teori temelli eğilimler ve 1990 sonrasının mimarlık pratikleri çözümlenir.

Dersin İçeriği
1 17 eylül 2025 Dersin içeriğinin tanıtılması
2 24 eylül 2025 Modernlik; öznenin merkezinde olduğu bir paradoks
3 1 ekim 2025 Eleştirel Teori; Savaş-sonrası dönemin eleştirel ortamı M. Foucault ve Tarih eleştirisi
4 8 ekim 2025 M. Foucault: Özneleşme Teorisi Modernliğin Tutumu – “Karşı-özneleşme”
5 15 ekim 2025 Biyopolitika ve mekân sorunları İktidar ilişkilerinin sınırında bir mekân kavrayışı: Heterotopya
6 22 ekim 2025 Mimarlığın ontolojik işleyişi ve tarihsel sınırlarla eleştirel ilişkisi
7 29 ekim 2025 Resmi Tatil
8 5 kasım 2025 Araştırma önerisine hazırlık: “Eleştirel bir pratik olarak tasarım”
9 12 kasım 2025 Ara sınav haftası Araştırma önerisi [motivasyon/sorunsal/teorik çerçeve]
10 19 kasım 2025 Mimarlıkta eleştirel teori temelli yaklaşımlar
11 26 kasım 2025 Mimarlığın genişleyen kapsamı 1: Projektif Pratikler
12 3 aralık 2025 Disiplinin sınırlarından gerçekliğin tarihsel sınırlarına: Atmosfer Mimarlığı
13 10 aralık 2025 Öznel performansların etkileri olarak günümüz mimarlığı Öznenin sorumluluk alanı: Günümüzün tasarım stratejileri; araç ve yöntemleri
14 17 aralık 2025 “Yaratıcı oyun”: Nesnenin/kentin yönelimi ve öznellik arayışı Diyagramatik bir araç [medium] olarak kentsel mekân
15 24 aralık 2025 Sunumlar ve tartışma / Eleştirel bir bakışı ortaya koymak: Sorunsallaştırma
16 31 aralık 2025 Sunumlar ve tartışma / Eleştirel bir bakışı ortaya koymak: Sorunsallaştırma
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Mimarlığın ilişkisel ontolojik bir yaklaşımla değerlendirilmesi;
2 Modernlik düşüncesinin içeriğinin değerlendirilmesi;
3 Eleştirel teori temelli eğilimlerin değerlendirilmesi;
4 Kavramsal araçların genişletilmesi;
5 Mimarlık ve kent hakkında düşünmenin alternatif yollarının araştırılması;
6 Mimarlıkta güncel eğilimlerin değerlendirilmesi.
7
8
9
10

