Dersin Adı Dersin Seviyesi Dersin Kodu Dersin Tipi Dersin Dönemi Yerel Kredi AKTS Kredisi Ders Bilgileri
SÜRÜ SAĞLIĞI VE YÖNETİMİ Birinci Düzey VİH 550 1 6.00 6.00 Yazdır
   
Dersin Tanımı
Ön Koşul Dersleri Yoktur
Eğitimin Dili Türkçe
Koordinatör DR. ÖĞR. ÜYESİ GENCAY EKİNCİ
Dersi Veren Öğretim Eleman(lar)ı DR. ÖĞR. ÜYESİ GENCAY EKİNCİ
Yardımcı Öğretim Eleman(lar)ı Doktora Öğrencisi Veli ÖZBEK
Dersin Veriliş Şekli Yüz Yüze (Teorik)
Dersin Amacı Dersin temel amacı, veteriner hekim adaylarına bir hayvancılık işletmesinde "sorun çıkmasını beklemek" yerine "sorunu önceden engellemek" vizyonunu kazandırmaktır. Bu kapsamda: İşletme verilerini (süt verimi, döl tutma oranı, buzağı ölümleri) analiz ederek riskleri saptamayı, Koruyucu aşılama ve paraziter mücadele programları oluşturmayı, Barınak hijyeni, havalandırma ve rasyon yönetiminin sağlık üzerindeki etkilerini yönetmeyi, Antibiyotik kullanımını azaltacak hijyen standartlarını hayata geçirmeyi hedefler.
Dersin Tanımı Bu ders; sığır, koyun ve keçi işletmelerinde biyogüvenlik, besleme yönetimi, reprodüktif performans ve hastalık kontrol stratejilerini bütüncül bir bakış açısıyla ele alır. Hayvan sağlığını sadece klinik bir olgu olarak değil; veri analizi, refah standartları ve işletme karlılığı ile birleştiren, modern hayvancılık tekniklerinin öğretildiği bir yönetim dersidir.

Dersin İçeriği
1 Sürü Sağlığına Giriş; Bireysel hekimlikten sürü hekimliğine geçiş ve temel kavramlar.
2 Biyogüvenlik Protokolleri; İşletmeye giriş-çıkış kontrolü, karantina ve dezenfeksiyon yönetimi.
3 Veri Kayıt ve Analizi; Sürü takip yazılımları, temel performans göstergeleri (KPI).
4 Buzağı ve Genç Hayvan Sağlığı; Kolostrum yönetimi, ishal ve pnömoni önleme programları.
5 Besleme ve Metabolik Hastalıklar; Rasyon dengesi, asidoz, ketozis ve hipokalsemi yönetimi.
6 Sürü Bazlı Aşılama Programları; Bölgesel risklere göre yıllık aşılama takvimi oluşturma.
7 Geçiş Dönemi (Transition) Yönetimi; Doğum öncesi ve sonrası 3 haftalık kritik dönemin kontrolü.
8 Barınak ve Çevre Hijyeni; Havalandırma, nem kontrolü, ısı stresi ve gübre yönetimi.
9 Paraziter Mücadele Stratejileri; Mer''a ve barınak bazlı stratejik antiparaziter uygulamalar.
10 Ekonomi ve Sürdürülebilirlik; Hastalıkların maliyeti, ayıklama (culling) kararları ve işletme bütçesi.
11 Negatif Enerji Dengesi ve Ketozis Yönetimi; Doğum sonrası enerji açığının takibi, kondisyon skoru (VKS) analizi, sürü bazlı NEFA/BHB ölçümleri ve klinik/subklinik ketozis kontrolü.
12 Rumen Sağlığı ve Asidoz (SARA); Subakut Rumen Asidozu''nun (SARA) sürüdeki belirtileri, rasyon partikül büyüklüğü kontrolü (Penn State Ayraç kullanımı) ve çiğneme/geviş aktivitelerinin izlenmesi.
13 Mineral Metabolizması ve Hipokalsemi; Hipokalsemi (Süt Humması) ve Hipomagnezemi yönetimi; DCAD (Düşük anyon-katyon dengesi) rasyonları ve idrar pH takibi ile koruyucu stratejiler.
14 Karaciğer Yağlanması ve Geçiş Dönemi Toksemileri; Yağlı karaciğer sendromu, abomazum displasmanı (mide yer değiştirmesi) ile beslenme ilişkisi ve karaciğer destekleyici sürü protokolleri.
15 Stratejik Aşılama ve İmmünizasyon ;Sürüye özgü aşılama takvimi oluşturma, kolostral bağışıklık transferi, aşı saklama zinciri (soğuk zincir) ve uygulama teknikleri.
16
17
18
19
20

