Erciyes University - Info Package

Dersin Adı	Dersin Seviyesi	Dersin Kodu	Dersin Tipi	Dersin Dönemi	Yerel Kredi	AKTS Kredisi	Ders Bilgileri
TÜRK DÜNYASI EDEBİYATI TARİHİ I	Üçüncü Düzey	AÇLORA635	Seçmeli	1	7.00	7.00	Yazdır

Dersin Tanımı

Ön Koşul Dersleri	yok
Eğitimin Dili	Türkçe
Koordinatör	DOÇ.DR. AIDA BABUTCU
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı	DOÇ.DR. AİDA BABUTCU
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı
Dersin Veriliş Şekli	Sözlü anlatım
Dersin Amacı	Öğrencilere Türk halklarının modern dönemdeki edebi gelişimini şahsiyetler üzerinden tanıtarak, bu eserlerin ortak estetik ve düşünsel kökenlerini kavratmak ve Türk dünyası arasındaki kültürel entegrasyon bilincini geliştirmektir.
Dersin Tanımı	Farklı coğrafyalarda yaşayan Türk halklarının 20. yüzyıldan günümüze uzanan edebi verimlerini, yerel renkleri ve ortak kültürel kodları gözeterek şahsiyetler ve metinler üzerinden karşılaştırmalı bir bütünlükle inceleyen disiplindir.

Dersin İçeriği

1	Türk Dünyası Kavramı ve Edebî Coğrafya (Türk Dünyası’nın sınırları ve kültürel haritası, Ortak dil, alfabe ve kültürel kodlar, Sözlü ve yazılı edebiyat ayrımı, Metodolojik yaklaşımlar (karşılaştırmalı edebiyat, filoloji))
2	Sözlü Kültür ve Destan Geleneği (Mitoloji ve proto-edebî unsurlar, Oğuz Kağan Destanı, Manas Destanı, Alp tipi, kolektif hafıza ve kimlik inşası)
3	Eski Türk Yazılı Edebiyatı (Orhun Yazıtları, Bilge Kağan ve Tonyukuk, Siyasi söylem ve edebî dil)
4	Karahanlı Dönemi ve İslâmîleşme Süreci (Kutadgu Bilig, Divânu Lügati’t-Türk, İslâm medeniyeti ile edebiyatın dönüşümü)
5	Harezm ve Kıpçak Dönemi Edebiyatı (Kısasü’l-Enbiyâ, Dil özellikleri ve geçiş evresi, Dinî-didaktik metinler)
6	Çağatay Edebiyatı ve Klasik Zirve (Ali Şîr Nevâî, Hamse geleneği, Türk dilinin edebî prestij kazanması)
7	Altın Ordu ve Tatar Edebiyatı (aray çevresi edebiyatı, Kul Ali, İslâmî ve yerel unsurların sentezi)
8	Anadolu Sahası ve Osmanlı Klasik Edebiyatı (Yunus Emre, Fuzûlî, Divan edebiyatı ve tasavvufî şiir)
9	MODERN DÖNEM VE MİLLÎ UYANIŞ (19. Yüzyıl ve Modernleşme Süreci, Rus etkisi ve modernleşme, Cedidcilik hareketi, Eğitim ve matbuat)
10	Azerbaycan Edebiyatında Modernleşme (Mirza Fetali Ahundzade, Celil Memmedkuluzade, Eleştirel realizm ve tiyatro)
11	Kazak ve Kırgız Edebiyatında Uyanış (Abay Kunanbayev, Cengiz Aytmatov, Sözlü gelenekten romana geçiş)
12	Özbek ve Uygur Edebiyatı (Abdulla Kadiri, Millî kimlik ve tarihî roman, Baskı ve sansür ortamı)
13	Sovyet Dönemi Türk Dünyası Edebiyatı (Sosyalist realizm, İdeoloji ve edebiyat ilişkisi, Dil politikaları)
14	Türkiye Cumhuriyeti Edebiyatı ile Etkileşim (Nazım Hikmet, Yaşar Kemal, Ortak temalar ve farklılaşmalar)
15	Bağımsızlık Sonrası Türk Cumhuriyetleri Edebiyatı (Kimlik, dil ve tarih yeniden yazımı, Post-Sovyet edebiyat eğilimleri, Küreselleşme etkisi)
16	Günümüz Türk Dünyası Edebiyatı ve Karşılaştırmalı Perspektif (Ortak temalar: göç, kimlik, modernite, Çeviri sorunları ve dolaşım, Türk Dünyası edebiyatının dünya edebiyatındaki yeri)
17	Final Sınavı
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları

1	Türk Dünyası edebiyatının tarihsel gelişimini, sözlü dönemden modern döneme kadar kronolojik ve kavramsal bütünlük içinde açıklayabilme.
2	Orhun Yazıtları’ndan başlayarak klasik ve modern metinler arasındaki dil, üslup ve tema farklılıklarını karşılaştırmalı olarak analiz edebilme.
3	Ali Şîr Nevâî, Yunus Emre ve Cengiz Aytmatov gibi temsilî şahsiyetlerin eserlerini edebî, tarihî ve kültürel bağlamları içinde değerlendirebilme.
4	Türk lehçeleri ve yazı dilleri arasındaki farklılıkların edebî üretime etkisini temel düzeyde çözümleyebilme.
5	19. yüzyıldan itibaren gelişen modernleşme süreçlerinin Türk Dünyası edebiyatındaki yansımalarını (Cedidcilik, realizm, sosyalist realizm vb.) kavrayabilme.
6	Türk Dünyası edebiyatları arasında ortak temaları (kimlik, tarih, göç, modernleşme) karşılaştırmalı edebiyat yöntemiyle inceleyebilme.
7	Türk Dünyası edebî metinlerinin uluslararası dolaşımı, çeviri sorunları ve temsil biçimleri üzerine eleştirel değerlendirme yapabilme.
8
9
10