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Matematik eğitimi alanında uzman düzeyinde ve güncel bir alan ve meslek bilgisine sahiptir. Matematik eğitimi alanında uzman düzeyinde ve güncel bir alan ve meslek bilgisine sahiptir.
2 Matematik eğitimi ve eğitim ile diğer disiplinler arasındaki ilişkiyi kavrar. 6-
3 Çalıştığı dönem ve bölgeye ait belge ve kaynakları okuyup değerlendirebilir.
4 Matematik eğitimi alanında edindiği kuramsal ve uygulamalı bilgileri araştırma ve öğretim amacıyla kullanabilir
5 Alanında elde ettiği bulguları diğer disiplin alanlarında yapılan çalışmalarla bütünleştirip yeni bilgiler oluşturabilir.
6 Araştırma, öğretim veya sunum amacı ile her türlü görsel ve işitsel teknolojileri kullanabilir.
7 Matematik eğitimi alanında var olan bir sorunu farkedebilir, olası çözüm yolları geliştirebilir, olası çözümleri uygulayarak ölçebilir, elde ettiği verileri analiz edip değerlendirerek bir sonuca varabilir.
8 Matematik eğitiminde kullanılan yöntem ve sistemlerde karşılaşılabilecek sorunlar karşısında sorumluluk alarak yeni stratejik yaklaşımlar ve çözümler geliştirebilir.
9 Araştırma, uygulama, ve öğretim çalışmalarını bağımsız veya ekip olarak yürütebilir.
10 Matematik eğitimi ile ilgili bilgi ve bulguları eleştirel ve tarafsız bir şekilde değerlendirebilir.
11 Matematik eğitimi ve eğitim alanlarında kendisinin veya diğer uzmanların yaptığı çalışmaları her kesimden insana yazılı, sözlü ve görsel olarak sistemli ve anlamlı bir şekilde aktarabilir.
12 Mesleki Gelişim ve Yaşamboyu Öğrenme ilkelerini kendisi ve diğerleri için uygulayabilir.
13 Mesleki ve profesyonel ortamlardaki sosyal ilişkileri eleştirel bir gözle değerlendirebilir ve gerektiğinde bunları geliştirmek üzere yapılacak çalışmalara öncülük edebilir.
14 Bir yabancı dilde en az “Avrupa Dil Portföyü B2 Genel” düzeyinde yazılı ve sözlü iletişim kurabilir.
15 Matematik eğitimi alanında uygulanan politikaları yorumlayabilir, kalite süreçleri çerçevesinde değerlendirebilir ve gerektiğinde bunları geliştirebilecek çalışmalar yapabilir.
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 0 0 0
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 0 0 0
Ödevler 0 0 0
Sunum / Seminer hazırlama 0 0 0
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 0 0 0
Ara sınavlar 0 0 0
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavı 0 0 0
Araştırma 0 0 0
Toplam iş yükü     0
AKTS     0.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 0 0
Kısa sınav 0 0
Ödev 1 100
Yarıyıl içi toplam   100
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   40
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   60
Genel toplam   100

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı
Yardımcı Kaynaklar Calinescu, M. (2010). “İki Modernlik”; “Baudelaire ve Estetik Modernliğin Paradoksları” Modernliğin Beş yüzü – Modernizm, Avangard, Dekadans, Kitsch, Postmodernizm (S. Gürses, Çev.). İstanbul: Küre Yayınları Kwinter, S. (2002). Architecture of Time, Toward a Theory of the Event in Modernist Culture. London: MIT Press. Megill, A. (2008). Aşırılığın Peygamberleri: Nietzsche, Heidegger, Foucault, Derrida (T. Birkan, Çev.). İstanbul: Ayraç Kitabevi. Young, R. (2000). Beyaz Mitolojiler (C. Yıldız, Çev.), (1990, White Mythologies-Writing History and the West). Ankara: Bağlam Yayınları. Hays, M. K. (2015). Mimarlığın Arzusu: Geç Avangardı Okumak. (V. Atmaca, & B. Demirhan, Çev.) (2010, ‘Architecture’s Desire: Reading the Late Avant-Garde’) İstanbul: YEM. Vidler, A. (1976). "Theory: Architecture and Transgression” için Giriş. Oppositions , winter; 7, 55. Tschumi, B. (1976). Theory: Architecture and Transgression, Oppositions , winter; 7, 55-63. Sykes, K. A. (Ed.). (2017). Yeni bir gündem inşa etmek mimarlık kuramı 1993-2009 içinde (s. 15-28). (G. Akyürek, Çev.). İstanbul: Küre Yayınları. (Orijinal eserin yayın tarihi 2010). Baird, G. (2004). Criticality’ and its discontents - rising ambitions, expanding terrain, realism and utopianism. Harvard Design Magazine, Fall 2004/Winter 2005, 16-21. Foucault, M. (2011). Özne ve İktidar (O. Akınhay, Çev.) (1967-1984, ‘Des espaces autres’) İstanbul: Ayrıntı Yayınları. Foucault, M. (2011). Felsefe Sahnesi-Michel Foucault (Seçme Yazılar 5, s.230-253.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.

Ders İle İlgili Dosyalar