Dersin Öğrenme Çıktıları
1 Sürü sağlığı ve yönetiminin temel kavramlarını açıklar.
2 Sürü sağlığını etkileyen biyotik ve abiyotik faktörleri tanımlar.
3 Epidemiyoloji ilkelerini sürü sağlığı açısından uygular.
4 Sürü hastalıklarının yayılma ve kontrol mekanizmalarını açıklar.
5 Sürü sağlık planı oluşturmak için risk değerlendirmesi yapar.
6 Koruyucu hekimlik stratejilerini (aşılama, besleme, hijyen vb.) tasarlar.
7 Beslenme, üreme ve çevresel yönetimin sürü sağlığına etkilerini değerlendirir.
8 Sürü demografisini ve üretim hedeflerini göz önünde bulundurarak sağlık programı planlar. Veteriner hekimlik etiği ve mesleki iletişim ilkelerini sürü yönetimi bağlamında uygular.
9 Sürüde yaygın görülen hastalıkların tanı ve tedavi yaklaşımlarını açıklar. Sürü sağlığıyla ilgili yapılan müdahalelerin etkinliğini değerlendirir.
10 Biyogüvenlik ve zoonotik risk yönetimini uygular. Sürü sağlığı ile ilgili kayıt ve raporlama yapar.

*Dersin Program Yeterliliklerine Katkı Seviyesi
1 Mesleki rol ve işlevlerini yerine getirmek için gerekli olan güncel kuramsal bilgi, beceri ve tutuma sahiptir.
2 Hemşirelik uygulamalarını kanıta dayalı olarak hemşirelik süreci doğrultusunda uygular.
3 Birey, aile, toplum, sağlık ekibi ve diğer disiplinlerle etkili iletişim kurar ve işbirliği içinde çalışır.
4 Hemşirelik uygulamalarında mesleki etik ilke, insan hakları ve kültürel özelliklere saygı, hoşgörü gibi evrensel değerlere uygun davranır.
5 Hemşirelik uygulamalarında ilgili yasa, yönetmelik ve mevzuatı dikkate alır.
6 Hemşirelik eğitimi, uygulamaları, yönetimi ve araştırmalarında bilişim ve bakım teknolojilerini kullanır.
7 Öğrenme-öğretme ve yönetim sürecini hemşirelik uygulamalarında kullanır.
8 Yaşam boyu öğrenme, sorun çözme, eleştirel düşünme ve liderlik becerilerini kullanır.
9 Bireysel ve mesleki gelişime katkı sağlayacak araştırma, proje, bilimsel ve sosyal etkinliklerde yer alır.
10 Bir yabancı dili kullanarak alanındaki bilgileri izler ve mesleki uygulamalarında kullanır.
11 Çevrenin korunmasına ve doğal afet, salgın gibi durumlarda toplumun sağlık gereksinimlerine duyarlıdır.
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Yıldızların sayısı 1’den (en az) 5’e (en fazla) kadar katkı seviyesini ifade eder

Planlanan Öğretim Faaliyetleri, Öğretme Metodları ve AKTS İş Yükü
  Sayısı Süresi (saat) Sayı*Süre (saat)
Yüz yüze eğitim 13 3 39
Sınıf dışı ders çalışma süresi (ön çalışma, pekiştirme) 0 0 0
Ödevler 1 2 2
Sunum / Seminer hazırlama 1 2 2
Kısa sınavlar 0 0 0
Ara sınavlara hazırlık 1 3 3
Ara sınavlar 1 2 2
Proje (Yarıyıl ödevi) 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Arazi çalışması 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavına hazırlık 0 0 0
Yarıyıl sonu sınavı 1 2 2
Araştırma 0 0 0
Toplam iş yükü     50
AKTS     2.00

Değerlendirme yöntemleri ve kriterler
Yarıyıl içi değerlendirme Sayısı Katkı Yüzdesi
Ara sınav 0 0
Kısa sınav 0 0
Ödev 0 0
Yarıyıl içi toplam   0
Yarıyıl içi değerlendirmelerin başarıya katkı oranı   0
Yarıyıl sonu sınavının başarıya katkı oranı   0
Genel toplam   0

Önerilen Veya Zorunlu Okuma Materyalleri
Ders kitabı Batmaz H (2021). Sığırlarda Sürü Sağlığı ve Yönetimi. Ankara Nobel Tıp Kitabevleri, Ankara, Türkiye
Yardımcı Kaynaklar Radostits, O.M. (2001) Health and Production Management of Dairy Calves and Replacement Heifers. Herd Health, 3rd Edition, W.B. Saunders, Philadelphia

Ders İle İlgili Dosyalar