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi

1	Asya çalışmaları alanına ilişkin ileri düzey kuramsal, kavramsal ve metodolojik bilgiye sahiptir.
2	Asya toplumlarının tarihsel, kültürel, politik ve ekonomik yapılarını disiplinlerarası bir perspektifle açıklar.
3	Asya bölgesine ait dil, edebiyat, kültür ve düşünce geleneklerini karşılaştırmalı olarak analiz eder.
4	Asya çalışmalarında kullanılan temel kuramsal yaklaşımları (postkolonyal teori, kültürel çalışmalar, vb.) ileri düzeyde değerlendirir.
5	Asya kültürlerini şekillendiren inanç sistemleri, felsefi gelenekler ve ideolojik yapıların toplumsal etkilerini açıklar.
6	Alanına ilişkin birincil ve ikincil kaynakları ileri düzeyde analiz eder, eleştirel olarak yorumlar ve akademik üretime dönüştürür.
7	Bağımsız ve özgün araştırma tasarlar, yürütür ve sonuçlandırır.
8	Nitel ve nicel araştırma yöntemlerini kullanarak veri toplar, analiz eder ve yorumlar.
9	Alanına özgü kavram, teori ve yöntemleri kullanarak yeni araştırma soruları geliştirir.
10	Akademik yazım kurallarına uygun özgün bilimsel metinler üretir.
11	Ulusal ve uluslararası akademik ortamlarda bilimsel bulgularını sözlü ve yazılı olarak sunar.
12	Alanında özgün bir çalışmayı bağımsız olarak gerçekleştirir ve bilimsel bilgiye katkı sağlar.
13	Disiplinlerarası araştırma ve projelerde aktif rol alır ve sorumluluk üstlenir.
14	Alanındaki güncel gelişmeleri ve literatürü eleştirel bir yaklaşımla takip eder ve değerlendirir.
15	Yaşam boyu öğrenme anlayışı doğrultusunda akademik ve mesleki gelişimini sürdürülebilir biçimde yönetir.
16	Alanındaki bilgi ve bulguları farklı hedef kitlelere açık, anlaşılır ve bilimsel biçimde aktarır.
17	En az bir yabancı dili akademik düzeyde kullanarak bilimsel iletişim kurar.
18	Asya toplumlarına ilişkin kültürel, sosyal ve politik sorunları eleştirel biçimde analiz eder ve çözüm önerileri geliştirir.
19	Kültürel farklılıkları nesnel ve karşılaştırmalı bir bakış açısıyla değerlendirir, kültürlerarası etkileşimi analiz eder.
20	Araştırma ve uygulama süreçlerinde bilimsel etik, toplumsal sorumluluk ve akademik dürüstlük ilkelerine uygun hareket eder.
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü

	Sayısı	Süresi (saat)	Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim	0	0	0
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme)	0	0	0
Ödevler	0	0	0
Sunum / Seminer hazırlama	0	0	0
Kısa sınavlar	0	0	0
Ara sınavlara hazırlık	0	0	0
Ara sınavlar	0	0	0
Proje (Yarıyıl ödevi)	0	0	0
Laboratuvar	0	0	0
Arazi çalışması	0	0	0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık	0	0	0
Yarıyıl sonu sınavı	0	0	0
Araştırma	0	0	0
Toplam iş yükü			0
AKTS			0.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler

Yarıyıl içi değerlendirme	Sayısı	Katkı Yüzdesi
Ara sınav	0	0
Kısa sınav	0	0
Ödev	0	0
Yarıyıl içi toplam		0
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı		0
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı		0
Genel toplam		0

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri

Ders kitabı	https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-78479/turkiye-disindaki-turk-edebiyatlari-antolojisi.html Orhun Yazıtları, Yusuf Has Hacib, Kutadgu Bilig, Mahmud al-Kashgari, Divânu Lügati’t-Türk, Ali Şîr Nevâî, Muhakemetü’l-Lügateyn, Fuzûlî, Leylâ vü Mecnun, Yunus Emre, Divan, Abay Kunanbayev, Kara Sözler, Cengiz Aytmatov, Gün Olur Asra Bedel, Abdulla Kadiri, Ötkan Künler, Mirza Fetali Ahundzade, Seçilmiş Eserler, Celil Memmedkuluzade, Ölülər. Türk Dil Kurumu yayınları, Atatürk Kültür Merkezi dergileri, Bilig (Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi), Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi. İslam Ansiklopedisi (TDV), Ali İhsan Kolcu. Çağdaş Türk Dünyası Edebiyatları, Orhan Söylemez. Türk Dünyası Edebiyatı Tarihi, Ufuk Tavkul. Kafkasya Dağlılarında Hayat ve Kültür ve s.
Yardımcı Kaynaklar	Ahmet Bican Ercilasun, Türk Dünyası Üzerine İncelemeler, Mehmet Kaplan, Türk Edebiyatı Üzerine Araştırmalar 1, Fuat Köprülü, Türk Edebiyatı Tarihi, Abdülkadir İnan, Makaleler ve İncelemeler, Şükrü Elçin, Halk Edebiyatına Giriş.

Ders İle İlgili Dosyalar

DBP Hakkında

Ders Hakkında

Bölüm Hakkında